আঠ বছৰ ধৰি চলা আইনী যুঁজৰ অন্তত অৱশেষত সকাহ লাভ কৰিলে কংগ্ৰেছ নেতা তথা লোকসভাৰ বিৰোধী দলপতি ৰাহুল গান্ধীয়ে। বিজেপিৰ তদানীন্তন ৰাষ্ট্ৰীয় সভাপতি অমিত শ্বাহক লৈ কৰা মন্তব্যৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত তেওঁৰ বিৰুদ্ধে দাখিল কৰা ফৌজদাৰী মানহানিৰ গোচৰটো খাৰিজ কৰিছে উত্তৰ প্ৰদেশৰ চুলতানপুৰৰ বিশেষ MP-MLA আদালতে। অৱশ্যে আদালতৰ এই সিদ্ধান্তই কেৱল এটা নিৰ্দিষ্ট গোচৰৰ নিষ্পত্তি ঘটালে। ৰাজনৈতিক ভাষণত কৰা মন্তব্যক কেন্দ্ৰ কৰি ফৌজদাৰী গোচৰ ৰুজু কৰাৰ প্ৰৱণতাই ৰাজনৈতিক বাক্যুদ্ধ আৰু আইনী প্ৰক্ৰিয়াৰ মাজৰ সম্পৰ্কক পুনৰ চৰ্চালৈ আনিছে।
আদালতৰ ৰায়ৰ দিনটোতে আন এক ঘটনাই পোহৰলৈ আহে। শুনানিত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ লক্ষ্ণৌৰ পৰা চুলতানপুৰলৈ গৈ থকা ৰাহুল গান্ধীৰ কনভয়ৰ কেইবাখনো বাহনৰ সৈতে এখন এম্বুলেন্সৰ সংঘৰ্ষ হয়। এই দুৰ্ঘটনাত কংগ্ৰেছ কৰ্মী আৰু নিৰাপত্তাৰক্ষীকে ধৰি কেইবাজনো লোক আহত হোৱা বুলি জানিব পৰা গৈছে। অৱশ্যে ৰাহুল গান্ধী নিজে সুৰক্ষিত আছিল। সোমবাৰে পুৱা লক্ষ্ণৌৰ চৌধুৰী চৰণ সিং আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰত উপস্থিত হোৱাৰ সময়ত তেওঁক আদৰণি জনাবলৈ কংগ্ৰেছৰ কৰ্মী আৰু স্থানীয় নেতাসকল সমবেত হৈছিল।
এই গোচৰৰ আৰম্ভণি হৈছিল ২০১৮ চনৰ কৰ্ণাটক বিধানসভা নিৰ্বাচনৰ প্ৰচাৰৰ সময়ত। সেই বছৰৰ ৮ মে’ত বেংগালুৰুত দিয়া এটা ভাষণত ৰাহুল গান্ধীয়ে বিজেপিৰ নেতৃত্বৰ এজন ব্যক্তিৰ বিৰুদ্ধে হত্যাৰ গোচৰ থকাৰ কথা উল্লেখ কৰা বুলি অভিযোগ উঠিছিল। তেতিয়া অমিত শ্বাহ বিজেপিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় সভাপতিৰ দায়িত্বত আছিল।
ৰাহুল গান্ধীৰ মন্তব্যৰ সৈতে ২০০৫ চনৰ ছোহৰাবুদ্দিন শ্বেখৰ ভুৱা সংঘৰ্ষৰ গোচৰৰ প্ৰসংগ জড়িত আছিল। এই গোচৰত ২০১৪ চনত মুম্বাইৰ এখন বিশেষ চিবিআই আদালতে অমিত শ্বাহক অব্যাহতি দিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ৰাহুল গান্ধীৰ ভাষণক লৈ আপত্তি উত্থাপন কৰি বিজেপি নেতা তথা চুলতানপুৰ জিলা সমবায় বেংকৰ প্ৰাক্তন অধ্যক্ষ বিজয় মিশ্ৰই তেওঁৰ বিৰুদ্ধে আইনী পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰে।
২০১৮ চনৰ ৪ আগষ্টত বিজয় মিশ্ৰই দাখিল কৰা অভিযোগত দাবী কৰা হৈছিল যে ৰাহুল গান্ধীৰ বক্তব্যই অমিত শ্বাহৰ সামাজিক সন্মান ক্ষুণ্ণ কৰিছিল। এই অভিযোগৰ ভিত্তিত গোচৰটোৰ শুনানি আৰম্ভ হয়। ২০২৩ চনত আদালতে ৰাহুল গান্ধীক গোচৰটোৰ শুনানিৰ বাবে হাজিৰ হ’বলৈ নিৰ্দেশ দিয়ে। ইয়াৰ পাছত ২০২৪ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰীত আদালতত উপস্থিত হোৱাৰ সময়ত তেওঁ জামিন লাভ কৰে। অৱশ্যে ৰাহুল গান্ধীয়ে তেওঁৰ বিৰুদ্ধে উত্থাপিত অভিযোগ মানি লোৱা নাছিল।
শুনানিৰ সময়ছোৱাত অভিযোগকাৰী পক্ষই বেংগালুৰুৰ সেই ভাষণৰ ৰেকৰ্ডিঙৰ সৈতে ৰাহুল গান্ধীৰ কণ্ঠস্বৰ পৰীক্ষা কৰি মিলাই চোৱাৰ আবেদন জনাইছিল। কিন্তু নিম্ন আদালতে আবেদনখন গ্ৰহণ নকৰিলে। সেই সিদ্ধান্তৰ বিৰুদ্ধে পৰৱৰ্তী সময়ত কৰা প্ৰত্যাহ্বানৰ জৰিয়তেও অভিযোগকাৰী পক্ষই নিজৰ দাবীৰ সপক্ষে সকাহ লাভ কৰিবলৈ সক্ষম নহ’ল।
২০২৬ চনৰ অক্টোবৰ মাহত গোচৰটোৰ যুক্তিতৰ্কৰ অন্ত পৰে। প্ৰথমে ১৩ অক্টোবৰত ৰায় ঘোষণা কৰাৰ কথা আছিল যদিও পাছত তাৰিখ ২৬ অক্টোবৰলৈ পিছুৱাই দিয়া হয়। অৱশেষত সোমবাৰে আদালতে গোচৰটো খাৰিজ কৰি ৰাহুল গান্ধীক সকাহ দিয়ে।
এই ৰায়ে ৰাজনৈতিক বিতৰ্ক আৰু ফৌজদাৰী আইনৰ ব্যৱহাৰক লৈ পুনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰিছে—ৰাজনৈতিক নেতাৰ বক্তব্যৰ বিৰুদ্ধে অভিযোগ উঠিলে তাৰ বিচাৰ প্ৰমাণ আৰু আইনী প্ৰক্ৰিয়াৰ আধাৰত হোৱাটো কিমান জৰুৰী? গণতন্ত্ৰত ৰাজনৈতিক নেতাৰ মন্তব্যৰ সমালোচনা আৰু জবাবদিহি নিশ্চিত কৰাটো প্ৰয়োজনীয়। একেদৰে, কোনো ব্যক্তিৰ বিৰুদ্ধে অভিযোগ উত্থাপন হ’লেই তেওঁক দোষী বুলি গণ্য কৰিব নোৱাৰি। অভিযোগৰ সত্যতা নিৰূপণৰ চূড়ান্ত দায়িত্ব আদালতৰ। এই ক্ষেত্ৰতো আদালতৰ সিদ্ধান্তই মনত পেলাই দিয়ে যে ৰাজনৈতিক অভিযোগ আৰু আইনী দোষ প্ৰমাণ একে কথা নহয়।
