২০১৯ চনৰ সেই হাড় কঁপোৱা জাৰকালি বিহাৰৰ পশ্চিম চম্পাৰণৰ ৰাকেশ চৌধুৰীয়ে নিজৰ সৰু ব্যৱসায়টো আগবঢ়াই নিয়াৰ সপোন দেখিছিল। কিন্তু সেই সপোন বাস্তৱ হোৱাৰ পৰিৱৰ্তে এনআইএৰ হাতত গ্ৰেপ্তাৰ হৈ তেওঁ কাৰাগাৰৰ অন্ধকাৰ কুঠৰীলৈ যাবলগীয়া হ’ল। জাল নোটৰ লেনদেনৰ অভিযোগত অভিযুক্ত হোৱা ৰাকেশৰ বিৰুদ্ধে কোনো বিচাৰ প্রক্রিয়া আৰম্ভ নোহোৱাকৈয়ে তেওঁ তিনি বছৰ জেলত কটাবলগীয়া হৈছিল। আটাইতকৈ আচৰিত কথাটো হ’ল যে কাৰাগাৰৰ ভিতৰতে এনআইএৰ বিষয়াসকলে তেওঁক লগ কৰি এক গোপন প্ৰস্তাৱ দিছিল। বিষয়াসকলে কৈছিল যে যদি তেওঁ নিজৰ দোষ স্বীকাৰ কৰে, তেন্তে তেওঁক কম শাস্তি দি পাঁচ বছৰতে মুক্তি দিয়াৰ ব্যৱস্থা কৰা হ’ব। কিন্তু ৰাকেশে এই প্ৰলোভন প্ৰত্যাখ্যান কৰিছিল কাৰণ তেওঁ বিশ্বাস কৰিছিল যে তেওঁ নিৰ্দোষী। আনহাতে, তেওঁৰ সৈতে থকা আন চাৰিজন অভিযুক্তই জেলৰ পৰা মুক্তি পোৱাৰ আশাত সেই একেই ধৰণৰ ভাষাত লিখিত স্বীকাৰোক্তি দি জেলৰ পৰা ওলাই যাবলৈ সক্ষম হৈছিল।
এইটো কেৱল এজন ৰাকেশ চৌধুৰীৰে কাহিনী নহয়, বৰঞ্চ দেশজুৰি এনআইএৰ তদন্তৰ মাজত চলি থকা এক অদ্ভুত আৰ্হিৰ অংশহে। মহাৰাষ্ট্ৰৰ মহম্মদ ৰইছুদ্দিন নামৰ এজন শিক্ষকৰ ক্ষেত্ৰতো একেই ঘটনা ঘটিছিল। আইছিছৰ সৈতে সম্পৰ্ক থকাৰ অভিযোগত গ্ৰেপ্তাৰ হোৱা ৰইছুদ্দিনক এনআইএই দোষ স্বীকাৰ কৰিবলৈ হেঁচা দিছিল। তেওঁৰ লগত গ্ৰেপ্তাৰ হোৱা একাংশই দোষ স্বীকাৰ কৰি কম শাস্তি লৈ ওলাই গৈছিল যদিও ৰইছুদ্দিন নিজৰ স্থিতিত অটল থাকিল। পৰৱৰ্তী সময়ত বোম্বাই উচ্চ ন্যায়ালয়ে তেওঁৰ বিৰুদ্ধে থকা তথ্যসমূহ প্ৰমাণৰ অভাৱ বুলি উল্লেখ কৰি তেওঁক জামিন প্ৰদান কৰে। এই ঘটনাসমূহে প্ৰমাণ কৰে যে বহু ক্ষেত্ৰত এনআইএই অভিযুক্তক দীৰ্ঘদিন ধৰি বিচাৰ অবিহনে জেলত ৰাখি তেওঁলোকক মানসিকভাৱে ভাগৰুৱা কৰি তোলে আৰু তাৰ পিছত দোষ স্বীকাৰ কৰোৱাই গোচৰটো সোনকালে শেষ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে।
ৰাষ্ট্ৰীয় সংবাদ প্ৰতিষ্ঠান দ্যা ৱায়াৰে চলোৱা এক শেহতীয়া গৱেষণা আৰু অনুসন্ধানত এক ভয়ংকৰ তথ্য পোহৰলৈ আহিছে। যোৱা ১৫ বছৰত এনআইএৰ দ্বাৰা পঞ্জীয়ন কৰা গোচৰসমূহৰ এক বুজন সংখ্যক গোচৰত কোনো বিচাৰ প্ৰক্ৰিয়া সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ পৰিৱৰ্তে কেৱল দোষ স্বীকাৰ কৰোৱাৰ জৰিয়তেহে দোষী সাব্যস্ত কৰা হৈছে। পৰিসংখ্যা অনুসৰি ৫৪ টা গোচৰত অভিযুক্তসকলে নিজে দোষ স্বীকাৰ কৰিছে। ইয়াৰ ভিতৰত ৪৯ জন অভিযুক্তই সংখ্যালঘু সম্প্ৰদায়ৰ। মানৱাধিকাৰ কৰ্মী আৰু অধিবক্তাসকলৰ মতে এনআইএই প্ৰথম চাৰি-পাঁচ বছৰ গোচৰটো লৈ কোনো আগ্ৰহ নেদেখুৱায়। যেতিয়া এজন অভিযুক্তই বিচাৰৰ কোনো আশা নেদেখি জেলৰ ভিতৰত ভাগৰি পৰে, তেতিয়াই তেওঁলোকক এই প্ৰস্তাৱটো দিয়া হয়। এই কৌশলটো বিশেষকৈ মুছলমান সম্প্ৰদায়ৰ লোকসকলৰ ওপৰত অধিক প্ৰয়োগ কৰা দেখা গৈছে বুলিও অভিযোগ উঠিছে।
কাৰাগাৰত থকা লোকসকলৰ পৰিয়ালৰ ওপৰতো ইয়াৰ গভীৰ প্ৰভাৱ পৰে। কাশ্মীৰৰ বহু যুৱকক দিল্লীৰ তিহাৰ জেলত ৰখা হয় আৰু তেওঁলোকৰ পৰিয়ালে ইমান দূৰলৈ আহি আইনী যুঁজ চলোৱাৰ সামৰ্থ্য হেৰুৱাই পেলায়। বিহাৰৰ এজন মানসিকভাৱে অসুস্থ যুৱক দানিশৰ পিতৃয়ে নিজৰ সন্তানক সুৰক্ষিতভাৱে ঘৰলৈ ঘূৰাই নিবৰ বাবে আনকি এনআইএক অনুৰোধ কৰিছিল যাতে তেওঁৰ পুত্ৰৰ পৰা দোষ স্বীকাৰ কৰোৱাই লৈ হ’লেও তাক সোনকালে মুকলি কৰি দিয়ে। আদালতসমূহেও বহু সময়ত এই আবেদনবোৰৰ গভীৰলৈ নগৈ ইয়াক এক চুটি পথ হিচাপে গ্ৰহণ কৰি ৰায়দান কৰে। ইয়াৰ ফলত এফালে এনআইএৰ সফলতাৰ হাৰ বৃদ্ধি পাইছে যদিও আনফালে ন্যায় ব্যৱস্থাৰ ওপৰত এক প্ৰশ্নচিহ্ন থিয় হৈছে।
কেৰালাতো অনুৰূপ ধৰণৰ আৰ্হি দেখা গৈছে। তাত থকা অধিবক্তাসকলৰ মতে এনআইএই নিজৰ পচন্দ অনুসৰি দোষ স্বীকাৰ কৰোৱাৰ বাবে অভিযুক্তক বাছনি কৰে। বিশেষকৈ মাওবাদী হিচাপে অভিযুক্ত লোকসকলৰ ক্ষেত্ৰত এনে ধৰণৰ প্ৰস্তাৱ দিয়া দেখা নাযায় কাৰণ তেওঁলোকৰ এটা শক্তিশালী ৰাজনৈতিক আদৰ্শ থাকে। আনহাতে ইউএপিএৰ দৰে কঠোৰ আইনৰ অধীনত অভিযুক্ত হোৱা সাধাৰণ লোকসকলে পৰিয়ালৰ কথা ভাবি বা জীৱনৰ বহু বছৰ নষ্ট হোৱাৰ ভয়ত এনে প্ৰলোভনৰ বলি হয়। এই সমগ্ৰ প্ৰক্ৰিয়াটোত তদন্তকাৰী সংস্থাটোৱে এক কৌশলী ভূমিকা পালন কৰে য’ত ন্যায়ালয়ত ইয়াক স্বেচ্ছামূলক সিদ্ধান্ত হিচাপে দেখুওৱা হয়। কিন্তু ইয়াৰ আঁৰত থকা গোপন ভাবুকি আৰু প্ৰলোভনে ভাৰতীয় ন্যায়িক প্ৰক্ৰিয়াৰ এক ধূসৰ ছবিহে দাঙি ধৰিছে।
