মকৰ সংক্ৰান্তি হিন্দুসকলৰ এক পৱিত্ৰ দিন। এই বছৰ ১৫ জানুৱাৰী ২০২৩ তাৰিখে সমগ্ৰ দেশতে মকৰ সংক্ৰান্তি উৎসৱ উদযাপন কৰা হৈছে। মকৰ সংক্ৰান্তি দেশৰ বিভিন্ন ৰাজ্যত বিভিন্ন নামেৰে উদযাপন কৰা হয়। ইয়াক কৰ্ণাটকৰ সংক্ৰান্তি, তামিলনাডু আৰু কেৰালাৰ পোংগল, পঞ্জাৱ আৰু হাৰিয়ানাৰ মাঘী, গুজৰাট আৰু ৰাজস্থানৰ উত্তৰায়ণ, উত্তৰাখণ্ডৰ উত্তৰায়নী, উত্তৰ প্ৰদেশ আৰু বিহাৰত খিচৰি, অসমত মাঘ বিহু ইত্যাদি হিচাপে জনা যায়।
শাস্ত্ৰ অনুসৰি, মকৰ সংক্ৰান্তিৰ দিনটো অতি শুভ বুলি গণ্য কৰা হয়। আনহাতে, জ্যোতিষশাস্ত্ৰত সূৰ্য বা গ্ৰহ এটা ৰাশিৰ পৰা আন এটালৈ প্ৰৱেশৰ দ্বাৰা ‘সংক্ৰান্তি’ৰ অৰ্থ ব্যাখ্যা কৰা হয়। মকৰ সংক্ৰান্তিৰ দিনা সূৰ্য উত্তৰদিশে গতি কৰে আৰু ধনু ৰাশি এৰি মকৰ ৰাশিত প্ৰৱেশ কৰে। সেয়েহে ইয়াক উত্তৰায়ান বুলিও কোৱা হয়।
উত্তৰয়ানৰ দিনটো অতি শুভ বুলি গণ্য কৰা হয়। এই দিনটো দান আৰু উপাসনাৰ বাবে অতি শুভ বুলি ধৰা হয়। বিশ্বাস কৰা হয় যে আজিৰ দিনটোত যিজনে নিজৰ জীৱন ত্যাগ কৰে তেওঁ মোক্ষ লাভ কৰে। এই কাৰণেই মহাভাৰতৰ পিতামহ ভীষ্মই তেওঁৰ জীৱন উৎসৰ্গা কৰিবলৈ সূৰ্যৰ উত্তৰায়ানৰ বাবে অপেক্ষা কৰি আছিল।
কিয় ভীষ্মই কিয় উত্তৰায়ানত নিজৰ জীৱন ত্যাগ কৰিব বিচাৰিছিল? মহাভাৰতৰ যুদ্ধত কৌৰৱসকলৰ হৈ যুঁজ দি থাকোতে অৰ্জুনৰ শৰত শৰবিদ্ধ হোৱাৰ পিছত পিতামহ ভীষ্ম শৰশয্যাত পৰি আছিল। কিন্তু যেতিয়া তেওঁ এটা শৰবিদ্ধ হৈছিল, সূৰ্য দক্ষিণত আছিল। শাস্ত্ৰ অনুসৰি, যিসকলে উত্তৰায়ণত নিজকে বলিদান দিয়ে, তেওঁলোকে মোক্ষ লাভ কৰে আৰু জীৱন আৰু মৃত্যুৰ চক্ৰৰ পৰা পৰিত্ৰাণ পায়। এইকাৰণেই পিতামহ ভীষ্মই সূৰ্যৰ উত্তৰায়ণৰ বাবে নিজৰ জীৱন ত্যাগ কৰিবলৈ অপেক্ষা কৰিছিল।
দৰাচলতে পিতামহ ভীষ্ম ইচ্ছামৃত্যুৰ আশীৰ্বাদপ্ৰাপ্ত হৈছিল, তেওঁ যেতিয়াই বিচাৰে নিজৰ জীৱন ত্যাগ কৰিব পাৰিছিল। ভীষ্ম অৰ্জুনৰ শৰৰ দ্বাৰা আঘাতপ্ৰাপ্ত হৈছিল। শৰবিদ্ধ হৈ তেওঁ তেতিয়াও মৃত্যুৰ বাবে অপেক্ষা কৰি আছিল। ছয় মাহ ধৰি তেওঁ শৰশয্যাত আছিল।
এই সময়ছোৱাত পঞ্চ পাণ্ডৱক তেওঁ নিজৰ জীৱনৰ শেষ উপদেশো দিছিল আৰু লগতে বিশ্বৰ কল্যাণৰ বাবে বৰ বিচাৰিছিল। তাৰ পিছত যেতিয়া সূৰ্যৰ ৰাশি চিহ্ন সলনি হয় (সূৰ্য ধনুৰ পৰা মকৰ লৈ সলনি হয়), পিতামহ ভীষ্মই আকাশলৈ চাই নিজৰ জীৱন ত্যাগ কৰে আৰু দেবলোকলৈ গতি কৰে।
এইকাৰণে ভীষ্ম পিতামাহৰ বলিদানৰ কথা কোৱা মহাভাৰতৰ অন্তিম অধ্যায়ৰ এই খণ্ডটো প্ৰাচীন ভাৰতীয় পৰম্পৰাৰ এক শুভ প্ৰতীক হৈ পৰিছে আৰু সেয়েহে মকৰ সংক্ৰান্তি অৰ্থাৎ উত্তৰায়ণ দিনটো এটা উৎসৱ হিচাপে উদযাপন কৰা হয়।
