বৰ্তমান চলি থকা সংসদৰ বাজেট অধিবেশনত প্ৰাক্তন সেনা প্ৰধান জেনেৰেল এম এম নাৰাভানেৰ আত্মজীৱনী ‘ফোৰ ষ্টাৰছ অৱ ডেষ্টিনি’ক লৈ তীব্ৰ বিতৰ্কৰ সৃষ্টি হৈছে। কিতাপখনত উল্লেখ কৰা এটা ফোন কলৰ বিৱৰণে ৰাজনৈতিক মহলত চাঞ্চল্যৰ সৃষ্টি কৰিছে। ভাৰত আৰু চীনৰ সীমান্তত উত্তেজনা বৃদ্ধি পোৱাৰ সময়ত চৰকাৰৰ তৰফৰ পৰা সেনা বাহিনীক কেৱল আপুনি যিটো সঠিক বুলি ভাবে তাকেই কৰক বুলি নিৰ্দেশ দিয়া হৈছিল বুলি কিতাপখনত উল্লেখ আছে। ইয়াকে লৈ বিৰোধী পক্ষই মোদী চৰকাৰৰ বিৰুদ্ধে দায়িত্ব পৰা পলোৱাৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰিছে। বিশেষকৈ দ্য কাৰাভানত প্ৰকাশিত এই কিতাপখনৰ কিছুমান চেন্সৰ কৰা অংশই দেশৰ সুৰক্ষা ব্যৱস্থা আৰু ৰাজনৈতিক নেতৃত্বৰ ভূমিকাক লৈ কেবাটাও গুৰুতৰ প্ৰশ্নৰ জন্ম দিছে।
প্ৰথমটো ডাঙৰ প্ৰশ্ন উত্থাপন হৈছে গালৱান উপত্যকাত সেনাৰ অভিযানক লৈ। ২০২০ চনৰ মে’ মাহত যেতিয়া চীনৰ সেনাই গালৱানত তম্বু স্থাপন কৰিছিল, তেতিয়া ভাৰতীয় সেনাৰ নৰ্দাৰ্ণ কমাণ্ড আৰু ১৪ কৰ্পছে ইয়াক এটা ডাঙৰ বিষয় বুলি ভবা নাছিল। কিন্তু হঠাৎ ১৫ জুনত তেওঁলোকক সেই তম্বু আঁতৰাবলৈ নিৰ্দেশ দিয়া হৈছিল, য’ত ২০ জন ভাৰতীয় জোৱান শ্বহীদ হ’বলগীয়া হয়। জেনেৰেল নাৰাভানে এই সিদ্ধান্তত অসন্তুষ্ট আছিল বুলি জানিব পৰা গৈছে। গতিকে প্ৰশ্ন উঠিছে যে সেনাৰ আপত্তি থকাৰ পিছতো দিল্লীৰ পৰা এই নিৰ্দেশ আচলতে কোনে দিছিল? দ্বিতীয়তে, চৰকাৰে সদায় দাবী কৰি আহিছে যে সীমান্তত অভিযান চলাবলৈ সেনাবাহিনীক সম্পূৰ্ণ স্বাধীনতা দিয়া হৈছে। কিন্তু নাৰাভানেৰ কিতাপত উল্লেখ আছে যে গালৱানৰ ঘটনাৰ ১১ সপ্তাহৰ পিছতো ৰাজনৈতিক নেতৃত্বই সেনাক গুলীচালনাৰ অনুমতি দিবলৈ কুণ্ঠাবোধ কৰিছিল আৰু কেৱল কঠোৰ বাধা-নিষেধৰ মাজতহে অনুমতি দিছিল। চৰকাৰৰ দাবী আৰু সেনা প্ৰধানৰ এই তথ্যৰ মাজত কোনটো সত্য তাক লৈ এতিয়া ধুঁৱলী-কুঁৱলী পৰিৱেশৰ সৃষ্টি হৈছে।
আন এক গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্ন উত্থাপন হৈছে বৈদেশিক মন্ত্ৰালয়ৰ ভূমিকাক লৈ। যেতিয়া ভাৰত আৰু চীনৰ মাজত সামৰিক পৰ্যায়ৰ বৈঠক আৰম্ভ হৈছিল, তেতিয়া সেই বৈঠকৰ কাৰ্য্যবিৱৰণী লিপিবদ্ধ কৰিবলৈ সেনাৰ অনুৰোধ বৈদেশিক মন্ত্ৰালয়ে নাকচ কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত চীনক জবাবদিহি কৰাত অসুবিধাৰ সৃষ্টি হৈছিল। ইয়াৰ উপৰি বাফাৰ জ’ন বা নিৰপেক্ষ এলেকা নিৰ্ধাৰণ কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো ভাৰতীয় পক্ষই চীনৰ দাবীকহে অধিক গুৰুত্ব দিয়াৰ অভিযোগ উঠিছে। সেনা প্ৰধানৰ মতে, দুয়োপক্ষই নিজৰ স্থানৰ পৰা সমান দূৰত্বত আঁতৰি যোৱাৰ যি সিদ্ধান্ত লৈছিল, তাৰ ফলত বেছিভাগ বাফাৰ জ’ন ভাৰতৰ ভূখণ্ডতে থাকি গ’ল।
চতুৰ্থ গুৰুত্বপূৰ্ণ দিশটো হ’ল সংসদত চৰকাৰৰ ভূমিকা। গালৱানৰ ঘটনাৰ পিছত সৰ্বদলীয় বৈঠকত প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে কোনো অনুপ্ৰৱেশ হোৱা নাই বুলি কৰা মন্তব্যই বিতৰ্কৰ সৃষ্টি কৰিছিল। পূৰ্বৰ যুদ্ধবোৰৰ দৰে এইবাৰ চৰকাৰৰ তৰফৰ পৰা কোনো বিশদ সংবাদমেল বা তথ্য প্ৰকাশ কৰা হোৱা নাই। আনকি সংসদৰ চলিত অধিবেশনত এই সন্দৰ্ভত আলোচনা কৰিব বিচৰা বিৰোধী সাংসদসকলক বাধা দিয়া হৈছে আৰু কেইবাজনো সাংসদক নিলম্বিত কৰা হৈছে। বিৰোধী দলৰ নেতা ৰাহুল গান্ধীয়ে এই সন্দৰ্ভত অধ্যক্ষলৈ পত্ৰ লিখি অভিযোগ কৰিছে যে চৰকাৰৰ হেঁচাত তেওঁক ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তাৰ দৰে বিষয়ত কথা ক’বলৈ বাধা দিয়া হৈছে। ১৯৬২ চনৰ যুদ্ধৰ সময়ত জৱাহৰলাল নেহৰুৱে সংসদত সকলো প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিছিল যদিও বৰ্তমানৰ চৰকাৰে আলোচনাৰ পৰা আঁতৰি ফুৰিব বিচাৰিছে বুলি বিৰোধীয়ে অভিযোগ কৰিছে।
