চৰকাৰৰ বিফলতাক প্ৰশ্ন কৰাই কাল হ’ল নেকি উত্তৰ প্ৰদেশৰ দলিত যুৱক অশ্বমিত গৌতমৰ বাবে? বৰ্তমান সময়ত এই প্ৰশ্নটোৱেই সামাজিক মাধ্যমত চৰ্চাৰ কেন্দ্ৰবিন্দু হৈ পৰিছে। লক্ষ্ণৌৰ নিবাসী অশ্বমিত গৌতম এজন সাধাৰণ যুৱক যদিও ইনষ্টাগ্ৰামত তেওঁৰ জনপ্ৰিয়তা অপৰিসীম। সাত লাখতকৈ অধিক অনুগামী (Followers) থকা অশ্বমিতে নিজৰ চুটি ভিডিঅ’সমূহৰ জৰিয়তে সাধাৰণ জনতাৰ মনৰ কথা কৈ আহিছে।
তেওঁৰ ভিডিঅ’বোৰত কোনো বিশেষ জাকজমকতা নাই; কেৱল হাতত এটা ফোন লৈ তেওঁ সমাজৰ বিভিন্ন সমস্যাৰ ওপৰত আলোকপাত কৰে। বিশেষকৈ নিবনুৱা সমস্যা, আকাশলংঘী মূল্যবৃদ্ধি আৰু সামাজিক বৈষম্যৰ দৰে স্পৰ্শকাতৰ বিষয়বোৰ তেওঁ চৰকাৰৰ সন্মুখত দাঙি ধৰে। তেওঁ নিজকে কোনো ৰাজনীতিবিদ বা সাংবাদিক বুলি পৰিচয় নিদিয়ে, বৰঞ্চ এজন সচেতন নাগৰিক হিচাপেহে নিজৰ মন্তব্য আগবঢ়ায়। যিবোৰ প্ৰশ্ন কৰিবলৈ বহুতৰে সাহস নহয়, সেইবোৰ কথাকেই অশ্বমিতে অতি সহজকৈ উপস্থাপন কৰি আহিছে।
শেহতীয়াকৈ অশ্বমিতৰ বিৰুদ্ধে আৰক্ষীয়ে এখন এজাহাৰ (FIR) দাখিল কৰিছে আৰু এই ঘটনাই এতিয়া চাঞ্চল্যৰ সৃষ্টি কৰিছে। বাতৰি অনুসৰি, তেওঁৰ ছ’চিয়েল মিডিয়াৰ কাৰ্যকলাপৰ বাবেই এই আইনী ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰা হৈছে। অৱশ্যে এই গোচৰটোত তেওঁৰ বিৰুদ্ধে কি কি অভিযোগ অনা হৈছে, সেয়া আদালততহে স্পষ্ট হ’ব। কিন্তু এনে কাৰ্যই ইতিমধ্যে সমাজলৈ এটা স্পষ্ট বাৰ্তা প্ৰেৰণ কৰিছে যে চৰকাৰক প্ৰশ্ন কৰাটো বিপদজনক হ’ব পাৰে।
ভাৰতীয় সংবিধানে প্ৰতিগৰাকী নাগৰিকক বাক-স্বাধীনতাৰ অধিকাৰ দিছে। তেনেস্থলত এজন দলিত সম্প্ৰদায়ৰ কিশোৰে গণতান্ত্ৰিকভাৱে প্ৰশ্ন সোধাৰ বাবে অপৰাধমূলক ন্যায় ব্যৱস্থাৰ মেৰপেঁচত সোমাবলগীয়া হোৱাটোৱে বহুতৰে মাজত উদ্বেগৰ সৃষ্টি কৰিছে। জনসাধাৰণৰ কণ্ঠক এনেদৰে দমন কৰিবলৈ আৰক্ষীক ব্যৱহাৰ কৰা কাৰ্যই গণতন্ত্ৰৰ ওপৰত প্ৰশ্নচিহ্নৰ অৱতাৰণা কৰিছে।
দৰাচলতে অশ্বমিতৰ উত্থানে ভাৰতৰ সংবাদ মাধ্যমৰ ক্ষেত্ৰখনত অহা এক পৰিৱৰ্তনক সূচাইছে। সাধাৰণতে আমাৰ দেশৰ মূলসুঁতিৰ সংবাদ মাধ্যমত তথাকথিত উচ্চবৰ্ণৰ মানুহ বা ডাঙৰ কৰ্পৰেট গোষ্ঠীৰ আধিপত্য দেখা যায়। কিন্তু সামাজিক মাধ্যমে এতিয়া অশ্বমিতৰ দৰে প্ৰান্তীয় সম্প্ৰদায়ৰ যুৱক-যুৱতীসকলক এক মুকলি মঞ্চ প্ৰদান কৰিছে। ইয়াত তেওঁলোকে কাৰো অনুমতি নোলোৱাকৈ বা কোনো সম্পাদকলৈ ভয় নকৰাকৈ নিজৰ মনৰ কথা ক’ব পাৰে।
দুৰ্ভাগ্যজনকভাৱে, অশ্বমিতৰ দৰে সচেতন লোকে চৰকাৰৰ বিৰুদ্ধে কৰা প্ৰশ্নৰ উত্তৰ বৰ্তমান সময়ত আইনী ভয়-ভীতিৰ জৰিয়তে দিয়াৰ এক প্ৰৱণতা বৃদ্ধি পাইছে। সমাজকৰ্মী, সাংবাদিক আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ পাছত এতিয়া সামাজিক মাধ্যমত ভিডিঅ’ নিৰ্মাতাসকলো আৰক্ষীৰ লক্ষ্য হৈ পৰিছে। কোনো এজনৰ বিৰুদ্ধে গোচৰ তৰা বা গ্ৰেপ্তাৰ কৰাটোৱেই এতিয়া একপ্ৰকাৰৰ শাস্তি হৈ পৰিছে। কাৰণ এজন সাধাৰণ মানুহৰ বাবে আৰক্ষী আৰু আদালতৰ এই দীঘলীয়া প্ৰক্ৰিয়াটো অতিশয় কষ্টকৰ। আনকি শেষত দোষী সাব্যস্ত নহ’লেও, এই সময়ছোৱাত হোৱা মানসিক চাপ আৰু আৰ্থিক ক্ষতিয়ে এজন ব্যক্তিক তিলতিলকৈ শেষ কৰি দিয়ে। বিশেষকৈ যাৰ কোনো ৰাজনৈতিক শক্তিৰ আশীৰ্বাদ নাই, তেওঁৰ বাবে এই পৰিস্থিতিৰ সৈতে মোকাবিলা কৰাটো অতি কঠিন হৈ পৰে।
এখন সুস্থ গণতন্ত্ৰত সমালোচকক দমন কৰিলে শাসন ব্যৱস্থা শক্তিশালী নহয়, বৰঞ্চ দুৰ্বলহে হয়। কাৰোবাক প্ৰশ্ন কৰাটো কেতিয়াও অপৰাধ হ’ব নোৱাৰে আৰু মনৰ অসন্তুষ্টি প্ৰকাশ কৰাটো দেশদ্ৰোহ নহয়। চৰকাৰ যদি নিজৰ কামক লৈ আত্মবিশ্বাসী, তেন্তে অশ্বমিত গৌতমৰ দৰে এজন কিশোৰক কাৰাগাৰৰ ভয় দেখুওৱাৰ পৰিৱৰ্তে তেওঁৰ প্ৰশ্নবোৰৰ উত্তৰ দিয়াহে উচিত।
