‘মেঘনাদে’ পিছফালৰ পৰা শত্ৰুৰ ওপৰত মাৰাত্মক আঘাত কৰিব পাৰে, ঠিক ৰাৱণৰ পুত্ৰ ইন্দ্ৰজিত অৰ্থাৎ মেঘনাদৰ দৰে। এইবাৰ ভাৰতীয় নৌসেনাই ৰাছিয়াৰ কাৰিকৰী সহায়ত সেই ‘মেঘনাদ’ পাবলৈ গৈ আছে।
২০১৬ চনৰ বুজাবুজি চুক্তি আৰু ২০১৮ চনত স্বাক্ষৰিত চূড়ান্ত চুক্তি অনুসৰি ৰাছিয়াৰ কেলিনিংগ্ৰাড জাহাজ নিৰ্মাণ কাৰখানাত ভাৰতীয় নৌসেনাৰ বাবে দুখন ফ্ৰিগেট নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। ইয়াৰ প্ৰথম আই এন এছ তুশিলৰ নৌসেনাৰ অনুশীলন ইতিমধ্যে আৰম্ভ হৈছে। ভাৰতীয় নৌসেনাৰ ২০০ গৰাকী বিষয়া-কৰ্মী এই প্ৰশিক্ষণত অংশগ্ৰহণৰ বাবে ৰাছিয়াত আছে।
২০১৮ চনৰ চুক্তি অনুসৰি ৰাছিয়াই ভাৰতীয় নৌসেনাৰ বাবে আই এন এছ তালৱাৰ শ্ৰেণীৰ চাৰিখন ফ্ৰিগেট নিৰ্মাণ কৰিব। এই চুক্তিৰ মুঠ ধনৰাশি ২৫ কোটি ডলাৰ (প্ৰায় ২১ হাজাৰ কোটি টকা)। প্ৰসংগক্ৰমে ভাৰতীয় নৌসেনাক আধুনিকীকৰণৰ উদ্যোগ ইউ পি এ চৰকাৰৰ দিনতে আৰম্ভ হৈছিল। সেই পৰিকল্পনাৰ অংশ হিচাপে প্ৰায় ডেৰ দশক পূৰ্বে পি-১৭এ প্ৰকল্পত মুঠ সাতখন শিৱলিক গোত্ৰৰ ‘ষ্টেল্থ ফ্ৰিগেট’ নিৰ্মাণৰ কাম আৰম্ভ হৈছিল। পিছলৈ ৰাছিয়াৰ সৈতে অধিক আধুনিক শ্ৰেণীৰ ফ্ৰিগেট নিৰ্মাণৰ বাবে চুক্তি স্বাক্ষৰিত হয়।
দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত চুৰিকাঘাত ষ্টেল্থ প্ৰযুক্তি আৰম্ভ হৈছিল, যুদ্ধ বিমানৰ সহায়ত। পিছলৈ এই প্ৰযুক্তি যুদ্ধ জাহাজ, চাবমেৰিন আনকি সামৰিক হেলিকপ্টাৰতো ব্যৱহাৰ কৰা হয়। হিটলাৰৰ জাৰ্মানীয়ে স্বচ্ছ আঁহেৰে নিৰ্মিত এখন পৰীক্ষামূলক যুদ্ধ বিমান নিৰ্মাণ কৰিছিল যাতে শত্ৰুৰ চকুত নপৰাকৈ আক্ৰমণ কৰিব পাৰে। কিন্তু দুটা সমস্যা আছিল। যুদ্ধ বিমানখনৰ অস্ত্ৰ কঢ়িয়াব পৰা ক্ষমতা অতি কম আছিল। তদুপৰি দিনৰ উৰণৰ সময়ত সূৰ্য্যই বিশেষ কোণত জিলিকি উঠে। সহজেই লক্ষ্য কৰিব পৰা হৈছিল। ফলত নাজী একনায়কত্ববাদীৰ পৰিকল্পনা কাৰ্যকৰী নহ’ল।
প্ৰসংগক্ৰমে দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়তেই প্ৰথমবাৰৰ বাবে ৰাডাৰৰ সহায়ত যুদ্ধ বিমান চিনাক্ত কৰা হৈছিল। আৰু তেনেকৈয়ে আৰম্ভ হ’ল ৰাডাৰ-চোৱাচিতা প্ৰযুক্তিৰ সন্ধান। জাৰ্মানীও এই ক্ষেত্ৰত আগৰণুৱা আছিল। সেই দেশৰ বিমান অভিযন্তাসকলে পৰীক্ষা কৰি দেখিলে যে ৰাডাৰৰ পৰা নিৰ্গত ৰেডিঅ’ তৰংগ বিমানখনৰ মূল শৰীৰৰ পৰা উফৰি যায়। বিমানখনৰ দেহ চুটি কৰি ডেউকা দীঘল কৰাৰ প্ৰয়াস কৰা হৈছিল। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ অন্তিম পৰ্যায়ত তেওঁলোকে ৰাডাৰৰ চোৱাচিতাৰ পৰা হাত সাৰিবলৈ ‘হৰ্টেন ২২৯’ নামৰ এখন যুদ্ধ বিমান নিৰ্মাণ কৰিছিল। কিন্তু ইয়াক যুদ্ধত ব্যৱহাৰ কৰাৰ আগতেই হিটলাৰ পৰাজিত হৈছিল।
আচলতে ছয় দশকৰ পাছতো শত্ৰুৰ বিমান বা যুদ্ধজাহাজ চিনাক্তকৰণৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা ৰাডাৰৰ মৌলিক প্ৰযুক্তি প্ৰায় একেই আছে। আকাশ বা পানীৰ দ্বাৰা শত্ৰুৰ আক্ৰমণৰ ভাবুকি থকা অঞ্চলত নিয়মীয়াকৈ ৰেডিঅ’ তৰংগ নিৰ্গত কৰে ৰাডাৰে। বিমান বা জাহাজৰ অৱস্থান, আকাৰ, দিশ আৰু গতি নিমিষতে গণনা কৰিব পাৰি।
অৰ্থাৎ ৰাডাৰৰ চোৰাংচোৱাগিৰিৰ পৰা হাত সাৰিবলৈ সেই ৰেডিঅ’ তৰংগৰ পৰাই জীয়াই থাকিব লাগিব। যিয়ে তেওঁক চিনাক্ত কৰে। এণ্টি ৰাডাৰ ‘ষ্টেল্থ টেকন’লজি’ৰ এটা লক্ষ্য আছে – বিমান বা জাহাজৰ পৰা উফৰি অহা ৰেডিঅ’ তৰংগক ৰাডাৰলৈ ঘূৰি অহাত বাধা দিয়া। তাৰ বাবে ৰেডিঅ’ তৰংগ শোষণ বা বিচ্যুত কৰিবলৈ সামগ্ৰী আৰু কৌশল ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বিশেষ ধাতু আৰু কাৰ্বন ফাইবাৰেৰে নিৰ্মিত যুঁজাৰু বিমান বা ফ্ৰিগেট আৰু ধ্বংসকাৰীৰ দৰে চুৰিকাঘাত যুদ্ধজাহাজে এই কাম কৰিব পাৰে। যিটো সাধাৰণ ধাতুৰে নিৰ্মিত যুদ্ধবিমান বা যুদ্ধজাহাজৰ বাবে সম্ভৱ নহয়।
