ডায়েৰীয়া (Diarrhoea) হৈছে এটা পেটৰ ৰোগ, য’ত এজন ব্যক্তিয়ে দিনটোত তিনিবাৰ বা তাতোধিক বাৰ ঢিলা আৰু পনীয়া শৌচ কৰে।
ডায়েৰীয়া হ’লে শৰীৰৰ পৰা অধিক পৰিমাণৰ পানী আৰু লৱণ জাতীয় পদাৰ্থ বাহিৰ হৈ যায়। ইয়াৰ ফলত শৰীৰত পানীৰ অভাৱ হয়, যাক জলহীনতা (Dehydration) বোলা হয়, আৰু ইয়ে ৰোগীৰ বাবে, বিশেষকৈ শিশু আৰু বৃদ্ধসকলৰ বাবে, বিপজ্জনক হ’ব পাৰে।
ডায়েৰিয়া হোৱাৰ বহুতো কাৰণ থাকিব পাৰে, যাৰ ভিতৰত প্ৰধানকেইটা হ’ল:
বেক্টেৰিয়া (Bacteria): দূষিত খাদ্য বা পানীৰ যোগেদি সংক্ৰমণ, যেনে- এশ্চেৰিচিয়া কলি (E. coli), ছালমোনেলা (Salmonella) আদি।
ভাইৰাছ (Virus): বিশেষকৈ ৰোটাভাইৰাছ (Rotavirus) আৰু নৰোভাইৰাছ (Norovirus)।
পৰজীৱী (Parasites): এমিবা (Amoeba) বা জিয়াৰ্ডিয়া (Giardia) আদিৰ সংক্ৰমণ।
খাদ্য বিষক্ৰিয়া (Food Poisoning): বেয়া বা দূষিত খাদ্য খোৱাৰ ফলত।
কিছুমান ঔষধৰ পাৰ্শ্বক্ৰিয়া (Side Effects of Medications): বিশেষকৈ এণ্টিবায়োটিক (Antibiotics) সেৱন কৰিলে।
অন্যান্য স্বাস্থ্যজনিত সমস্যা (Other Health Issues):
ইৰিটেবল বাউৱেল ছীণ্ড্ৰোম (Irritable Bowel Syndrome – IBS)।
ক্ৰন ৰোগ (Crohn’s Disease) বা আলচাৰেটিভ ক’লাইটিছ (Ulcerative Colitis) ৰ দৰে অন্ত্ৰৰ ৰোগ।
লেক্টোজ অসহনশীলতা (Lactose Intolerance)।
ডায়েৰিয়াৰ ঘৰুৱা সমাধান
ডায়েৰিয়াৰ লক্ষণসমূহ উপশম কৰিবলৈ আৰু শৰীৰৰ ক্ষতি ৰোধ কৰিবলৈ কেইটামান সহজ ঘৰুৱা উপায় ল’ব পাৰি:
১. শৰীৰত পানীৰ মাত্ৰা বজাই ৰাখক (Hydration)
ডায়েৰিয়াৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ বিপদটো হৈছে ডিহাইড্ৰেচন (Dehydration)। সেয়েহে, পানীৰ অভাৱ পূৰণ কৰাটো আটাইতকৈ জৰুৰী:
বেছিকৈ পানী খাওক: যথেষ্ট পৰিমাণে বিশুদ্ধ পানী খাওক।
ORS বা ঘৰত তৈয়াৰী পানী: চৰকাৰীভাৱে স্বীকৃত ORS (Oral Rehydration Solution) খোৱাটোৱে পানী আৰু নিমখৰ অভাৱ পূৰণ কৰাত যথেষ্ট সহায় কৰে।
তৰল পদাৰ্থ: নাৰিকলৰ পানী, নিমখ আৰু চেনি মিহলোৱা পানী বা পাতল চাহ খাব পাৰে।
২. খাদ্যৰ ক্ষেত্ৰত সাৱধানতা
পেটটোৱে সহজে হজম কৰিব পৰা খাদ্য গ্ৰহণ কৰিব লাগে:
কল : কলত থকা পেষ্টিন আৰু পটাছিয়ামে ডায়েৰিয়া নিয়ন্ত্ৰণ কৰাত সহায় কৰে।
ভাত : কোমল, কম তেল-মছলাযুক্ত খাদ্যৰে ভাত খাওক।
জিৰা : এচামুচ জিৰা চোবাই কুহুমীয়া পানীৰ সৈতে খালে ডায়েৰিয়াৰ পৰা সকাহ পোৱাত সহায়ক হ’ব পাৰে।
আদা : ইয়াৰ এণ্টিফাংগাল আৰু এণ্টিবেক্টেৰিয়েল গুণাগুণে পেটৰ সমস্যাত সকাহ দিয়ে। এচামুচ আদাৰ গুড়ি কুহুমীয়া পানী বা গাখীৰৰ সৈতে খাব পাৰে (যদি গাখীৰ হজম কৰাত অসুবিধা নহয়)।
দৈ (Curd/Yogurt): দৈ বা ঘোলত থকা উপকাৰী প্ৰ’বায়’টিক (Probiotics) বেক্টেৰিয়াই অন্ত্ৰৰ স্বাস্থ্য উন্নত কৰে।
৩. পৰিহাৰ কৰিবলগীয়া খাদ্য
কিছুমান খাদ্য আৰু পানীয়ে ডায়েৰিয়া বৃদ্ধি কৰিব পাৰে:
বেছি তেলীয়া বা মছলাযুক্ত খাদ্য।
চেনিযুক্ত পানীয় (Soft drinks)।
অত্যধিক কফি বা চাহ।
গাখীৰ আৰু গাখীৰৰ পৰা তৈয়াৰী খাদ্য ।
এলক’হল।
গুৰুত্বপূৰ্ণ টোকা:
যদি ডায়েৰিয়াৰ লগতে প্ৰবল পেটৰ বিষ, জ্বৰ, শৌচত তেজ, বা ডিহাইড্ৰেচনৰ গুৰুতৰ লক্ষণ দেখা দিয়ে, তেনেহ’লে অৱশ্যেই চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ লওক।
