পৃথিৱীৰ দিনটো ২৪ ঘণ্টাৰ পৰিৱৰ্তে ২৫ ঘণ্টা হ’ব পাৰে (পৃথিৱীৰ ২৫ ঘণ্টাৰ দিন)! আচৰিত যেন লাগিলেও এই তথ্য ভুল নহয়। বিজ্ঞানীসকলে ইতিমধ্যে কৈছে যে পৃথিৱীৰ ঘূৰ্ণন ক্ৰমান্বয়ে কমি আহিছে। কিন্তু সাধাৰণতে আলোচনাত যি বিষয়টো হেৰাই যায় সেয়া হ’ল এই পৰিৱৰ্তন ইমানেই লেহেমীয়া যে ইয়াৰ প্ৰকৃত প্ৰভাৱ মানুহৰ জীৱনত নপৰে।
ঘড়ী ৰৈ নাথাকিব, কেলেণ্ডাৰ সলনি কৰিব নালাগিব। পৰিৱৰ্তন ইমানেই সূক্ষ্ম যে বিশেষ যন্ত্ৰপাতি অবিহনে ইয়াক বুজিব নোৱাৰি। কাহিনীটো দিনটোৰ নাটকীয় পৰিৱৰ্তনৰ নহয়, বৰঞ্চ প্ৰজন্মৰ পিছত প্ৰজন্মৰ মাজেৰে পাৰ হৈ অহা অতি লাহে লাহে, সৰু সৰু পৰিৱৰ্তনৰহে।
প্ৰকৃততে এটা দিন কেনেকৈ জোখা হয়?
আমি আমাৰ দৈনন্দিন জীৱনত ২৪ ঘণ্টীয়া দিন হিচাপে সময় ধৰো। ৰাতিপুৱা সাৰ পোৱা, স্কুললৈ যোৱা, অফিচলৈ যোৱা, ঘৰৰ কামত যোৱা, ৰাতি শুই থকা এই সকলোবোৰ এই চক্ৰৰ লগত বান্ধ খাই আছে। কিন্তু বিজ্ঞানৰ মতে ‘দিন’ এটাতকৈ অধিক ধৰণেৰে জুখিব পাৰি।
পৃথিৱীখনে নিজৰ অক্ষত ঘূৰি সূৰ্য্যৰ সন্মুখত একে স্থানলৈ ঘূৰি আহিবলৈ যি সময় লাগে, সেই সময়ক সৌৰ দিন বুলি কোৱা হয়—যিটো ২৪ ঘণ্টাৰ ওচৰাওচৰি। কিন্তু বিজ্ঞানৰ দৃষ্টিত আন এটা প্ৰকাৰৰ দিন আছে – ‘sidereal day’। দূৰৈৰ তৰাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ইয়াক জোখা হয় আৰু ই সৌৰ দিনতকৈ অলপ চুটি। কাৰণ পৃথিৱীখন নিজৰ অক্ষত ঘূৰি থকাৰ সমান্তৰালকৈ সূৰ্য্যৰ চাৰিওফালেও ঘূৰি থাকে।
কিন্তু সৌৰ দিনৰ দৈৰ্ঘ্য স্থিৰ নহয় – মাইক্ৰ’ছেকেণ্ড স্তৰত ই দীঘল বা চুটি হৈ পৰে। দীৰ্ঘম্যাদী ধাৰাটোৱে কয় যে পৃথিৱীৰ দিনটো ক্ৰমান্বয়ে দীঘলীয়া হৈ আহিছে।
কিয় পৃথিৱীৰ ঘূৰ্ণন লেহেমীয়া হৈছে?
চন্দ্ৰই পৃথিৱীৰ মহাসাগৰত জোৱাৰ-ভাটাৰ টান সৃষ্টি কৰে। এই জোৱাৰে সৃষ্টি কৰা পানীৰ তৰংগবোৰ পৃথিৱীৰ ঘূৰ্ণনৰ লগত সম্পূৰ্ণৰূপে মিলাই গতি নকৰে। সাগৰৰ তলৰ ঘৰ্ষণৰ ফলত অলপ শক্তি হেৰাই যায়, আৰু এই শক্তি ক্ষয়ৰ বাবে পৃথিৱীৰ ঘূৰ্ণন অতি লাহে লাহে কমি আহিছে। ক্ষয় হোৱা শক্তি হেৰাই নাযায়, চন্দ্ৰৰ ফালে গতি কৰে। ফলত প্ৰতি বছৰে চন্দ্ৰ অলপ দূৰলৈ আঁতৰি গৈ আছে।
জলবায়ু পৰিৱৰ্তনেও ঘূৰ্ণনত প্ৰভাৱ পেলাইছে
নাছাৰ অধ্যয়নত দেখা গৈছে যে যোৱা ১২০ বছৰত বৰফ গলি যোৱা, ভূগৰ্ভস্থ পানী হ্ৰাস পোৱা, সাগৰৰ জলপৃষ্ঠ বৃদ্ধি পোৱাৰ বাবে পৃথিৱীৰ ভৰ বন্টনত পৰিৱৰ্তন ঘটিছে। ইয়াৰ ফলত পৃথিৱীৰ ঘূৰ্ণন অক্ষ অলপ স্থানান্তৰিত হয়, যাক ‘মেৰু গতি’ বোলা হয়। এই পৰিৱৰ্তনে অতি সামান্য হ’লেও দিনটোৰ দৈৰ্ঘ্যও বৃদ্ধি কৰে। ২০০০ চনৰ পৰা এই প্ৰভাৱ অধিক স্পষ্ট হৈ পৰিছে, কাৰণ বৰফ গলি যোৱাৰ হাৰ বৃদ্ধি পাইছে।
২৫ ঘণ্টীয়া দিন কেতিয়া হ’ব?
বিজ্ঞানীসকলে কয় যে এই হাৰত ২৫ ঘণ্টাৰ দিনত উপনীত হ’বলৈ ২০০ মিলিয়ন বা প্ৰায় ২০ কোটি বছৰ সময় লাগিব। কিন্তু মানৱ জীৱন বা সভ্যতাৰ সময়ৰ পৰিসৰত এই পৰিৱৰ্তনৰ কোনো বাস্তৱিক গুৰুত্ব নাই।
