দেশত ইউপিআই ব্যৱস্থাৰ ওপৰত মাচুল আৰোপক লৈ নতুনকৈ আৰম্ভ হৈছে ৰাজনৈতিক বিতৰ্ক। কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ শেহতীয়া এক জাননীক কেন্দ্ৰ কৰি কংগ্ৰেছ সাংসদ তথা লোকসভাৰ বিৰোধী দলপতি ৰাহুল গান্ধীয়ে মোদী চৰকাৰৰ বিৰুদ্ধে গুৰুতৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰিছে। তেওঁৰ দাবী, ২,০০০ টকালৈকে ইউপিআই লেনদেন আৰু RuPay ডেবিট কাৰ্ডৰ জৰিয়তে কৰা পৰিশোধত বেংক বা পৰিশোধ সংস্থাই কোনো মাচুল ল’ব নোৱাৰিব বুলি চৰকাৰে জনাইছে। কিন্তু ২,০০০ টকাৰ ওপৰৰ লেনদেনৰ ক্ষেত্ৰত মাচুল লোৱা হ’ব নে নহ’ব, সেই বিষয়ে চৰকাৰে স্পষ্টকৈ একো কোৱা নাই।
এই বিষয়টোক লৈ ৰাহুল গান্ধীয়ে অভিযোগ কৰিছে যে কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে সাধাৰণ মানুহৰ ওপৰত ইউপিআই মাচুল আৰোপ কৰাৰ বাবে গোপনে পথ মুকলি কৰিছে। তেওঁৰ মতে, ২,০০০ টকাৰ ওপৰৰ ব্যৱসায়িক ইউপিআই লেনদেনত Merchant Discount Rate বা MDR আৰোপ কৰাৰ সম্ভাৱনা সৃষ্টি হৈছে। ৰাহুলৰ দাবী অনুসৰি, এনে লেনদেনৰ সংখ্যা মুঠ ইউপিআই লেনদেনৰ প্ৰায় ৫ শতাংশ হ’ব পাৰে যদিও ধনৰ পৰিমাণৰ হিচাপত এই অংশ প্ৰায় ৬৫ শতাংশ।
ৰাহুল গান্ধীয়ে প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰিছে, চৰকাৰে সাধাৰণ গ্ৰাহকৰ পৰা পোনপটীয়াকৈ কোনো মাচুল নল’লেও ইয়াৰ প্ৰভাৱ শেষত সাধাৰণ মানুহৰ ওপৰতে পৰিব। তেওঁ কয়, ব্যৱসায়ী বা দোকানীৰ ওপৰত অতিৰিক্ত মাচুল আৰোপ কৰা হ’লে সেই ধন ক’ৰ পৰা আহিব? তেওঁৰ মতে, ব্যৱসায়ীসকলে সামগ্ৰীৰ মূল্য বৃদ্ধি কৰি সেই অতিৰিক্ত খৰচ গ্ৰাহকৰ ওপৰত জাপি দিব পাৰে। অৰ্থাৎ, পৰোক্ষভাৱে এই বোজা শেষত জনসাধাৰণৰ ওপৰতে পৰিব বুলি তেওঁ দাবী কৰে।
ভাৰতত এতিয়ালৈ ইউপিআই লেনদেনৰ ক্ষেত্ৰত লেনদেনৰ পৰিমাণ অনুসৰি মাচুল বা MDR নোলোৱাৰ নীতি চলি আহিছে। কংগ্ৰেছৰ অভিযোগ, আমেৰিকাৰ বৃহৎ পৰিশোধ সংস্থাসমূহে ভাৰতৰ এই Zero-MDR নীতিৰ বিৰোধিতা কৰি আহিছিল। সেই পটভূমিতেই ৰাহুল গান্ধীয়ে মোদী চৰকাৰৰ নীতিক আমেৰিকাৰ চাপৰ সৈতে জড়িত কৰিছে।
ৰাহুল গান্ধীয়ে অভিযোগ কৰে যে আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰপতি ড’নাল্ড ট্ৰাম্পক সন্তুষ্ট কৰিবলৈ আৰু আমেৰিকাৰ বৃহৎ পৰিশোধ সংস্থাসমূহৰ স্বাৰ্থ ৰক্ষা কৰিবলৈ ভাৰতীয় ইউপিআই ব্যৱস্থাত মাচুল আৰোপৰ পথ প্ৰস্তুত কৰা হৈছে। ভাৰত-আমেৰিকা বাণিজ্য চুক্তিক লৈ তেওঁ পূৰ্বে কৰা অভিযোগৰ সৈতে বিষয়টো সংযোগ কৰি ৰাহুলে কয়, মোদী চৰকাৰে পুনৰ এবাৰ আমেৰিকাৰ চাপৰ ওচৰত নতিস্বীকাৰ কৰিছে।
অৱশ্যে, ২,০০০ টকাৰ ওপৰৰ ইউপিআই ব্যৱসায়িক লেনদেনত প্ৰকৃততে MDR আৰোপ কৰা হ’ব নে নহ’ব, সেই বিষয়ে কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ পৰা এতিয়াও স্পষ্ট সিদ্ধান্ত প্ৰকাশ হোৱা নাই। সেয়ে চৰকাৰৰ জাননীক কেন্দ্ৰ কৰি কংগ্ৰেছৰ অভিযোগ আৰু কেন্দ্ৰৰ নীতি—এই দুয়োটাৰ মাজত এতিয়া আৰম্ভ হৈছে নতুন ৰাজনৈতিক সংঘাত।
