সমগ্ৰ বিশ্বতে প্ৰজননৰ হাৰ হ্ৰাস পোৱাটো এক ডাঙৰ চিন্তাৰ বিষয় হৈ পৰিছে। বহু দেশত প্ৰজননৰ হাৰ কমি যোৱাৰ ফলত যুৱক-যুৱতীৰ তুলনাত বয়সিয়াল লোকৰ সংখ্যা বৃদ্ধি পাইছে। বিশ্বৰ আটাইতকৈ ধনী ব্যক্তি এলন মাস্কে প্ৰায়ে এই বিষয়টোক লৈ চিন্তা প্ৰকাশ কৰি আহিছে। মাস্কৰ মতে, ক্ৰমান্বয়ে হ্ৰাস পোৱা প্ৰজনন হাৰ আৰু কমি অহা জনসংখ্যা সঁচাকৈয়ে উদ্বেগজনক। শেহতীয়াকৈ ভাৰতৰ প্ৰজনন হাৰৰ ওপৰতো এখন প্ৰতিবেদন প্ৰকাশ পাইছে, যিখন দেখি মাস্কে নিজৰ গভীৰ চিন্তা ব্যক্ত কৰিছে।
শেহতীয়া এখন প্ৰতিবেদন অনুসৰি, ভাৰতৰ ইতিহাসত প্ৰথমবাৰৰ বাবে প্ৰজননৰ হাৰ প্ৰতিস্থাপন স্তৰৰ তললৈ নামি গৈছে। মাত্ৰ দহ বছৰৰ ভিতৰতে এই হাৰ ২.৩ ৰ পৰা ১.৯ লৈ হ্ৰাস পাইছে। ২০২৪ চনৰ তথ্যৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি প্ৰস্তুত কৰা এই প্ৰতিবেদন অনুসৰি, দিল্লীৰ প্ৰজনন হাৰ এতিয়া মাত্ৰ ১.২, যিটো ফিনলেণ্ডতকৈয়ো কম। আনহাতে, আমেৰিকাৰ প্ৰজনন হাৰ ১.৬ বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। ভাৰতৰ ভিতৰত ৰাজস্থানৰ প্ৰজনন হাৰ ২.৩, উত্তৰ প্ৰদেশৰ ২.৬ আৰু বিহাৰৰ ২.৯। ছচিয়েল মিডিয়াত এই প্ৰতিবেদনখন শ্বেয়াৰ কৰি মাস্কে লিখিছে যে ভাৰতৰ জন্মৰ হাৰ প্ৰতিস্থাপন স্তৰৰ তললৈ নামি গৈছে আৰু উচ্চ শিক্ষিত লোকসকলৰ মাজত এই হাৰ বহু বছৰ আগতেই কমি গৈছিল।
প্ৰজনন প্ৰতিস্থাপন স্তৰ মানে হৈছে এগৰাকী মহিলাই জন্ম দিব লগা সন্তানৰ গড় সংখ্যা, যাতে এটা প্ৰজন্মই আন এটা প্ৰজন্মক সম্পূৰ্ণৰূপে সলনি কৰিব পাৰে। উন্নত দেশসমূহত এই স্তৰ প্ৰতিগৰাকী মহিলাৰ বিপৰীতে ২.১ টা শিশু বুলি ধৰা হয়। ইয়াত ০.১ অতিৰিক্তভাৱে যোগ কৰা হয় কাৰণ কিছুমান শিশু সৰুতেই মৃত্যুমুখত পৰে আৰু জন্মৰ সময়ত ছোৱালীতকৈ ল’ৰাৰ সংখ্যা সামান্য বেছি হয়।
প্ৰজননৰ হাৰ প্ৰতিস্থাপন স্তৰৰ তললৈ নামি যোৱাটো সঁচাকৈয়ে চিন্তনীয়। যেতিয়া প্ৰজননৰ হাৰ কমি যায়, তেতিয়া দীৰ্ঘম্যাদী সময়ত জনসংখ্যা হ্ৰাস পাবলৈ ধৰে। ইয়াৰ ফলত দেশত যুৱক-যুৱতীৰ সংখ্যা কমি যায় আৰু বৃদ্ধ লোকৰ সংখ্যা বাঢ়িবলৈ ধৰে। এনে অৱস্থাত কাম কৰিব পৰা মানুহৰ অভাৱ হয়, যিয়ে দেশৰ অৰ্থনীতিক যথেষ্ট ক্ষতিগ্ৰস্ত কৰে। দেশৰ উৎপাদনশীলতা আৰু নতুন আৱিষ্কাৰৰ ক্ষেত্ৰতো ইয়াৰ নেতিবাচক প্ৰভাৱ পৰে। ইয়াৰ উপৰিও, কৰ দাতাৰ সংখ্যা কমি যোৱাৰ ফলত চৰকাৰৰ সামাজিক নিৰাপত্তা ব্যৱস্থাৰ ওপৰত হেঁচা পৰে, কাৰণ পেঞ্চন আৰু স্বাস্থ্যসেৱাৰ নামত চৰকাৰৰ খৰচ বৃদ্ধি পায়। ইয়াৰ ফলত অৰ্থনৈতিক মন্দাৱস্থাৰ আশংকা বৃদ্ধি পায় আৰু বিশ্ব দৰবাৰত দেশৰ শক্তিও কমি যোৱাৰ সম্ভাৱনা থাকে।
