অসমৰ প্ৰায় ১৫ লাখ লোকে অশ্ৰুশিক্ত নয়নেৰে জুবিন গাৰ্গৰ কফিন লৈ গুৱাহাটীৰ ৰাজপথত পদযাত্ৰা কৰিলে। সকলো শিল্পীয়ে হয়তো এনে মৰম লাভ কৰাৰ সপোন দেখে, কিন্তু সকলোৰে সপোন বাস্তৱায়িত নহয়, হয়তো লাখৰ ভিতৰত এজনে শিল্পীয়েহে এনে সন্মান লাভ কৰে। জুবিন কোনো ৰাজনৈতিক দলৰ সমৰ্থক নাছিল। তেওঁ নিজকে ‘চ’ছিয়েল লেফটিষ্ট’ বুলি অভিহিত কৰিছিল। অৰ্থাৎ জুবিন ৰাজনৈতিক বাওঁপন্থী নহয়, সামাজিক বাওঁপন্থীহে আছিল। জুবিনে বানাক্ৰান্তক সহায় কৰিছিল। দুখীয়া আৰু আৰ্তজনৰ কাষত সকলো সময়তে ঠিয় দিছিল। জুবিনে ১৫টি শিশুৰ ভৰণ-পোষণৰ দায়িত্ব লৈছিল। অন্যায়ৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ সাব্যস্ত কৰিছিল। জুবিনে কোনো শক্তিশালী বা প্ৰভাৱশালী ব্যক্তিৰ সৈতে আপোচ কৰা নাছিল। মান আৰু যশস্যাৰ শিখৰত থকাৰ পাছতো তেওঁ সাধাৰণ জীৱন যাপন কৰিছিল। পথৰ কাষৰ পৰা খাদ্য কিনি বেঞ্চত বহি সকলোৰে দৰে গ্ৰহণ কৰিছিল। জুবিনে সকলোৰে জ্ঞাতেসাৰে সুৰাপান কৰিছিল, আৰু মদ্যপান কৰি নিজৰ শ্ৰেষ্ঠ গীতবোৰ গাইছিল। জুবিনে বঙালী শিল্পীৰ দৰে ভদ্ৰলোকৰ নিচিনা সাজ-পোছাক পিন্ধিবলৈ চেষ্টা কৰা নাছিল। তেওঁ কোনোদিনে অহং ভাৱ প্ৰকাশ কৰা নাছিল। শৰীৰৰ সকলো অংশতে টেটু কৰাইছিল। জুবিনৰ কোনো বিলাসী ৰাজপ্ৰসাদ নাছিল। এজন সাধাৰণ মধ্যবিত্ত ব্যক্তিৰ দৰে এটা ফ্লেটত জুবিনে বাস কৰিছিল। বম্বেত জুবিনৰ এটা ফ্লেট আছিল, য’ত তেওঁ কামৰ বাবে মাজে-মাজে যাবলগীয়া হৈছিল। কিন্তু বম্বেত থাকি জুবিনে ভাল পোৱা নাছিল। অসম আছিল তেওঁৰ প্ৰকৃত ঘৰ। অসম আছিল তেওঁৰ আত্মা। ইমান নিস্বাৰ্থ আৰু উদাৰ মানুহ এজনক অসমৰ ৰাইজে কিয় ভাল নাপাব? জন্মসূত্ৰে ব্ৰাহ্মণ হোৱাৰ পাছতো তেওঁ লগুণ খুলি পেলাইছিল। তাৰপাছত জুবিনে ঘোষণা কৰিছিল, তেওঁৰ কোনো জাতি নাই, কোনো ধৰ্ম নাই, কোনো ভগৱান নাই, কোনো ৰাজনৈতিক দল নাই। সেইবাবেই চাগে জুবিনৰ বিয়োগত সকলো ধৰ্ম, সকলো জাতি, সকলো সম্প্ৰদায়ৰ লোকে চকুলো টুকিছিল, হাহাকাৰ কৰিছিল, অথবা শোক প্ৰকাশ কৰিছিল।
মই ভাবো জুবিনৰ মৃত্যু তেওঁৰ সংগীসকলৰ গাফিলতিৰ বাবেই হৈছিল। কিন্তু জুবিনৰ চিজাৰ হোৱা নাছিল, চকুৰে অন্ধকাৰ দেখা নাছিল, বা স্কুবা ডাইভিঙৰ আগতে মদ্যপান কৰা নাছিল। লাইফ জেকেটটো জুবিনৰ বাবে ডাঙৰ হোৱাৰ বাবে খুলিছিল আৰু সাঁতুৰিবলৈ অসুবিধা হৈছিল। তেওঁৰ শৰীৰৰ আকাৰ অনুসৰি জেকেট এটা দিয়াৰ দায়িত্ব আছিল সংগীসকলৰ। সংগীসকলে লক্ষ্য কৰা উচিত আছিল যে, জুবিন ডুব গৈছে, আৰু তেঁওক সোনকালে য়টখনলৈ ঘূৰাই আনিবৰ বাবে চেষ্টা কৰিব লাগে। অৱশ্যে জুবিনৰ লগৰবোৰে তেওঁক কিন্তু পানীত মৃত্যুৰ পাছতহে উদ্ধাৰ কৰি আনিলে।
জুবিনে যদি গুৱাহাটীৰ দীঘলীয়া শোক শোভাযাত্ৰাটো চাব পাৰিলেহেঁতেন, মানুহে তেওঁক কিমান মৰম কৰে জুবিনে স্বচক্ষে প্ৰত্যক্ষ কৰিলেহেঁতেন, হয়তো মৃত্যুৰ পাছতো তেওঁৰ শান্তি থাকিলহেঁতেন। মানুহবোৰ এদিন নহয় এদিন গুচি যাব। কোনোবা কেইবছৰমান আগত, কোনোবা কেইবছৰমান পাছত। কিমানজন শিল্পী এটা জীৱনত ইমান সফল হৈছে! জুবিনৰ জীৱনটোৱে বহু বঁটা-বাহন লাভ কৰাৰ বাবে নহয় বৰঞ্চ অগণন মানুহৰ প্ৰকৃত মৰম লাভ কৰাৰ বাবে পূৰ্ণতা পাইছিল৷
যদিহে জুবিনৰ জন্ম অসমৰ ধৰ্মীয় সংখ্যাগৰিষ্ঠ লোকৰ পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰাৰ দৰে বাংলাদেশৰ ধৰ্মীয় সংখ্যাগৰিষ্ঠ পৰিয়ালত হ’লহেঁতেন। যদি তেওঁ নিজৰ জাতি-ধৰ্ম দলিয়াই পেলালেহেঁতেন তেন্তে বাংলাদেশৰ ৰাইজে তেওঁৰ গীতৰ বাবে অসমৰ ৰাইজে যিদৰে সন্মান কৰিছিল, সেইদৰে তেওঁক সন্মান কৰিলেহেঁতেননে? এই প্ৰশ্নটো আপোনালোকলৈ বুলি এৰিলোঁ।
