মহাৰাষ্ট্ৰৰ শিৱসেনা দলৰ বিভাজন আৰু দলীয় প্ৰতীক আৱণ্টনৰ বিবাদক লৈ মঙলবাৰে উচ্চতম ন্যায়ালয়ে গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰ্যবেক্ষণ আগবঢ়ায়। মুখ্য ন্যায়াধীশ সূৰ্য কান্ত, ন্যায়াধীশ জয়মাল্য বাগচী আৰু ন্যায়াধীশ ভি মোহনাৰ খণ্ড বিচাৰপীঠে নিৰ্বাচন আয়োগে কেৱল বিধায়িনী শক্তিৰ ভিত্তিত একনাথ ছিণ্ডে গোটক প্ৰকৃত ৰাজনৈতিক দল হিচাপে স্বীকৃতি দি দলীয় প্ৰতীক ‘ধনু-কাঁড়’ প্ৰদান কৰা সিদ্ধান্তৰ আইনী দিশ পৰ্যালোচনা কৰে। শুনানিকালত বিচাৰপীঠখনে মৌখিকভাৱে প্ৰশ্ন কৰে যে যিসকল লোকে দলত্যাগৰ দৰে সাংবিধানিক পাপ সংঘটিত কৰিছে, তেওঁলোকৰ ক্ষেত্ৰত দলীয় প্ৰতীকৰ আৱেগ প্ৰযোজ্য হ’ব পাৰে নেকি, নে যিসকলে এই পাপৰ বিৰুদ্ধে অভিযোগ উত্থাপন কৰিছে তেওঁলোকৰ ক্ষেত্ৰতহে ই প্ৰযোজ্য হ’ব।
শুনানিত ছিণ্ডে গোটৰ হৈ অংশগ্ৰহণ কৰা জ্যেষ্ঠ অধিবক্তা নীৰজ কিষাণ কৌলে নিৰ্বাচন আয়োগৰ সিদ্ধান্তক সমৰ্থন কৰি যুক্তি দৰ্শায়। তেওঁ উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ পূৰ্বৰ কেইবাটাও ৰায়দানৰ প্ৰসংগ টানি আনি কয় যে নিৰ্বাচন প্ৰতীক নিৰ্দেশনাৰ অধীনত কোনটো গোট প্ৰকৃত ৰাজনৈতিক দল সেয়া নিৰ্ধাৰণ কৰিবলৈ বিধায়িনী সংখ্যাগৰিষ্ঠতাৰ পৰীক্ষা আইনীভাৱে আজিও বৈধ আৰু প্ৰাসংগিক। ইয়াৰ প্ৰত্যুত্তৰত ন্যায়াধীশ বাগচীয়ে প্ৰশ্ন কৰে যে অযোগ্যতাৰ সন্মুখীন হোৱা সদস্যসকলে পৰৱৰ্তী সময়ত সদস্যপদ হেৰুৱালে দলীয় প্ৰতীকৰ ব্যৱস্থা কেনে হ’ব। তেওঁ লগতে কয় যে ভাৰতীয় ৰাজনীতিৰ অস্থিৰ আৰু জটিল পৰিস্থিতিত কেৱল সাংগাঠনিক সদস্যৰ গণনাৰে তৃণমূল পৰ্যায়ৰ সমৰ্থন নিৰ্ধাৰণ কৰাটো এক কঠিন প্ৰক্ৰিয়া। যদিহে দলীয় সংবিধানত সুস্পষ্ট গণতান্ত্ৰিক সাংগাঠনিক গাঁথনিৰ উল্লেখ নাথাকে, তেন্তে এনে পৰীক্ষাই প্ৰকৃত তৃণমূল পৰ্যায়ৰ সমৰ্থন প্ৰতিফলিত কৰিব পাৰে নেকি বুলিও তেওঁ প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰে।
অধিবক্তা কৌলে সুভাষ দেশাই গোচৰৰ সংবিধানিক বিচাৰপীঠৰ ৰায়দানৰ কথা উল্লেখ কৰি কয় যে বিধায়িনী সংখ্যাগৰিষ্ঠতাৰ পৰীক্ষাক সেই ৰায়দানে নিষিদ্ধ কৰা নাই। তেওঁ যুক্তি দৰ্শায় যে যেতিয়া এটা দলত দুটা গোটৰ সৃষ্টি হয়, তেতিয়া বিধানসভাৰ অধ্যক্ষই প্ৰথমতে কোনটো প্ৰকৃত দল সেয়া নিৰ্ধাৰণ কৰিব লাগে আৰু ইয়াৰ বাবে নিৰ্বাচন আয়োগত পূৰ্বে দাখিল কৰা দলীয় সংবিধান আৰু নিয়মসমূহ বিবেচনা কৰিব লাগে। অধিবক্তাগৰাকীয়ে লগতে উল্লেখ কৰে যে ২০১৯ চনৰ নিৰ্বাচনত জয়ী হোৱা শিৱসেনাৰ ৫৫ গৰাকী বিধায়কৰ ভিতৰত ৪০ গৰাকীয়ে ছিণ্ডেক সমৰ্থন কৰিছিল, যিয়ে মুঠ ভোটৰ ৭৬ শতাংশ প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। অনুৰূপভাৱে লোকসভাৰ ১৮ গৰাকী সাংসদৰ ভিতৰত ১৩ গৰাকীৰ সমৰ্থন ছিণ্ডেৰ পক্ষত আছিল, যিটো মুঠ ভোটৰ ৭৩ শতাংশ। তেওঁ দাবী কৰে যে অযোগ্যতা প্ৰক্ৰিয়া চলি থকাৰ অচিলাতে নিৰ্বাচন আয়োগক ১৫ নম্বৰ দফাৰ অধীনত প্ৰতীক বিবাদৰ সিদ্ধান্ত লোৱাৰ পৰা বিৰত ৰাখিব নোৱাৰি।
পূৰ্বে বিচাৰপীঠখনে প্ৰশ্ন কৰিছিল যে নিৰ্বাচন আয়োগে দুয়োটা গোটকে সংৰক্ষিত ‘ধনু-কাঁড়’ প্ৰতীক নিদিয়াকৈ বেলেগ বেলেগ প্ৰতীকত নিৰ্বাচন খেলিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়াৰ সম্ভাৱনা বিবেচনা কৰিছিল নেকি। লগতে, যিসকল বিধায়কৰ বিৰুদ্ধে অযোগ্যতাৰ গোচৰ চলি আছে, তেওঁলোকৰ সংখ্যাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি বিধায়িনী শক্তিক এক নিৰাপদ পৰীক্ষা হিচাপে গণ্য কৰিব পাৰি নেকি বুলিও ন্যায়ালয়ে প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰিছিল। উল্লেখযোগ্য যে কৌলে যুক্তি প্ৰদৰ্শনৰ সময়ত অৱগত কৰে যে ২০১৯ চনৰ মহাৰাষ্ট্ৰ বিধানসভা ইতিমধ্যে ভংগ কৰা হৈছে আৰু ২০২৪ চনৰ নিৰ্বাচনৰ পাছত নতুন সদন গঠন কৰা হৈছে।
উদ্ধৱ ঠাকৰে গোটৰ সুনীল প্ৰভুৱে দাখিল কৰা মূল আৱেদনখনত মহাৰাষ্ট্ৰ বিধানসভাৰ অধ্যক্ষই ২০২৪ চনৰ ১০ জানুৱাৰীত ছিণ্ডে গোটৰ বিধায়কসকলক সংবিধানৰ দশম অনুসূচীৰ অধীনত অযোগ্য ঘোষণা নকৰা সিদ্ধান্তক প্ৰত্যাহ্বান জনোৱা হৈছে। ইয়াৰ সমান্তৰালকৈ উদ্ধৱ ঠাকৰেই নিৰ্বাচন আয়োগে ছিণ্ডে গোটক প্ৰকৃত শিৱসেনা হিচাপে স্বীকৃতি দি দলীয় প্ৰতীক প্ৰদান কৰা সিদ্ধান্তকো প্ৰত্যাহ্বান জনাই আন এখন আৱেদন দাখিল কৰিছে। মঙলবাৰে এই গোচৰৰ শুনানি অসম্পূৰ্ণ হৈ ৰোৱাত বুধবাৰে পুনৰ শুনানি গ্ৰহণ কৰা হ’ব বুলি ন্যায়ালয়ে জানিবলৈ দিছে।
