প্ৰকৃতিৰ নিয়ম অনুসৰি জীৱজগতত বংশ বিস্তাৰৰ বাবে সাধাৰণতে মতা আৰু মাইকী দুয়োবিধ প্ৰাণীৰে আৱশ্যক হয়। কিন্তু মেক্সিকো আৰু দক্ষিণ টেক্সাছৰ পানীত বাস কৰা এবিধ বিশেষ মাছে এই সাধাৰণ নিয়মটোক একেবাৰে অস্বীকাৰ কৰি আহিছে। আমাজন মলি নামৰ এই মাছবিধৰ মাজত কোনো পুৰুষ নাই। গ্ৰীক আখ্যানৰ কেৱল নাৰীৰে গঠিত এক প্ৰভাৱশালী যোদ্ধা বাহিনীৰ পৰাই এই নামটো লোৱা হৈছে। আচৰিত কথাটো হ’ল, পুৰুষ অবিহনেও যোৱা প্ৰায় এক লাখ বছৰ ধৰি ইহঁতে পৃথিৱীত নিজৰ অস্তিত্ব সুন্দৰভাৱে জীয়াই ৰাখিছে।
এই প্ৰজাতিটোৱে বংশবৃদ্ধিৰ বাবে গাইনোজেনেসিস নামৰ এক অসাধাৰণ প্ৰক্ৰিয়া ব্যৱহাৰ কৰে। সন্তান জন্ম দিবৰ বাবে মাইকী মাছজনীক অন্য প্ৰজাতিৰ মতা মাছৰ শুক্ৰাণুৰ প্ৰয়োজন হয়। কিন্তু সেই শুক্ৰাণুৱে কেৱল কণীটোৰ বৃদ্ধি প্ৰক্ৰিয়াহে আৰম্ভ কৰে। মতা মাছটোৰ জিনসমূহ পোৱালিৰ গালৈ নাযায় আৰু লগে লগে নষ্ট হৈ পৰে। ইয়াৰ ফলত জন্ম হোৱা প্ৰতিটো পোৱালিয়েই জিনীয়ভাৱে সম্পূৰ্ণৰূপে মাকৰ দৰেই হয়।
পৃথিৱীৰ সৰহসংখ্যক জীৱই যৌন প্ৰজননৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। ইয়াৰ ফলত জিনৰ আদান-প্ৰদান হয় আৰু বেমাৰৰ সৈতে যুঁজিব পৰা এক সুস্থ প্ৰজন্মৰ সৃষ্টি হয়। বিজ্ঞানৰ ধাৰণা অনুসৰি, এনেকুৱা প্ৰজনন ব্যৱস্থা নহ’লে জীৱৰ শৰীৰত বেয়া জিন গোট খাই অৱশেষত প্ৰজাতিটোৱেই পৃথিৱীৰ পৰা বিলুপ্ত হৈ যাব লাগে। কিন্তু আমাজন মলিয়ে প্ৰমাণ কৰি দিছে যে এই ধাৰণা সদায় সঁচা নহ’বও পাৰে। ৰোটিফাৰ নামৰ আন এবিধ ক্ষুদ্ৰ প্ৰাণীয়েও পুৰুষ অবিহনে আনৰ পৰা জিন সংগ্ৰহ কৰি কোটি কোটি বছৰ ধৰি জীৱন নিৰ্বাহ কৰি আছে।
শেহতীয়াকৈ জাৰ্মানীৰ বিজ্ঞানী এডৱাৰ্ড ৰাইছমেয়াৰ আৰু তেওঁৰ সতীৰ্থসকলে আমাজন মলিৰ এই ৰহস্যটো ফাদিল কৰিছে। তেওঁলোকে আৱিষ্কাৰ কৰিছে যে আজিৰ পৰা প্ৰায় এক লাখ বছৰ আগতে দুটা বেলেগ বেলেগ মলি মাছৰ মিলনৰ পৰা এই প্ৰজাতিটোৰ সৃষ্টি হৈছিল, যাৰ বাবে ইহঁতৰ শৰীৰত ভিন্ন ধৰণৰ জিনৰ ভঁৰাল আছে। যেতিয়াই ইহঁতৰ শৰীৰৰ কোনো জিনত কিবা বিজুতি ঘটে, তেতিয়াই ইহঁতে নিজৰ দেহত থকা আন এটা সুস্থ জিনৰ পৰা সেই অংশটো হুবহু নকল কৰি বেয়া হোৱা ঠাইখিনি মেৰামতি কৰি লয়। এই ব্যৱস্থাটোক কম্পিউটাৰৰ কপি আৰু পেষ্ট প্ৰক্ৰিয়াৰ লগত তুলনা কৰিব পাৰি।
যিবোৰ অংশত জিনৰ ক্ষতি হোৱাৰ ভয় আটাইতকৈ বেছি থাকে, সেইবোৰ ঠাইতেই ইহঁতে এই মেৰামতিৰ কাম সঘনাই কৰে। এই গুৰুত্বপূৰ্ণ আৱিষ্কাৰটো কেৱল প্ৰাণীবিজ্ঞানৰ বাবেই নহয়, বৰঞ্চ মানুহৰ চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ বাবেও এক ডাঙৰ খবৰ। কৰ্কট ৰোগৰ দৰে ভয়ংকৰ বেমাৰসমূহ জিনৰ খেলিমেলিৰ বাবেই হয়। আমাজন মলিয়ে আমাক দেখুৱাই দিছে যে জিন সুস্থ কৰি ৰাখিবলৈ কেৱল যৌন প্ৰজননৰ ওপৰতেই নিৰ্ভৰ কৰাৰ প্ৰয়োজন নাই, প্ৰকৃতিৰ বুকুত ইয়াৰ আন সুন্দৰ বিকল্প ব্যৱস্থাও মজুত আছে।
