ইউক্ৰেইনলৈ অস্ত্ৰ যোগানক লৈ এষ্ট’নিয়াত ডাঙৰ বিতৰ্কৰ সৃষ্টি হৈছে। সেই বিতৰ্কক লৈ দেশৰ প্ৰতিৰক্ষা মন্ত্ৰী হান্নো পেভকুৰে পদত্যাগ কৰিছে।
অভিযোগ অনুসৰি ইউক্ৰেইনৰ বাবে কামানৰ গোলা ক্ৰয় কৰিবলৈ ভাৰতীয় মালিকানাধীন কোম্পানী এটাৰ সৈতে প্ৰায় ৭ কোটি ইউৰোৰ চুক্তি স্বাক্ষৰিত হৈছিল। কিন্তু অৱশেষত চুক্তিখন বাতিল হয়। গোলাবাৰুদ যোগানত পলম হৈছিল। গুণগত মানৰ ওপৰতো প্ৰশ্ন উত্থাপন হৈছিল।
২০২২ চনৰ পৰা এষ্ট’নিয়াৰ প্ৰতিৰক্ষা মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা পেভকুৰে বুধবাৰে নিশা টেলিভিছনৰ জৰিয়তে পদত্যাগ ঘোষণা কৰে। তেওঁৰ মতে, প্ৰতিৰক্ষা মন্ত্ৰী হিচাপে তেওঁ সমগ্ৰ বিভাগটোৰ ৰাজনৈতিক দায়িত্ব ল’বই লাগিব।
এই বিতৰ্কৰ কেন্দ্ৰবিন্দুত আছে ইটালীত পঞ্জীয়নভুক্ত কোম্পানী ডাটাচেল এছ আৰ এল। এষ্ট’নিয়াৰ সংবাদ মাধ্যম ইষ্টি এক্সপ্ৰেছে দাবী কৰিছে যে ২০২৪ চনত এই কোম্পানীটোৰ পৰা ইউক্ৰেইনৰ বাবে আৰ্টিলাৰী শ্বেল ক্ৰয় কৰাৰ চুক্তি স্বাক্ষৰিত হৈছিল। ভাৰতীয় কোম্পানী নেকো ডিফেন্স মিউনিচনৰ হাতত আছিল ডাটাচেলৰ মালিকানা।
একে সময়তে অভিযোগ উত্থাপন হৈছিল যে কোম্পানী দুটাৰ আৰ্টিলাৰীৰ গোলা নিৰ্মাণ বা যোগান ধৰাৰ পূৰ্বৰ কোনো অভিজ্ঞতা নাছিল। এষ্টোনিয়াই আগতীয়াকৈ বিপুল পৰিমাণৰ ধন দিছিল। প্ৰথম পৰ্যায়ত ১কোটি ৫লাখ ইউৰো দিয়া হৈছিল। পিছত আৰু অধিক ধন দিয়া হয়। মুঠতে অগ্ৰিম ধনৰ পৰিমাণ প্ৰায় ৭ কোটি ইউৰো হয়। এই ধন ইউৰোপীয় ইউনিয়নৰ ইউৰোপীয়ান পীচ ফেচিলিটিৰ পৰা আহিছিল।
চুক্তি অনুসৰি গোলাবোৰ ক্ষীপ্ৰতাৰে ডেলিভাৰী কৰাৰ কথা আছিল। কিন্তু সেয়া নহ’ল। বাৰে বাৰে পলম হৈছিল। কিছুমান গোলা অহাৰ পিছতো এষ্ট’নিয়াৰ বিষয়াসকলে ইয়াৰ গুণগত মানৰ ওপৰত প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰিছিল। দেশৰ প্ৰতিৰক্ষা মন্ত্ৰালয়ে যোগান ধৰা একাংশ সামগ্ৰীয়ে প্ৰয়োজনীয় মানদণ্ড পূৰণ নকৰা বুলি জানিবলৈ দিয়ে।
অভিযোগ অনুসৰি চুক্তিৰ কিছু অংশ সম্পূৰ্ণ নহ’ল। ফলত বিষয়টো আদালত আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মধ্যস্থতালৈ গৈছে। এষ্টোনিয়াই যোগানকাৰী কোম্পানীটোৰ বিৰুদ্ধেও আইনী ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিছে। প্ৰায় ৭ কোটি ইউৰোৰ চালানক লৈ এতিয়াও বিবাদ চলি আছে।
অৱশ্যে ভাৰতীয় কোম্পানীটোৱে এই অভিযোগ মানি লোৱা নাই। জয়ছোৱাল নেকো ইণ্ডাষ্ট্ৰীজৰ সঞ্চালক ৰমেশ জয়ছৱালে দাবী কৰে যে ইষ্ট’নিয়াৰ বিষয়াসকলে গুণগত মান পৰীক্ষা কৰাৰ পিছতহে এই গোলাবাৰুদ যোগান ধৰা হৈছে। তেওঁ আৰু দাবী কৰে যে এষ্ট’নিয়াই পিছলৈ তেওঁলোকৰ সৈতে অধিক চুক্তি স্বাক্ষৰ কৰে। পিছত আৰ্থিক সমস্যাৰ বাবে সেই চুক্তিসমূহ বন্ধ হৈ গ’ল। অৰ্থাৎ কোম্পানীটোৰ বিবৃতি সম্পূৰ্ণ বেলেগ। তেওঁলোকে দাবী কৰে যে ইচ্ছাকৃতভাৱে নিম্নমানৰ সামগ্ৰী যোগান ধৰাৰ অভিযোগ শুদ্ধ নহয়।
এই ঘটনা পোহৰলৈ অহাৰ পাছত পেভকুৰৰ ওপৰত চাপ বাঢ়ে। এষ্ট’নিয়াৰ অডিট কৰ্তৃপক্ষই প্ৰতিৰক্ষা সঁজুলি ক্ৰয়ৰ পদ্ধতিক লৈও প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰিছে। চুক্তি ব্যৱস্থাপনা আৰু পণ্য পৰীক্ষণৰ ক্ষেত্ৰতো গাফিলতিৰ অভিযোগ উত্থাপন হৈছে। বুধবাৰেও সংসদীয় সমিতিৰ সন্মুখত জেৰাৰ সন্মুখীন হ’বলগীয়া হৈছিল প্ৰতিৰক্ষা মন্ত্ৰীগৰাকী। পেভকুৰে অৱশ্যে এই কাণ্ডক ‘চুক্তিগত বিবাদ’ বুলি ব্যাখ্যা কৰে।
এই ঘটনাই ইউক্ৰেইনক অস্ত্ৰ যোগান ধৰাৰ বাবে ইউৰোপীয় ধন ব্যৱহাৰৰ ক্ষেত্ৰতো নতুন প্ৰশ্নৰ উত্থাপন কৰিছে। একে সময়তে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিৰক্ষা বাণিজ্যৰ ক্ষেত্ৰত কোম্পানীটোৰ অভিজ্ঞতা আৰু চুক্তিৰ পৰীক্ষণ কিমান কঠোৰ হ’ব লাগে সেই বিতৰ্কও চৰ্চালৈ আহিছে।
