উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ ন্যায়াধীশ উজ্জ্বল ভূঞাই শনিবাৰে এক অনুষ্ঠানত মন্তব্য কৰে যে উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ কিছুমান অস্বাভাৱিক ৰায়দান আৰু কেন্দ্ৰীয় বিত্ত মন্ত্ৰালয়ৰ শেহতীয়া নীতিয়ে ভাৰতক বিশ্বৰ অন্যতম প্ৰধান মধ্যস্থতা বা বিকল্প বিবাদ নিষ্পত্তিৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ়ি তোলাৰ ক্ষেত্ৰত বাধাৰ সৃষ্টি কৰিছে। “দ্য ল ফ’ৰাম”ৰ উদ্যোগত আয়োজিত এক অনুষ্ঠানত অংশগ্ৰহণ কৰি তেওঁ প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ প্ৰাতিষ্ঠানিক মধ্যস্থতা প্ৰসাৰৰ দৃষ্টিভংগীৰ সৈতে চৰকাৰৰ শেহতীয়া পদক্ষেপসমূহৰ কোনো মিল নাই বুলি মুকলিকৈ প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰে।
জ্যেষ্ঠ অধিবক্তা অমিত গুপ্তাই আঁত ধৰা এই অনুষ্ঠানত দিল্লী উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ ন্যায়াধীশ চি হৰি শংকৰ আৰু হিমাচল প্ৰদেশ উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ প্ৰাক্তন মুখ্য ন্যায়াধীশ ৰাজীৱ শকধেৰ উপস্থিত আছিল। এই অনুষ্ঠানত ভাষণ দি ন্যায়াধীশ ভূঞাই ২০২৪ চনৰ এপ্ৰিল মাহত দিল্লী মেট্ৰ’ ৰে’ল কৰ্প’ৰেশ্যন আৰু দিল্লী বিমানবন্দৰ মেট্ৰ’ এক্সপ্ৰেছ প্ৰাইভেট লিমিটেডৰ মাজৰ বিবাদত উচ্চতম ন্যায়ালয়ে দিয়া বিশেষ ৰায়দানটোৰ কথা উল্লেখ কৰে। তেওঁ কয় যে এই ৰায়দানে ভাৰতৰ বিবাদ নিষ্পত্তিৰ ব্যৱস্থাৰ আটাইতকৈ বেছি ক্ষতি সাধন কৰিছে আৰু বিনিয়োগকাৰীৰ আস্থা যথেষ্ট হ্ৰাস কৰিছে।
ন্যায়াধীশগৰাকীয়ে স্পষ্ট কৰি দিয়ে যে মধ্যস্থতাকাৰী ন্যায়াধিকৰণ, উচ্চ ন্যায়ালয় আৰু উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ পৰ্যালোচনাৰ দৰে কেইবাটাও আইনী প্ৰক্ৰিয়া পাৰ হৈ অহাৰ পিছতো উচ্চতম ন্যায়ালয়ে নিজৰ বিশেষ ক্ষমতা প্ৰয়োগ কৰি পূৰ্বৰ ৰায়টো বাতিল কৰিছিল। ইয়াৰ জৰিয়তে কাৰ্যতঃ এটা মীমাংসা হোৱা বিবাদক পঞ্চমবাৰৰ বাবে পুনৰীক্ষণ কৰা হ’ল, যিটো অতি অস্বাভাৱিক। এই গোচৰটোত দিল্লী মেট্ৰ’ক সুতসহ প্ৰায় আঠ হাজাৰ কোটি টকা পৰিশোধ কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়া পূৰ্বৰ ৰায়টো বাতিল কৰা হৈছিল, কিয়নো আদালতে ভাবিছিল যে পূৰ্বৰ ৰায়টো বাহাল ৰাখিলে ন্যায়প্ৰক্ৰিয়াৰ চৰম বিফলতা হ’ব।
এই ৰায়দানৰ প্ৰভাৱ কেৱল এটা গোচৰতে সীমাবদ্ধ থকা নাই বুলি উল্লেখ কৰি ন্যায়াধীশ ভূঞাই কেন্দ্ৰীয় বিত্ত মন্ত্ৰালয়ৰ এটা শেহতীয়া নিৰ্দেশনাৰো কঠোৰ সমালোচনা কৰে। চলিত বৰ্ষৰ তিনি জুনত বিত্ত মন্ত্ৰালয়ে জাৰি কৰা এখন স্মাৰকপত্ৰত চৰকাৰী বিভাগসমূহক দহ কোটি টকাতকৈ অধিক মূল্যৰ বিবাদৰ চুক্তিত মধ্যস্থতাৰ চৰ্ত নাৰাখিবলৈ পৰামৰ্শ দিছিল। মন্ত্ৰালয়ে ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে পাৰস্পৰিক বুজাবুজিৰ জৰিয়তে বিবাদ নিষ্পত্তিকহে উৎসাহিত কৰিছিল। ন্যায়াধীশ ভূঞাই এই নীতিক মধ্যস্থতা প্ৰক্ৰিয়াৰ বিৰুদ্ধে এক হঠাৎ আৰু বিতৰ্কিত পৰিৱৰ্তন বুলি অভিহিত কৰে।
তেওঁ সোঁৱৰাই দিয়ে যে ২০১৬ চনত প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীয়ে ভাৰতক বিশ্বৰ অন্যতম প্ৰধান মধ্যস্থতা কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ়ি তোলাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল। কিন্তু বিত্ত মন্ত্ৰালয়ৰ এই নিৰ্দেশনাই প্ৰধানমন্ত্ৰী আৰু বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰীৰ সেই দৃষ্টিভংগীক সম্পূৰ্ণৰূপে নস্যাৎ কৰিছে বুলি তেওঁ মন্তব্য কৰে। চৰকাৰৰ এই নীতি তেওঁলোকৰ নিজৰেই পূৰ্বৰ ঘোষণাৰ পৰিপন্থী বুলিও ন্যায়াধীশগৰাকীয়ে উল্লেখ কৰে।
সামৰণিত ন্যায়াধীশগৰাকীয়ে সকীয়াই দিয়ে যে এনে অস্বাভাৱিক আদালতৰ ৰায়দান আৰু চৰকাৰৰ প্ৰতিগামী নীতিয়ে ভাৰতক মধ্যস্থতা-বান্ধৱ দেশ হিচাপে গঢ়ি তোলাৰ ক্ষেত্ৰত চলাই অহা বছৰ বছৰ ধৰি আইনী সংস্কাৰক ব্যৰ্থ কৰাৰ আশংকা সৃষ্টি কৰিছে। ন্যায়াধীশ ভূঞাৰ এই স্পষ্ট মন্তব্যৰ পিছত এতিয়ালৈকে বিত্ত মন্ত্ৰালয় বা চৰকাৰৰ তৰফৰ পৰা কোনো আনুষ্ঠানিক প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ পোৱা নাই যদিও ই আইনী আৰু ব্যৱসায়িক মহলত ব্যাপক চৰ্চা লাভ কৰিছে।
