পশ্চিম এছিয়াত ক্ৰমৱৰ্ধমান সংঘাতৰ মাজতে বিশ্ববাসীৰ দৃষ্টি এতিয়া হৰমুজ প্ৰণালীৰ পৰা আন এক গুৰুত্বপূৰ্ণ সামুদ্ৰিক পথ বাব এল-মাণ্ডেবৰ ফালে নিৱদ্ধ হৈ পৰিছে। লোহিত সাগৰৰ দক্ষিণ প্ৰান্তত অৱস্থিত এই সংকীৰ্ণ জলপথটোৱে লোহিত সাগৰক এডেন উপসাগৰ আৰু ভাৰত মহাসাগৰৰ সৈতে সংযোগ কৰে। বিশ্ব বাণিজ্যৰ এক প্ৰধান ধমনী হিচাপে পৰিচিত এই জলপথটো বৰ্তমান বিশ্বৰ যোগান শৃংখল আৰু ইন্ধন পৰিবহণৰ ক্ষেত্ৰত এক নতুন সমান্তৰাল চাপৰ কেন্দ্ৰবিন্দু হৈ পৰিছে, যিয়ে কেৱল শক্তি খণ্ডতেই নহয়, সামগ্ৰিক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বাণিজ্যতো ব্যাপক ব্যাঘাত জন্মোৱাৰ আশংকাই দেখা দিছে।
এছিয়া আৰু ইউৰোপক ছুয়েজ খালৰ জৰিয়তে সংযোগ কৰাত এই প্ৰণালীটোৱে এক কেন্দ্ৰীয় ভূমিকা পালন কৰে। সমগ্ৰ বিশ্বৰ প্ৰায় ১০ৰ পৰা ১২ শতাংশ তেল আৰু গেছৰ লগতে প্ৰায় ১২ শতাংশ সামগ্ৰিক বিশ্ব বাণিজ্য এই পথটোৰেই পৰিচালিত হয়। ইয়াৰ গুৰুত্ব কেৱল খাৰুৱা তেলতে সীমাবদ্ধ নহয়, বৰঞ্চ লোহিত সাগৰৰ এই বহল পথটোৱে কণ্টেইনাৰ, অন্যান্য অত্যাৱশ্যকীয় সামগ্ৰী আৰু তৰলীকৃত প্ৰাকৃতিক গেছৰ (এল এন জি) এক বৃহৎ অংশ কঢ়িয়াই নিয়ে। সেয়েহে, বাব এল-মাণ্ডেব কেৱল ইন্ধন সৰবৰাহৰ এক জলপথেই নহয়, ই বিশ্বৰ যোগান শৃংখলৰ এক অবিচ্ছেদ্য অংগ।
বিশেষজ্ঞসকলৰ মতে, আটাইতকৈ ডাঙৰ সমস্যাটো হ‘ল জলপথটো আনুষ্ঠানিকভাৱে বন্ধ নোহোৱাকৈয়ো ইয়াৰ পৰিবহণ ব্যাহত হ‘ব পাৰে। ড্ৰোণ বা মিছাইল আক্ৰমণৰ দৰে নিৰাপত্তাজনিত ভাবুকিয়েই জাহাজ কোম্পানীসমূহক এই পথটো পৰিহাৰ কৰিবলৈ বাধ্য কৰিব পাৰে। এনে পৰিস্থিতিত, জাহাজসমূহ আফ্ৰিকাৰ দক্ষিণ প্ৰান্তৰ উত্তমাশা অন্তৰীপ (কেপ অৱ গুড হোপ) ঘূৰি যাবলৈ বাধ্য হয়। ইয়াৰ ফলত যাত্ৰাৰ সময়, ইন্ধনৰ ব্যয় আৰু সামগ্ৰিক পৰিবহণ ব্যয় বহু পৰিমাণে বৃদ্ধি পায়। দীঘলীয়া যাত্ৰাই জাহাজৰ উপলব্ধতা হ্ৰাস কৰে আৰু ফলস্বৰূপে সমগ্ৰ বিশ্বতে সামগ্ৰী পৰিবহণৰ নিৰিখ বৃদ্ধি পায়।
হৰমুজ প্ৰণালীৰ মাজেৰে হোৱা পৰিবহণৰ ওপৰত চাপ বৃদ্ধি পোৱাৰ লগে লগে চৌদি আৰৱৰ দৰে দেশৰ বাবে লোহিত সাগৰেৰে বাব এল-মাণ্ডেব হৈ যোৱা পথটো তেল ৰপ্তানিৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বিকল্প হৈ পৰিছিল। কিন্তু এই বিকল্প পথটোও এতিয়া ক্ৰমাৎ দুৰ্বল হৈ পৰিছে। বাব এল-মাণ্ডেবত যিকোনো ধৰণৰ বাধাই প্ৰাথমিক আৰু বিকল্প দুয়োটা পথকে স্তব্ধ কৰি পেলাব পাৰে, যিয়ে বিশ্বৰ শক্তি বজাৰত এক বৃহৎ জোকাৰণিৰ সৃষ্টি কৰিব। ইতিমধ্যে লোহিত সাগৰীয় অঞ্চলত বৃদ্ধি পোৱা নিৰাপত্তাজনিত উদ্বেগৰ বাবে যোৱা দুবছৰত ছুয়েজ খাল আৰু বাব এল-মাণ্ডেবৰ মাজেৰে জাহাজৰ চলাচল লক্ষণীয়ভাৱে হ্ৰাস পাইছে, যিয়ে প্ৰমাণ কৰে যে জাহাজ কোম্পানীসমূহে সাম্ভাব্য বিপদৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি নিজৰ যাতায়াতৰ পথ সলনি কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছে।
ভাৰতৰ বাবে এই পৰিস্থিতিৰ প্ৰভাৱ অত্যন্ত সুদূৰপ্ৰসাৰী। বাব এল-মাণ্ডেবৰ পথত ব্যাঘাত জন্মিলে বিশেষকৈ পশ্চিমীয়া বজাৰৰ পৰা অহা তেলৰ জাহাজসমূহ আফ্ৰিকা ঘূৰি আহিবলৈ বাধ্য হ‘ব। ইয়াৰ ফলত পৰিবহণ ব্যয় বৃদ্ধি পাব, খাৰুৱা তেলৰ যোগানত পলম হ‘ব আৰু দেশৰ ভিতৰত ইন্ধনৰ মূল্য বৃদ্ধিৰ হেঁচা পৰিব। বৰ্ধিত যাতায়াত ব্যয়ে সামগ্ৰিক মুদ্ৰাস্ফীতিলৈ অৰিহণা যোগোৱাৰ লগতে উৎপাদন আৰু বাণিজ্য খণ্ডতো নেতিবাচক প্ৰভাৱ পেলাব। আনহাতে, যাত্ৰাৰ দীঘলীয়া সময় আৰু বৰ্ধিত ভাড়াই ইউৰোপৰ প্ৰধান বজাৰসমূহত ভাৰতীয় ৰপ্তানিৰ প্ৰতিযোগিতামূলক সামৰ্থ্যও হ্ৰাস কৰিব। সামগ্ৰিকভাৱে, বিশ্বজুৰি বৰ্তমানৰ ভূ-ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ মাজত এই স্পৰ্শকাতৰ জলপথটোৱে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় অৰ্থনীতিৰ বাবে এক অন্যতম প্ৰধান বিপদশংকা হৈ দেখা দিছে।
