চলিত সপ্তাহত ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ ৱাশ্বিংটন ভ্ৰমণৰ সময়ত আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰপতি ড’নাল্ড ট্ৰাম্পক সাক্ষাৎ কৰিব, তেতিয়া বহু গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয় আলোচনা কৰিব।
ৰাষ্ট্ৰপতি ট্ৰাম্প আৰু প্ৰধানমন্ত্ৰী মোদীয়ে এক শক্তিশালী ব্যক্তিগত সম্পৰ্ক গঢ়ি তুলিছে। তেওঁলোকৰ যৌথ উপস্থিতিত এই কথা প্ৰতিফলিত হয়।
২০১৭ চনত ৱাশ্বিংটনত প্ৰথমবাৰৰ বাবে বৈঠকত মিলিত হোৱাৰ পিছত তেওঁলোকক একাধিক ৰেলীত একেলগে দেখা গৈছে। এই যৌথ উপস্থিতিৰ জৰিয়তে তেওঁলোকৰ সম্পৰ্ক অধিক শক্তিশালী হৈ উঠিছে। এই তালিকাত হিউষ্টন আৰু আহমেদাবাদৰ বিশাল সমাৱেশৰ কথাও সন্নিবিষ্ট কৰা হৈছে।
দুয়োগৰাকী নেতাৰ মাজত থকা সম্পৰ্কৰ আঁৰত নিহিত হৈ আছে তেওঁলোকৰ বিশ্বদৃষ্টিভংগী আৰু ৰাজনৈতিক দৃষ্টিভংগী, আৰু চীনৰ সৈতে মুখামুখি হোৱাৰ বাবে তেওঁলোকৰ পাৰস্পৰিক কৌশল। চীন দুয়োখন দেশৰ বাবে চিন্তাৰ বিষয়, আৰু ইয়াৰ দ্বাৰা আমেৰিকা-ভাৰতৰ বহল অংশীদাৰিত্বও শক্তিশালী কৰা হৈছে।
ড’নাল্ড ট্ৰাম্পে ভাৰতক সততে সমালোচনা কৰাটো কোনো আচৰিত কথা নহয়। কিন্তু তেওঁ কেতিয়াও নৰেন্দ্ৰ মোদীক সমালোচনা কৰা নাছিল। আৰু সেয়েহে প্ৰধানমন্ত্ৰী মোদীৰ ভ্ৰমণৰ সময়ত তেওঁলোকে আমেৰিকা-ভাৰতৰ কৌশলগত অংশীদাৰিত্বৰ পৰৱৰ্তী পদক্ষেপৰ মানচিত্ৰ প্ৰস্তুত কৰাত ব্যস্ত হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে। দুয়োখন দেশৰ এই অংশীদাৰিত্ব ইতিমধ্যে ভাল অৱস্থাত আছে।
এই ভ্ৰমণৰ সময়ত নৰেন্দ্ৰ মোদীয়ে ড’নাল্ড ট্ৰাম্পৰ কেবিনেটৰ কেইবাজনো সদস্যৰ লগতে আমেৰিকাৰ শীৰ্ষ ব্যৱসায়িক নেতা আৰু ভাৰতীয়-আমেৰিকান সম্প্ৰদায়ৰ সদস্যকো সাক্ষাৎ কৰিব। তেওঁ স্পেচএক্স আৰু টেছলাৰ মুৰব্বী ইলন মাস্ককো লগ পাব পাৰে।
ভাৰতৰ ক্ৰমবৰ্ধমান বৈদ্যুতিক বাহন খণ্ডৰ আকাৰ বৃদ্ধি কৰিবলৈ আগ্ৰহী নৰেন্দ্ৰ মোদী। ইলন মাস্কে যদি ভাৰতত টেছলাৰ কাৰখানা স্থাপন কৰে তেন্তে তেওঁ সুখী হ’ব।
অৱশ্যে দিল্লীয়ে ড’নাল্ড ট্ৰাম্পক ভালদৰে চিনি পায়, কিয়নো নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ বৰ্তমানৰ বহু কেবিনেট সদস্য ড’নাল্ড ট্ৰাম্পৰ পূৰ্বৰ কাৰ্যকালত মোদী প্ৰশাসনৰ অংশ আছিল।
যোৱা মাহত ড’নাল্ড ট্ৰাম্পে ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰাৰ পিছৰে পৰা এই কথা প্ৰতিফলিত হৈছে। ইতিমধ্যে দিল্লীয়ে একাধিক সংকেত প্ৰেৰণ কৰিছে, যেনে আমদানি শুল্ক হ্ৰাস কৰা, নথি-পত্ৰবিহীন ভাৰতীয় অনুপ্ৰৱেশকাৰীক ঘূৰাই লোৱা, আৰু অধিক আমেৰিকান তেল ক্ৰয় কৰাৰ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰা।
ইতিমধ্যে কিছুমান ক্ষেত্ৰত আমদানি শুল্ক হ্ৰাস কৰা হৈছে। আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ পৰা বিতাড়িত নথি-পত্ৰবিহীন ১০৪ জন ভাৰতীয়ক ঘূৰাই অনা হৈছে। এই সকলোবোৰ সক্ৰিয় পদক্ষেপৰ লক্ষ্য হৈছে ড’নাল্ড ট্ৰাম্পে ভাৰতৰ ওপৰত নিৰ্দিষ্ট দাবী উত্থাপন কৰাত বাধা দিয়া আৰু নতুন ট্ৰাম্প প্ৰশাসনৰ সৈতে উত্তেজনাৰ আশংকা হ্ৰাস কৰা।
অৱশ্যে ৰাষ্ট্ৰপতি ট্ৰাম্পে হয়তো এতিয়াও মোদীক বাণিজ্যিক ঘাটি হ্ৰাস কৰিবলৈ শুল্ক আৰু অধিক হ্ৰাস কৰিবলৈ ক’ব পাৰে। শেহতীয়া বছৰবোৰত দুয়োখন দেশৰ মাজত বাণিজ্যিক ঘাটি প্ৰায় ৪৬ বিলিয়ন ডলাৰ হৈছেগৈ।
নৰেন্দ্ৰ মোদীয়ে হয়তো ড’নাল্ড ট্ৰাম্পক অৰ্থনৈতিক অংশীদাৰিত্ব চুক্তিৰ আলোচনাৰ বাবে আমন্ত্ৰণ জনাব, যাৰ লক্ষ্য হ’ব দুয়োপক্ষৰ শুল্ক হ্ৰাস কৰা। শেহতীয়া বছৰবোৰত দিল্লীয়ে বাণিজ্যিক চুক্তিৰ প্ৰতি আগ্ৰহ বাঢ়িছে।
ইয়াৰ দ্বাৰা এইটোও প্ৰমাণিত হ’ব পাৰে যে বাইডেন প্ৰশাসনতকৈ ট্ৰাম্প প্ৰশাসনে আলোচনাৰ প্ৰতি অধিক আগ্ৰহী। জো বাইডেনৰ অধীনত আমেৰিকাই নতুন বাণিজ্যিক চুক্তিত পৰিৱেশ আৰু শ্ৰম সম্পৰ্কীয় কঠোৰ চৰ্ত আৰোপ কৰিছিল।
আনহাতে, ড’নাল্ড ট্ৰাম্পে হয়তো পুনৰ নৰেন্দ্ৰ মোদীক আৰু অধিক নথি-পত্ৰবিহীন ভাৰতীয়ক ঘূৰাই ল’বলৈ ক’ব পাৰে। কিছুমান তথ্য বিশ্লেষণে প্ৰকাশ কৰে যে ভাৰতীয়সকল আমেৰিকাৰ তৃতীয় বৃহত্তম নথি-পত্ৰবিহীন অনুপ্ৰৱেশকাৰী গোট, যাৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ৭ লাখ ২৫ হাজাৰ। গতিকে এইটো দিল্লীৰ বাবে কঠিন আৰু স্পৰ্শকাতৰ বিষয় হ’ব।
ভাৰতৰ বৈদেশিক মন্ত্ৰী এছ জয়শংকৰে সংসদত কয় যে ভাৰত চৰকাৰে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ সৈতে মিলি বিতাড়িত হোৱা অবৈধ অনুপ্ৰৱেশকাৰীক যাতে দুৰ্ব্যৱহাৰ নকৰে তাৰ বাবে কাম কৰি আছে। যোৱা সপ্তাহত আমেৰিকাৰ পৰা বিতাড়িত ভাৰতীয় নাগৰিকে পিন্ধা হেণ্ডকাফ আৰু শিকলিক লৈ ক্ষোভৰ সৃষ্টি হৈছিল।
আনহাতে, ৰাষ্ট্ৰপতি ট্ৰাম্পেও ভাৰতক অধিক আমেৰিকান তেল ক্ৰয় কৰিবলৈ ক’ব পাৰে। ২০২১ চনত আমেৰিকাৰ তেল ৰপ্তানিৰ ক্ষেত্ৰত ভাৰত আছিল শীৰ্ষস্থানীয় গন্তব্যস্থান। কিন্তু ৰাছিয়াই ইউক্ৰেইন আগ্ৰাসনৰ ফলত বিশ্বৰ তেল বজাৰত এক বৃহৎ পৰিৱৰ্তন আনি দিল্লীয়ে ঘনিষ্ঠ অংশীদাৰ ৰাছিয়াৰ পৰা সস্তা তেল আমদানি বৃদ্ধি কৰিবলৈ প্ৰেৰণা যোগাইছিল।
অৱশ্যে মূল্যৰ বিন্দুই নিৰ্ধাৰণ কৰিব ভাৰতে আমেৰিকাৰ পৰা কিমান তেল ক্ৰয় কৰিবলৈ ইচ্ছুক। প্ৰধানমন্ত্ৰী মোদীয়ে হয়তো আমেৰিকাৰ সৈতে আলোচনা কৰি ভাৰতীয় পাৰমাণৱিক শক্তিত বিনিয়োগ কৰিব পাৰে। শক্তিৰ প্ৰতি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আগ্ৰহক মনত ৰাখি দিল্লীয়ে পাৰমাণৱিক দায়বদ্ধতা আইন সংশোধন কৰাৰ লগতে নতুন পাৰমাণৱিক শক্তি অভিযানৰ কথাও ঘোষণা কৰিছে।
আলোচনাৰ সময়ত ড’নাল্ড ট্ৰাম্পে হয়তো ইউক্ৰেইন আৰু গাজাৰ যুদ্ধৰ অন্ত পেলোৱাৰ দৰে বৃহত্তৰ বৈদেশিক নীতিৰ বিষয়ত প্ৰধানমন্ত্ৰী মোডীৰ স্থিতিৰ অনুভৱ কৰিব পাৰে। এই যুদ্ধৰ অন্ত পৰাটো চাবলৈ দিল্লীৰ প্ৰবল আগ্ৰহ। ইউক্ৰেইনৰ যুদ্ধ সন্দৰ্ভত মোডীৰ স্থিতি স্পষ্ট। তেওঁ ভ্লাদিমিৰ পুটিন বা ৰাছিয়াক সমালোচনা নকৰাকৈ সংঘাতৰ অন্ত পেলাবলৈ আহ্বান জনাইছে।
ৰাছিয়াৰ সৈতে ভাৰতৰ বিশেষ সম্পৰ্ক আৰু ইজৰাইলৰ সৈতে ঘনিষ্ঠ সম্পৰ্ক। গতিকে ড’নাল্ড ট্ৰাম্পেও অনুমান কৰিব পাৰে যে নৰেন্দ্ৰ মোদীয়ে মধ্যস্থতাকাৰীৰ ভূমিকা পালন কৰিব বিচাৰে নে নাই। কিন্তু নৰেন্দ্ৰ মোদীয়ে হয়তো এই ভূমিকা পালনত আৰাম অনুভৱ কৰিব যদিহে সকলো পক্ষই এইদৰে মধ্যস্থতা কৰিবলৈ সন্মত হয়।
অৱশ্যে এই সপ্তাহত কেইবাটাও সুক্ষ্ম বিষয় আলোচনা হোৱাৰ পাছতো দুয়োজন নেতাই ইতিবাচক সুৰ বজাই ৰাখিব বিচাৰিব। সেই দৃষ্টিকোণৰ পৰা ভাৰত-প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় কোৱাডৰ প্ৰসংগটোৱেই হয়তো আটাইতকৈ প্ৰয়োজনীয় বিষয় হৈ পৰিব।
ৰাষ্ট্ৰপতি ট্ৰাম্পে আমেৰিকা, ভাৰত, জাপান, অষ্ট্ৰেলিয়াকে ধৰি এই গোটটোক তীব্ৰ সমৰ্থন কৰে আৰু বেইজিঙৰ সন্মুখীন হোৱাৰ বিষয়টোক গুৰুত্বসহকাৰে লয়।
ড’নাল্ড ট্ৰাম্পে ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে প্ৰথম কাৰ্যকালত কোৱাডৰ বাৰ্ষিক বৈঠকক বৈদেশিক মন্ত্ৰীৰ স্তৰলৈ উন্নীত কৰিছিল আৰু জো বাইডেনে ইয়াক সৰ্বোচ্চ পৰ্যায়লৈ লৈ গৈছিল। ভাৰতে এইবাৰৰ কোৱাড মিটিং আয়োজন কৰাৰ কথা। এই বৈঠকত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ নৰেন্দ্ৰ মোদীয়ে হয়তো ৰাষ্ট্ৰপতি ট্ৰাম্পক দিল্লীলৈ আমন্ত্ৰণ জনাব।
