‘এক দেশ, এক নিৰ্বাচন’ সন্দৰ্ভত সংসদীয় সমিতিৰ সৈতে বৈঠকৰ প্ৰস্তাৱ নাকচ কৰিলে উচ্চতম ন্যায়ালয়ে। ভৱিষ্যতে এই প্ৰস্তাৱিত সংশোধনী ন্যায়িক পৰ্যালোচনাৰ আওতালৈ আহিব পাৰে বুলি আদালতে স্পষ্ট কৰি দিয়ে। গতিকে প্ৰশাসনিক পৰ্যায়ত বিষয়টোৰ ওপৰত আলোচনা কৰাটো সমীচিন বা বাঞ্চনীয় নহয়। এই সিদ্ধান্তৰ জৰিয়তে আদালতে ন্যায়পালিকা আৰু বিধায়িনী গোটৰ মাজত সীমাৰেখা স্পষ্ট কৰিলে।
যুটীয়া সংসদীয় সমিতিয়ে সংবিধানৰ ১২৯ সংখ্যক সংশোধনী বিধেয়ক আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চল আইন সংশোধনী বিধেয়ক পৰীক্ষা কৰি আছে। এই বিধেয়কসমূহে লোকসভা আৰু ৰাজ্যিক বিধানসভাৰ নিৰ্বাচন একেলগে পতাৰ ব্যৱস্থা কৰিব বিচাৰিছে। সমিতিয়ে ৬ অক্টোবৰত মুখ্য ন্যায়াধীশ আৰু অন্যান্য ন্যায়াধীশৰ সৈতে অনানুষ্ঠানিক আলোচনাত মিলিত হোৱাৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল।
কিন্তু উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ সচিব প্ৰধানে সমিতিক জনায় যে জ্যেষ্ঠ ন্যায়াধীশসকলৰ মতামত এই যে প্ৰস্তাৱিত সংশোধনীক আদালতত প্ৰত্যাহ্বান জনোৱা হ’ব পাৰে। সেয়ে বৈঠক বাতিল কৰা হৈছে। কংগ্ৰেছ সাংসদ তথা জ্যেষ্ঠ অধিবক্তা কপিল ছিবালে এই প্ৰস্তাৱিত বৈঠকক তীব্ৰ সমালোচনা কৰিছিল। তেওঁ কয় যে এনে বৈঠক ক্ষমতা পৃথকীকৰণৰ নীতিৰ পৰিপন্থী।
সংবিধান অনুসৰি সংসদে আইন প্ৰণয়ন কৰে আৰু আদালতে ইয়াৰ সাংবিধানিকতা পৰীক্ষা কৰে। ইয়াৰ পূৰ্বে কেতিয়াও সংসদীয় সমিতিয়ে কোনো বিধেয়ক আলোচনা কৰিবলৈ ন্যায়াধীশৰ ওচৰলৈ যোৱা নাছিল।
ছিবালৰ আপত্তিৰ পিছতে বিষয়টোক লৈ বিতৰ্ক তীব্ৰতৰ হৈ পৰে। উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ এই সিদ্ধান্ত গণতান্ত্ৰিক গাঁথনিৰ ভাৰসাম্য ৰক্ষাৰ নিদৰ্শন। যদিহে ন্যায়পালিকা আইন প্ৰণয়ন প্ৰক্ৰিয়াৰ সৈতে প্ৰত্যক্ষভাৱে জড়িত হয়, তেন্তে ইয়াৰ নিৰপেক্ষতাক লৈ প্ৰশ্ন উত্থাপন হ’ব পাৰে।
আদালতে সচেতনভাৱে সেই পথ এৰাই চলিছে। এক দেশ, এক নিৰ্বাচনক লৈ ৰাজনৈতিক দল, সাংবিধানিক বিশেষজ্ঞ আৰু প্ৰাক্তন ন্যায়াধীশৰ সৈতে ইতিমধ্যে সমিতিখনে আলোচনা কৰিছে। কিন্তু যিহেতু বৰ্তমানৰ ন্যায়াধীশসকলৰ সৈতে কোনো বৈঠক হোৱা নাছিল, সেয়েহে ক্ষমতাৰ পৃথকীকৰণ অক্ষুন্ন থাকিল। ‘এক দেশ, এক নিৰ্বাচন’ বিষয়টো দীৰ্ঘদিন ধৰি চৰ্চা চলি আহিছে। সমৰ্থকসকলে কয় যে ইয়াৰ ফলত খৰচ হ্ৰাস পাব আৰু শাসন ব্যৱস্থা সুস্থিৰ হ’ব।
সমালোচকসকলে আশংকা কৰিছে যে ৰাজ্যসমূহৰ স্বায়ত্তশাসন ক্ষুন্ন হ’ব পাৰে আৰু আঞ্চলিক দলসমূহৰ গুৰুত্ব কমি যাব পাৰে। সাংবিধানিক সংশোধনীৰ জৰিয়তে এই পৰিৱৰ্তন আনিবলৈ ব্যাপক সমৰ্থনৰ প্ৰয়োজন। উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ এই স্থিতিয়ে দেখুৱাইছে যে আদালতে নিজৰ ভূমিকা সম্পৰ্কে অৱগত। যদিহে আইনখন গৃহীত হৈ প্ৰত্যাহ্বান জনোৱা হয়, তেন্তে ন্যায়িক পৰ্যালোচনা হ’ব। ইয়াক আগতেই আলোচনাত জড়িত হোৱা উচিত নহয়। কপিল ছিবালৰ সমালোচনাতো এই নীতিৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হৈছে।
