কেন্দ্ৰীয় কেবিনেটে ভোডাফোন আইডিয়াৰ এজিআৰৰ বাবদ ধনৰ বোজা হ্ৰাস কৰিবলৈ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰিছে বুলি সূত্ৰৰ পৰা জানিব পৰা গৈছে। এই সিদ্ধান্ত অনুসৰি কোম্পানীটোৱে এতিয়া এজিআৰৰ বাবদ থকা ৮৭,৬৯৫ কোটি টকাৰ বৃহৎ পৰিমাণৰ ধন পৰিশোধ কৰিবলৈ অধিক সময় লাভ কৰিব। চৰকাৰে এই ধনৰ পৰিমাণ বৰ্তমানৰ বাবে স্থিৰ কৰি ৰাখিছে, যাৰ ফলত ভোডাফোন আইডিয়াই তাৎক্ষণিকভাৱে ধন পৰিশোধৰ যি তীব্ৰ চাপ অনুভৱ কৰি আছিল, তাৰ পৰা সাময়িক সকাহ পাব। অৱশ্যে গুৰুত্বপূৰ্ণ কথাটো হ’ল যে চৰকাৰে এই ধনৰ পৰিমাণত কোনো ধৰণৰ ৰেহাই বা কৰ্তন কৰা নাই, কেৱল পৰিশোধৰ সময়সীমা বৃদ্ধি কৰি দিছে।
নতুন ব্যৱস্থা অনুসৰি ভোডাফোন আইডিয়াই এই ৮৭,৬৯৫ কোটি টকা ২০৩২ বিত্তীয় বৰ্ষৰ পৰা ২০৪১ বিত্তীয় বৰ্ষৰ ভিতৰত দহ বছৰৰ সময়সীমাত পৰিশোধ কৰিব লাগিব। ইয়াৰ উপৰিও ২০১৮ আৰু ২০১৯ বিত্তীয় বৰ্ষৰ বাকী থকা এজিআৰ বাবদ ধনখিনি কোম্পানীটোৱে ২০২৬ৰ পৰা ২০৩১ চনৰ ভিতৰত পূৰ্বৰ দৰেই পৰিশোধ কৰি থাকিব লাগিব। চৰকাৰৰ এই পদক্ষেপে মূলধন বা সুতৰ কোনো পৰিৱৰ্তন নকৰাকৈ কেৱল পৰিশোধৰ সময়সূচীটোহে দীঘলীয়া কৰিছে। ব্যৱহাৰিক অৰ্থত ক’বলৈ গ’লে ভোডাফোন আইডিয়াক কেৱল সময় দিয়া হৈছে, কিন্তু তেওঁলোকৰ কোনো ধৰণৰ দেনা ক্ষমা কৰি দিয়া হোৱা নাই।
সূত্ৰৰ মতে চৰকাৰে এই পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰাৰ আঁৰত কেইবাটাও গুৰুত্বপূৰ্ণ কাৰণ আছে। ভোডাফোন আইডিয়াত চৰকাৰৰ ৪৯ শতাংশ অংশীদাৰিত্ব আছে আৰু এই অংশীদাৰিত্ব সুৰক্ষিত কৰাৰ লগতে চৰকাৰে যাতে নিজৰ লগা ধন সঠিকভাৱে লাভ কৰে, সেয়া নিশ্চিত কৰিব বিচাৰিছে। তদুপৰি টেলিকম খণ্ডত প্ৰতিযোগিতা বজাই ৰখাৰ বাবে ভোডাফোন আইডিয়াৰ দৰে প্ৰতিষ্ঠান বৰ্তি থকাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। কোম্পানীটো হঠাতে বন্ধ হৈ গ’লে বজাৰত বিশৃংখলতাৰ সৃষ্টি হোৱাৰ লগতে ব্যক্তিগত প্ৰতিষ্ঠানৰ সংখ্যাও কমি গ’লহেঁতেন। সেয়েহে ৰাজহ সংগ্ৰহ আৰু টেলিকম খণ্ডৰ সুস্থিৰতাৰ মাজত ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰিবলৈ চৰকাৰে এই সিদ্ধান্ত লৈছে।
বৰ্তমান ভোডাফোন আইডিয়া তীব্ৰ আৰ্থিক সংকটৰ মাজেৰে গতি কৰি আছে। এজিআৰৰ বিয়াগোম দেনাৰ লগতে কোম্পানীটোৰ ওপৰত বৃদ্ধি পোৱা ঋণ আৰু পুঁজিৰ অভাৱে পৰিস্থিতি অধিক জটিল কৰি তুলিছে। বিশ্লেষকসকলৰ মতে যদিও এই সিদ্ধান্তই কোম্পানীটোক অলপ উশাহ ল’বলৈ সময় দিছে, তথাপিও ই দীৰ্ঘম্যাদী বিত্তীয় সমস্যাৰ স্থায়ী সমাধান নহয়। কেৱল পৰিশোধৰ সময় বৃদ্ধি কৰিলেই নহ’ব, কোম্পানীটোৰ আৰ্থিক স্বাস্থ্য পুনৰুদ্ধাৰ কৰিবলৈ হ’লে নতুন পুঁজিৰ যোগান আৰু ব্যৱসায়িক দিশত ব্যাপক উন্নতিৰ প্ৰয়োজন হ’ব। বৰ্তমানলৈকে এই সন্দৰ্ভত ভোডাফোন আইডিয়াৰ তৰফৰ পৰা কোনো আনুষ্ঠানিক মন্তব্য প্ৰকাশ কৰা হোৱা নাই।
টেলিকম খণ্ডত এজিআৰ বা এডজাষ্টেড গ্ৰছ ৰেভিনিউ হৈছে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়। ইয়াৰ জৰিয়তে চৰকাৰে হিচাপ কৰে যে মোবাইল সেৱা আগবঢ়োৱা কোম্পানীসমূহে অনুজ্ঞাপত্ৰ মাচুল আৰু স্পেকট্ৰম ব্যৱহাৰৰ বাবদ চৰকাৰক কিমান ধন দিব লাগে। এজিআৰক লৈ দীৰ্ঘদিন ধৰি টেলিকম কোম্পানী আৰু চৰকাৰৰ মাজত বিবাদ চলি আহিছিল। কোম্পানীসমূহে বিচাৰিছিল যে কেৱল মোবাইল সেৱাৰ পৰা হোৱা উপাৰ্জনহে ইয়াৰ অন্তৰ্ভুক্ত হওক, কিন্তু চৰকাৰে সকলো ধৰণৰ উপাৰ্জনক ইয়াৰ আওতালৈ আনিব বিচাৰিছিল। শেষত উচ্চতম ন্যায়ালয়ে চৰকাৰৰ সংজ্ঞাক সমৰ্থন কৰাৰ ফলত ভোডাফোন আইডিয়াৰ দৰে কোম্পানীসমূহৰ ওপৰত বৃহৎ পৰিমাণৰ দেনাৰ বোজা আহি পৰে।
সূত্ৰই জনোৱা মতে, কেন্দ্ৰীয় কেবিনেটে ভোডাফোন আইডিয়াৰ এডজাষ্টেড গ্ৰাছ ৰেভিনিউ বা এজিআৰ বাবদ ধন ৮৭,৬৯৫ কোটি টকাত ফ্ৰীজ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লৈছে। এই সিদ্ধান্তৰ ফলত টেলিকম অপাৰেটৰটোৱে নিজৰ বৃহৎ দেনা পৰিশোধ কৰিবলৈ অধিক সময় লাভ কৰিব যদিও কোম্পানীটোৰ বাবে কোনো ধৰণৰ নতুন আৰ্থিক ৰেহাই ঘোষণা কৰা হোৱা নাই। বৰ্তমানৰ পৰ্যায়ত চৰকাৰে মাত্ৰ বাবদ ধনৰ পৰিমাণ স্থিৰ কৰি ৰাখিছে, যাৰ ফলত ভোডাফোন আইডিয়াৰ দায়বদ্ধতাৰ ওপৰত এক স্পষ্টতা আহি পৰিছে। এই পদক্ষেপে অদূৰ ভৱিষ্যতে কোম্পানীটোৰ ওপৰত থকা ধন পৰিশোধৰ তীব্ৰ চাপ কিছু পৰিমাণে লাঘৱ কৰিব।
সূত্ৰ অনুসৰি এতিয়া বিত্তীয় বৰ্ষ ৩২ৰ পৰা ৪১ বিত্তীয় বৰ্ষলৈকে দহ বছৰৰ ভিতৰত এই ৮৭,৬৯৫ কোটি টকাৰ এজিআৰ বাবদ ধন পৰিশোধ কৰা হ’ব। এই সিদ্ধান্তই পৰিশোধৰ সময়সীমা বৃদ্ধি কৰিলেও ইয়াৰ লগত কোনো ধৰণৰ ৰেহাই বা মুঠ বাবদ ধন হ্ৰাস কৰাটো জড়িত হৈ থকা নাই। ইয়াৰ উপৰিও ২০১৮ আৰু ২০১৯ বিত্তীয় বৰ্ষৰ সৈতে জড়িত এজিআৰ বাবদ ধন ২০২৬ আৰু ২০৩১ বিত্তীয় বৰ্ষৰ ভিতৰত ভোডাফোন আইডিয়াই পূৰ্বৰ দৰেই কোনো পৰিৱৰ্তন নোহোৱাকৈ দি থাকিব লাগিব বুলি জানিব পৰা গৈছে। কেবিনেটৰ এই পদক্ষেপে কেৱল ধন পৰিশোধৰ সময়সূচী বৃদ্ধি কৰিছে আৰু মূলধন বা সুতৰ বাধ্যবাধকতাৰ কোনো সালসলনি কৰা নাই।
দূৰসংযোগ বিভাগে কেবিনেটৰ এই সিদ্ধান্তৰ পুনৰ মূল্যায়ন কৰিব আৰু ইয়াৰ কাৰ্যকৰীকৰণৰ দিশটো তদাৰক কৰিব। ব্যৱহাৰিকভাৱে ক’বলৈ গ’লে ভোডাফোন আইডিয়াক কেৱল সময়হে দিয়া হৈছে, কিন্তু কোনো ধৰণৰ দেনা ক্ষমা কৰি দিয়া হোৱা নাই। কেবিনেটৰ এই সিদ্ধান্তৰ মূল লক্ষ্য হৈছে ভোডাফোন আইডিয়াত থকা চৰকাৰৰ ৪৯ শতাংশ অংশীদাৰিত্ব সুৰক্ষিত কৰা আৰু টেলিকম খণ্ডত প্ৰতিযোগিতা বজাই ৰখা। চৰকাৰে বিচাৰিছে যাতে কোম্পানীটোৱে শৃংখলাবদ্ধভাৱে সকলো বাকী থকা ধন আদায় দিয়ে। বৰ্তমান ভোডাফোন আইডিয়া তীব্ৰ আৰ্থিক চাপৰ সন্মুখীন হৈছে আৰু কোম্পানীটোৰ হঠাত পতনে টেলিকম বজাৰত বিৰূপ প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে।
চৰকাৰে ৰাজহ পুনৰুদ্ধাৰৰ সৈতে খণ্ডটোৰ স্থিতিশীলতাৰ মাজত ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰাৰ চেষ্টা কৰিছে। এই সিদ্ধান্তই ভোডাফোন আইডিয়াক বৃহৎ এজিআৰ পেমেণ্টক পৰৱৰ্তী দশকলৈ ঠেলি দি সাময়িকভাৱে কিছু সকাহ প্ৰদান কৰিব। অৱশ্যে বিশ্লেষকসকলৰ মতে দেনাৰ ওপৰত কোনো ধৰণৰ ৰেহাই নোপোৱাৰ অৰ্থ হ’ল কোম্পানীটোৰ দীৰ্ঘম্যাদী বিত্তীয় প্ৰত্যাহ্বানসমূহ এতিয়াও সমাধান হোৱা নাই। নতুন মূলধনৰ প্ৰৱেশ আৰু ব্যৱসায়িক দিশত স্থায়ী উন্নতি নহ’লে কেৱল সময় বৃদ্ধি কৰিলেই আৰ্থিক স্বাস্থ্য পুনৰুদ্ধাৰ কৰা সম্ভৱ নহ’বও পাৰে। এই সন্দৰ্ভত এতিয়ালৈকে ভোডাফোন আইডিয়াই আনুষ্ঠানিকভাৱে কোনো মন্তব্য কৰা নাই।
এডজাষ্টেড গ্ৰছ ৰেভিনিউ বা এজিআৰ হৈছে চৰকাৰে টেলিকম কোম্পানীসমূহৰ পৰা পাবলগীয়া মাচুলৰ এক হিচাপ। টেলিকম অপাৰেটৰসকলে ভইচ কল, ডাটা, এছএমএছ আৰু অন্যান্য সেৱাৰ পৰা যি ৰাজহ সংগ্ৰহ কৰে, তাৰ ওপৰত চৰকাৰে অনুজ্ঞাপত্ৰ মাচুল আৰু স্পেকট্ৰম ব্যৱহাৰৰ চাৰ্জ আৰোপ কৰে। এজিআৰক লৈ চৰকাৰ আৰু টেলিকম কোম্পানীসমূহৰ মাজত দীৰ্ঘদিনীয়া বিবাদ আছিল। কোম্পানীসমূহে কেৱল মূল টেলিকম সেৱাৰ পৰা পোৱা ৰাজহ গণনা কৰিবলৈ কৈছিল যদিও উচ্চতম ন্যায়ালয়ে চৰকাৰৰ সংজ্ঞাক সমৰ্থন কৰে। ইয়াৰ ফলতেই ভোডাফোন আইডিয়াৰ দৰে কোম্পানীয়ে চৰকাৰক বৃহৎ পৰিমাণৰ ধন পৰিশোধ কৰিবলগীয়া হৈছে।
