এক সাইলাখ চিনেমাৰ দৰে কাহিনী। চিনেমা যেন লগা এই বাতৰি প্ৰকাশ কৰিছে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংবাদপত্ৰ দ্য ৱাশ্বিংটন পোষ্টে। বাতৰি অনুসৰি আফগানিস্তানৰ কোটি কোটি ডলাৰৰ হেৰ’ইন উদ্যোগক দুৰ্বল কৰাৰ বাবে আমেৰিকাৰ কেন্দ্ৰীয় চোৰাংচোৱা সংস্থাই (CIA) চলোৱা এক দশকজোৰা গোপন অভিযান উন্মোচন কৰা হৈছে। এই অভিযানত মিছাইল বা বোমাৰ সলনি পপীৰ গুটি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।
‘দ্য ৱাশ্বিংটন পোষ্ট‘ৰ তথ্য অনুসৰি, চি.আই.এ.-ই ২০০৪ চনৰ পৰা ২০১৫ চনলৈকে সমগ্ৰ আফগান কৃষিভূমিত কোটি কোটি “পৰিৱৰ্তিত পপিৰ গুটি” নিক্ষেপ কৰিছিল। এই গোপন প্ৰচেষ্টাৰ লক্ষ্য আছিল দেশখনৰ আফিং শস্যৰ শক্তিক নীৰৱে হ্ৰাস কৰা। এই গোপন অভিযানৰ সৈতে জড়িত ১৪ জন প্ৰাক্তন আমেৰিকাৰ বিষয়াই এই কথা নিশ্চিত কৰিছে। এই অভিযানৰ উদ্দেশ্য আছিল উদ্ভিদৰ ৰাসায়নিক উৎপাদন হ্ৰাস কৰি হেৰ’ইন উৎপাদনক লোকচানজনক কৰি তোলা।
এই কাৰ্যসূচী আফগানিস্তানত চলি থকা ২০ বছৰীয়া আমেৰিকাৰ যুদ্ধৰ সমান্তৰালভাৱে আৰম্ভ হৈছিল। কাৰণ, হেৰ’ইনে কেৱল তালিবানৰ অভিযানৰ বাবেই ধন আগবঢ়োৱা নাছিল, ই চৰকাৰী দুৰ্নীতিৰ তন্ত্ৰতো সোমাই পৰিছিল। ২০০০ চনৰ মাজভাগলৈকে আফগানিস্তানে বিশ্বৰ প্ৰায় ৯০ শতাংশ হেৰ’ইন যোগান ধৰিছিল, যাৰ বাবে নিচাযুক্ত দ্ৰব্যৰ নিয়ন্ত্ৰণ ৱাশ্বিংটনৰ যুদ্ধ কৌশলৰ কেন্দ্ৰবিন্দু হৈ পৰিছিল।
আফগানিস্তানৰ দুখন মূল পপি খেতি কৰা প্ৰদেশ— হেলমাণ্ড আৰু নাংগাৰহৰ-ৰ ওপৰত নিশাৰ ভাগত ব্ৰিটিছ C-130 বিমান ব্যৱহাৰ কৰি পপী গুটি নিক্ষেপ কৰা হৈছিল।
এই পৰিৱৰ্তিত বীজবোৰ জিনীয়ভাৱে সালসলনি কৰা হোৱা নাছিল, কিন্তু এলকেলয়ডৰ মাত্ৰা হ্ৰাস কৰিবলৈ নিৰ্বাচিতভাৱে প্ৰজনন কৰা হৈছিল। এলকেলয়ড হৈছে সেইবোৰ যৌগ যিয়ে পপীক হেৰ’ইনৰ কেঁচামাল কৰি তোলে।
সময়ৰ লগে লগে এই কম শক্তিসম্পন্ন উদ্ভিদবোৰে থলুৱা জাতৰ সৈতে ক্ৰছ-ফাৰ্টিলাইজ কৰিব, যাৰ ফলত আফগানিস্তানৰ আফিং শস্যৰ প্ৰভাৱৰ পৰিমাণ নীৰৱে হ্ৰাস পাব।
এই কাৰ্যসূচীৰ গোপনীয়তা ইমানেই কটকটীয়া আছিল যে পেন্টাগন আৰু ষ্টেট ডিপাৰ্টমেণ্টৰ কিছুমান জ্যেষ্ঠ বিষয়াও ইয়াৰ বিষয়ে অজ্ঞাত আছিল। তদুপৰি, আফগান ৰাষ্ট্ৰপতি হামিদ কাৰ্জাইৰ চৰকাৰকো সমগ্ৰ সময়ছোৱাত অন্ধকাৰত ৰখা হৈছিল বুলি জানিব পৰা গৈছে।
