মেঘালয়ত দীৰ্ঘদিন ধৰি চলি অহা ‘ৰেট-হ’ল’ কয়লা খনন ব্যৱস্থাৰ অৱসান ঘটাই ইয়াক বৈজ্ঞানিক ৰূপ দিবলৈ কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে এক বিশেষ নীতি প্ৰস্তুত কৰাৰ চিন্তা-চৰ্চা কৰিছে। যোৱা ২৫ আগষ্টত মেঘালয় বিধানসভাত মুখ্যমন্ত্ৰী কনৰাড চাংমাই এই গুৰুত্বপূৰ্ণ মন্তব্য কৰে।
বিধানসভাত ভি পি পি দলৰ সভাপতি আৰ্ডেণ্ট মিলাৰ বাচায়ামোইটে উত্থাপন কৰা এক আলোচনাৰ উত্তৰ দি মুখ্যমন্ত্ৰী চাংমাই কয় যে কেন্দ্ৰীয় কয়লা মন্ত্ৰালয়ে মেঘালয়ৰ খনন পৰিস্থিতি দেশৰ আন প্ৰান্ততকৈ পৃথক বুলি স্বীকাৰ কৰিছে আৰু ইয়াৰ বাবে এক সুকীয়া দৃষ্টিভংগীৰে কাম কৰিবলৈ মান্তি হৈছে। উল্লেখযোগ্য যে, অবৈজ্ঞানিক খননৰ ফলত হোৱা পাৰিপাৰ্শ্বিক ক্ষতিৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি ২০১৪ চনত ৰাষ্ট্ৰীয় সেউজ ন্যায়াধিকৰণে (NGT) মেঘালয়ত কয়লা খনন আৰু পৰিবহণ নিষিদ্ধ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত, ২০১৯ চনত উচ্চতম ন্যায়ালয়ে প্ৰচলিত আইনসমূহ মানি চলি বৈজ্ঞানিক খননৰ অনুমতি প্ৰদান কৰিছিল।
চাংমাই উল্লেখ কৰে যে মেঘালয়ত বৈজ্ঞানিক খনন কাৰ্যকৰী কৰাটো যথেষ্ট কঠিন হৈ পৰিছে, কাৰণ ইয়াত কয়লা থকা অঞ্চলসমূহ মূলতঃ পৰম্পৰাগত মাটিৰ মালিকীস্বত্বৰ অধীনত আছে। ইয়াৰ লগতে ৰাজ্যখনৰ পাহাৰীয়া ভূখণ্ডৰ বাবে বহু স্থানত মুকলি খনন একেবাৰেই অসম্ভৱ। সেয়েহে কয়লা মন্ত্ৰালয়ে মেঘালয়ৰ বিষয়টো সুকীয়াকৈ বিবেচনা কৰি নিৰাপত্তা আৰু জীৱিকাৰ মাজত ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰিব পৰা এক নীতি প্ৰস্তুত কৰিব লাগিব বুলি মুখ্যমন্ত্ৰীগৰাকীয়ে মন্তব্য কৰে।
মুখ্যমন্ত্ৰীগৰাকীয়ে জনায় যে তেওঁ শেহতীয়াকৈ দিল্লীত কেন্দ্ৰীয় কয়লা মন্ত্ৰীক সাক্ষাৎ কৰি এই পৰিৱৰ্তনৰ ক্ষেত্ৰত থকা অসুবিধাসমূহৰ বিষয়ে সবিশেষ আলোচনা কৰিছিল। তেওঁ কেন্দ্ৰক কয়লা খননৰ বাবে প্ৰয়োজন হোৱা ন্যূনতম ১০০ হেক্টৰ মাটিৰ বৰ্তমানৰ নিয়মটো পুনৰ বিবেচনা কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছে। স্থানীয় খনিৰ মালিকসকলে সহজে মানি চলিব পৰাকৈ এই সীমা হ্ৰাস কৰাৰ লগতে শ্ৰমিক আৰু পৰিৱেশৰ সুৰক্ষা নিশ্চিত কৰিবলৈ ৰাজ্য চৰকাৰে বিচাৰিছে।
পূব জয়ন্তীয়া পাহাৰ জিলাত প্ৰায় ২২,০০০ খন কয়লা খনি থকাৰ কথা উল্লেখ কৰি চাংমাই কয় যে ইমান বৃহৎ সংখ্যক খনি আইনী পৰিসৰৰ ভিতৰত পৰিচালনা কৰাটো বিষয়াসকলৰ বাবে এক ডাঙৰ প্ৰত্যাহ্বান। প্ৰশিক্ষণ আৰু কাৰিকৰী জ্ঞানৰ অভাৱৰ বাবে স্থানীয় লোকসকলেও নতুন খনন পদ্ধতি আঁকোৱালি লোৱাত অসুবিধাৰ সন্মুখীন হৈছে।
অৱশ্যে মুখ্যমন্ত্ৰীগৰাকীয়ে স্পষ্ট কৰি দিয়ে যে চৰকাৰৰ মূল লক্ষ্য হৈছে আইনী পৰিসৰৰ ভিতৰত খনন কাৰ্য চলাই যোৱাৰ লগতে অবৈধ খনন কঠোৰভাৱে বন্ধ কৰা। প্ৰস্তাৱিত নতুন নীতিয়ে আইনী খনন, শ্ৰমিকৰ সুৰক্ষা আৰু পৰিৱেশ সংৰক্ষণৰ মাজত এক সুন্দৰ ভাৰসাম্য বজাই ৰাখিব বুলি তেওঁ আশা প্ৰকাশ কৰে।
