Rise and fall of the Rajapaksa family তেওঁৰ প্ৰাসাদত শ্ৰীলংকাৰ বিক্ষুব্ধ জনতাৰ বিলাসী কছৰতৰ ছবি এতিয়াও নেটজগতত ছ’চিয়েল মিডিয়াৰ জৰিয়তে সম্প্ৰচাৰিত হৈয়েই আছে। অৱশ্যে তাৰ পূৰ্বে শ্ৰীলংকাৰ ৰাষ্ট্ৰপতি গোটাবায়া ৰাজপাক্ষে প্ৰায় নিৰুদ্দিষ্ট হৈ পৰিছে। তেওঁ ক’ত আছে তেওঁৰ আত্মীয়-ঘনিষ্ঠ লোকসকলেও ক’ব নোৱাৰে।
তেওঁ এখন নৌ-জাহাজত উঠি দ্বীপৰাষ্ট্ৰখনৰ পৰা পলায়ন কৰা বুলি চৌদিশে খৱৰ বিয়পিছে। কিছুমানৰ মতে এখন বিমানত উঠি দেশ এৰিছে ৰাজপাক্ষে। আন একাংশৰ দাবী যে তেওঁ এটা সেনা শিবিৰত আছে। কিন্তু কোনেও নিশ্চিতভাৱে একো ক’ব পৰা নাই।
আনহাতে, তেওঁৰ ককায়েক মহিন্দা ৰাজপাক্ষেৰ ঠিকনাও এতিয়া শ্ৰীলংকাৰ জনতাৰ বাবে অজ্ঞাত। বিগত দুমাহ ধৰি দ্বীপৰাষ্ট্ৰখনৰ বাসিন্দাসকলে জনা নাছিল মহিন্দা ক’ত আছে। বাসভৱনত হোৱা আক্ৰমণৰ পিছত প্ৰধানমন্ত্ৰী পদৰ পৰা পদত্যাগ কৰাৰ পিছতেই মহিন্দা ৰাজপাক্ষে শ্ৰীলংকাৰ পৰা অদৃশ্য হৈয়েই আঁতৰি গৈছে। মঙলবাৰে (৫ জুলাই) সংসদৰ পৰা বহিষ্কাৰ হোৱাৰ পিছত গোটাবায়া ৰাজপাক্ষেও অদৃশ্য হৈ পৰে।
এসময়ত দ্বীপৰাষ্ট্ৰখনত ডাচ্চসকলৰ আধিপত্য আছিল। শ্ৰীলংকাৰ ৰাষ্ট্ৰপতিৰ ভৱনটো তেওঁলোকেই নিৰ্মাণ কৰিছে। যেতিয়া উন্মত্ত প্ৰতিবাদী জনতা তেওঁৰ ভৱনত উবুৰি খাই প্ৰৱেশ কৰে তেওঁলোকে নিজৰ ইচ্ছামতে পাকঘৰলৈ গৈ চাহ খালে, বিচনাত বাগৰি চেলফি ল’লে, চুইমিং পুলত গা ধুলে। তেতিয়া বাৰে বাৰে প্ৰশ্নটো উত্থাপিত হৈছিল গোটাবায়া এতিয়া ক’ত আছে?
গোটাবায়াত কি ভু ল কৰিলে? মাৰ্চৰ পৰা, যেতিয়া চৰকাৰ বিৰোধী প্ৰতিবাদকাৰীসকলে ‘গোটা গো হোম’ শ্ল’গানেৰে মিছিল আৰম্ভ কৰিছিল, তেতিয়া গোটাবায়াই পদত্যাগ কৰিব নিবিচাৰিলে। তেওঁৰ যুক্তি আছিল যে তেওঁ নিৰ্বাচিত ৰাষ্ট্ৰপতি আছিল। তেওঁ ৫২.২৫ শতাংশ শ্ৰীলংকাবাসীৰ দ্বাৰা নিৰ্বাচিত হৈছে। শ্ৰীলংকাত ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচনৰ এক সাংবিধানিক ব্যৱস্থা আছে। সেই পদটো নিৰ্বাচনৰ জৰিয়তে পূৰণ কৰা হ’ব। তেওঁৰ কাৰ্যকাল ২০১৯ চনত আৰম্ভ হৈছিল। পাঁচ বছৰৰ পিছত ২০২৪ চনত নতুন ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচন অনুষ্ঠিত হ’ব।
অৱশ্যে তেওঁ শ্ৰীলংকাৰ ভাঙি পৰা অৰ্থনীতিকলৈ জনসাধাৰণৰ ক্ষোভৰ মাত্ৰা উপলব্ধি কৰিব পৰা নাছিল। ইয়াৰ বিপৰীতে গোটাবায়াই বিশ্বাস কৰিছিল যে তেওঁৱেই সন্ত্ৰাসবাদৰ পৰা শ্ৰীলংকাক ৰক্ষা কৰিছে। ২০০৯ চনত দ্বীপৰাষ্ট্ৰ শ্ৰীলংকাত এলটিটিই পৰাজিত হৈছিল। সেই সময়ত তেওঁৰ ককায়েক মহিন্দা ৰাজপাক্ষে চৰকাৰত আছিল। তেওঁ সেই চৰকাৰৰ প্ৰতিৰক্ষা বিভাগৰ দায়িত্বত আছিল। দ্বীপৰাষ্ট্ৰখনে শ্ৰীলংকাৰ ত্ৰাণকৰ্তা হিচাপে তেওঁৰ সেই ভাৱমূৰ্তি মনত ৰাখিব।
তেনেহ’লে এইটোৱে শ্ৰীলংকাৰ ৰাষ্ট্ৰপতিৰ ৰাজনৈতিক পৰিণতি নেকি? দৰাচলতে, গোটাবায়া ৰাজপাক্ষেই বিশ্বাস কৰিছিল যে কলম্বোৰ বহু প্ৰশংসিত সৌন্দৰ্যবৰ্ধন, এলটিটিইৰ বিৰুদ্ধে সামৰিক কৌশলে তেওঁক দেশখন চলাবলৈ সুযোগ আনি দিছিল। কিন্তু তেওঁৰ কৰ ৰেহাই, জৈৱিক কৃষিক উৎসাহিত কৰিবলৈ কৃষকসকলক ৰাজসাহায্য দিয়াৰ সিদ্ধান্ত, কৰ’না মহামাৰী আৰু ইষ্টাৰ বোমা আক্ৰমণে পৰ্যটনৰ ক্ষতি কৰাৰ ফলত শ্ৰীলংকাৰ অৰ্থনীতিত খহনীয়াৰ সৃষ্টি হৈছিল।
যোৱা ৩১ মাৰ্চত কলম্বো চহৰৰ মিৰিহানা পাংগিৰিৱাট্টাৰ উপনগৰত থকা গোটাবায়াৰ বাসগৃহত সহস্ৰাধিক প্ৰতিবাদকাৰীয়ে আক্ৰমণ কৰিছিল। তাতেই যেন লিখা আছিল আজিৰ এই ভৱিষ্যত। যিটো অৱশ্যে গোটাবায়াই বুজিবলৈ সক্ষম নহল।
