২০২৬ চনৰ জানুৱাৰী মাহৰ মাত্ৰ ১৫ দিনৰ ভিতৰতে কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানত তিনিটাকৈ ঢেঁকীয়াপতীয়া বাঘৰ মৃত্যু হোৱা ঘটনাই বন্যপ্ৰেমী আৰু সংৰক্ষণ বিজ্ঞানীসকলৰ মাজত গভীৰ উদ্বেগৰ সৃষ্টি কৰিছে।
প্ৰাথমিক তদন্ত আৰু মৰণোত্তৰ পৰীক্ষাৰ মতে এই আটাইকেইটা বাঘৰ মৃত্যু অঞ্চল দখলক কেন্দ্ৰ কৰি হোৱা যুঁজৰ ফলত হৈছে। ১৮ জানুৱাৰীত বাগৰী বনাঞ্চলৰ কাঠপৰা এলেকাত এটা মাইকী বাঘৰ মৃতদেহ উদ্ধাৰ হোৱাৰ পূৰ্বে ৪ জানুৱাৰীত পশ্চিম বিমলী আৰু ১৪ জানুৱাৰীত গমিৰি খণ্ডতো অনুৰূপ ঘটনা সংঘটিত হৈছিল।
কাজিৰঙাৰ সঞ্চালিকা সোণালী ঘোষ আৰু ডিভিজনাল বন বিষয়া অৰুণ ভিগনেশৰ তত্ত্বাৱধানত ৰাষ্ট্ৰীয় ব্যাঘ্ৰ সংৰক্ষণ প্ৰাধিকৰণৰ নিয়ম অনুসৰি এই মৃত্যুৰ কাৰণসমূহ পৰীক্ষা কৰা হৈছে।
শেহতীয়া তথ্য অনুসৰি কাজিৰঙাত বাঘৰ ঘনত্ব অত্যন্ত বৃদ্ধি পাইছে। ২০২৪ চনৰ গণনা অনুসৰি প্ৰতি ১০০ বৰ্গ কিলোমিটাৰত প্ৰায় ১৮ টাৰো অধিক বাঘে বসবাস কৰে, যিটো বিশ্বৰ ভিতৰতে তৃতীয় সৰ্বাধিক।
চৰকাৰ আৰু বন বিভাগৰ কঠোৰ সুৰক্ষা আৰু চোৰাং চিকাৰ বিৰোধী অভিযানৰ ফলত বাঘৰ সংখ্যা বৃদ্ধি পোৱাটো সুখবৰ যদিও ইয়াৰ ফলত বনাঞ্চলৰ ভিতৰত ঠাই আৰু খাদ্যক লৈ বাঘৰ মাজত প্ৰতিযোগিতা বৃদ্ধি পাইছে।
বাঘ এবিধ স্বতন্ত্ৰ আৰু নিজৰ এলেকা দখল কৰি থকা প্ৰাণী হোৱা বাবে উচ্চ ঘনত্বৰ অঞ্চলত এনেধৰণৰ সংঘৰ্ষ হোৱাটো স্বাভাৱিক হৈ পৰিছে। বিশেষকৈ বয়স্ক বাঘবোৰে নিজৰ বাবে নতুন ঠাই বিচাৰিবলৈ যাওঁতে প্ৰাপ্তবয়স্ক বাঘৰ সৈতে যুঁজত লিপ্ত হবলগীয়া হয়।
এই সমস্যাৰ সমাধানৰ বাবে বিশেষজ্ঞসকলে বনাঞ্চলৰ কৰিডৰসমূহৰ সম্প্ৰসাৰণ আৰু সুৰক্ষাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিছে। কাজিৰঙাক ওচৰৰ ওৰাং, লাওখোৱা-বুঢ়াচাপৰি আদি বনাঞ্চলৰ সৈতে সংযোগ কৰা পথসমূহ সুৰক্ষিত কৰিলে বাঘবোৰে সহজে চলাচল কৰিব পাৰিব আৰু এটা নিৰ্দিষ্ট এলেকাত বাঘৰ সংখ্যাৰ হেঁচা কমিব।
নেপালৰ চিতৱান ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ দৰে সফল মডেলসমূহ অনুকৰণ কৰি অসমতো কৰিডৰ পুনৰুদ্ধাৰ কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তা আহি পৰিছে। ইয়াৰ উপৰিও ঘাঁহনি পৰিচৰ্যা আৰু বনৰীয়া গাহৰি বা হৰিণৰ দৰে চিকাৰযোগ্য প্ৰাণীৰ সংখ্যা সমান্তৰালভাৱে বৃদ্ধি কৰিলেও বাঘৰ মাজত হোৱা সংঘাত হ্ৰাস কৰিব পৰা যাব।
পৰিস্থিতি নিয়ন্ত্ৰণৰ বাবে কেমেৰা ট্ৰেপিং আৰু জেনেটিক পৰীক্ষাৰ দৰে আধুনিক পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি বাঘৰ চলাচল নিৰন্তৰ নিৰীক্ষণ কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়া হৈছে। ইয়াৰ লগতে বনাঞ্চলৰ কাষৰীয়া গাঁওসমূহৰ ৰাইজক সজাগ কৰা আৰু তেওঁলোকৰ পশুধনৰ সুৰক্ষা নিশ্চিত কৰাটো সমানেই গুৰুত্বপূৰ্ণ। যদিও এই মৃত্যুৰ ঘটনাবোৰ দুৰ্ভাগ্যজনক, তথাপিও বিজ্ঞানীসকলৰ মতে এয়া কাজিৰঙাৰ সফল সংৰক্ষণ নীতিৰে এক ফল। যদিহে সময়মতে কৰিডৰসমূহৰ উন্নয়ন সাধন কৰিব পৰা যায়, তেন্তে কাজিৰঙাৰ বাঘৰ এই বৰ্ধিত জনসংখ্যা অসমৰ গৌৰৱ হৈয়েই ৰব।
