ক্ষমতাচ্যুত হোৱাৰ পাছৰে পৰা ভাৰতত স্বেচ্ছাই নিৰ্বাসন খাটি থকা বাংলাদেশৰ প্ৰাক্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী শ্বেখ হাছিনাই স্বদেশলৈ উভতি যোৱাৰ বাবে নতুন পাছপ’ৰ্ট আৰু পৰিচয় পত্ৰ বিচাৰি সোমবাৰে আবেদন জনাইছে। ২০২৪ চনত ছাত্ৰ-নেতৃত্বাধীন এক বৃহৎ গণ অভ্যুত্থানৰ ফলত দেশ এৰিবলৈ বাধ্য হোৱাৰ পাছত এয়াই হৈছে হাছিনাৰ প্ৰথমটো আনুষ্ঠানিক পদক্ষেপ। ৰয়টাৰ্ছৰ হাতত পৰা এক পত্ৰ অনুসৰি, অহা ডিচেম্বৰ মাহতে বাংলাদেশলৈ উভতি যোৱাৰ পৰিকল্পনাৰে তেওঁ এই আবেদন কৰিছে। বাংলাদেশত সম্প্ৰতি তেওঁৰ দল আৱামী লীগক নিষিদ্ধ কৰা হৈছে, যাৰ বাবে তেওঁৰ প্ৰত্যাৱৰ্তনে দেশখনত নতুনকৈ ৰাজনৈতিক আৰু আইনী সংকটৰ সৃষ্টি কৰাৰ সম্ভাৱনা আছে।
ৰয়টাৰ্ছক জানিবলৈ দিয়া মতে, শ্বেখ হাছিনাই বাংলাদেশলৈ গৈ আদালতৰ ওচৰত আত্মসমৰ্পণ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছে। সোমবাৰে তেওঁৰ সহায়কসকলে কয় যে প্ৰয়োজনীয় আনুষ্ঠানিকতাসমূহ সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ লগে লগে তেওঁৰ প্ৰত্যাৱৰ্তনৰ দিন ঘোষণা কৰা হ’ব। উল্লেখ্য যে, ছাত্ৰ আন্দোলনৰ সময়ত হোৱা তীব্ৰ দমন-পীড়নৰ নিৰ্দেশ দিয়াৰ অভিযোগত যোৱা বৰ্ষৰ নৱেম্বৰ মাহত বাংলাদেশৰ যুদ্ধ অপৰাধ আদালতে তেওঁক অনুপস্থিতিত মৃত্যুদণ্ডৰ শাস্তি বিহাৰ নিৰ্দেশ দিছিল। অৱশ্যে হাছিনাই নিৰ্বাসনৰ পৰাই এই সকলোবোৰ অভিযোগ অস্বীকাৰ কৰি আহিছে।
নতুন দিল্লীত থকা বাংলাদেশৰ ভাৰপ্ৰাপ্ত উচ্চায়ুক্ত প্ৰীতি ৰহমানলৈ হাছিনাৰ লণ্ডনস্থিত আইনী প্ৰতিষ্ঠান মেট্ৰিস্ক চেম্বাৰ্ছৰ অধিবক্তাই প্ৰেৰণ কৰা পত্ৰখনত কোৱা হৈছে, “অন্তৱৰ্তী চৰকাৰ আৰু অন্যান্য কৰ্তৃপক্ষই আমাৰ মক্কেলৰ বৰ্তমানৰ পাছপ’ৰ্ট আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় পৰিচয় পত্ৰ বাতিল কৰাৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত, আমি সন্মানপূৰ্বক অনুৰোধ জনাইছোঁ যাতে আপোনালোকে আমাৰ মক্কেলক নতুন বাংলাদেশী পাছপ’ৰ্ট আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় পৰিচয় পত্ৰ প্ৰদানৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰে।” পত্ৰখনত তেওঁৰ বাংলাদেশী নাগৰিকত্ব আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মানৱ অধিকাৰ আইনৰ আধাৰত এই আবেদন “দ্ৰুততাৰে” নিষ্পত্তি কৰিবলৈ অনুৰোধ জনোৱা হৈছে। এই সন্দৰ্ভত দিল্লীৰ উচ্চায়ুক্ত ৰহমান আৰু ঢাকাৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী তাৰেক ৰহমানৰ মুখপাত্ৰৰ পৰা তাৎক্ষণিকভাৱে কোনো প্ৰতিক্ৰিয়া পোৱা হোৱা নাই।
প্ৰধানমন্ত্ৰী হিচাপে কেইবাটাও কাৰ্যকালত ২০ বছৰ ধৰি বাংলাদেশৰ শাসনভাৰ চলোৱা শ্বেখ হাছিনাৰ এতিয়াও দেশখনৰ একাংশ জনসাধাৰণৰ মাজত যথেষ্ট জনপ্ৰিয়তা আছে। সেয়েহে, দুবছৰৰো অধিক কাল ধৰি চলি থকা ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ পাছত ঢাকাৰ চৰকাৰে দেশখনত শান্তি ঘূৰাই আনিবলৈ চেষ্টা চলাই থকাৰ সময়তে তেওঁৰ প্ৰত্যাৱৰ্তনে ৰাজনৈতিক বিভাজন আৰু অধিক তীব্ৰতৰ কৰি তোলাৰ আশংকা কৰা হৈছে। আনহাতে, হাছিনাক নতুন দিল্লীয়ে আশ্ৰয় দিয়াৰ পাছৰে পৰা ভাৰত আৰু বাংলাদেশৰ মাজত যি কূটনৈতিক সম্পৰ্কৰ অৱনতি ঘটিছিল, তেওঁৰ প্ৰত্যাৱৰ্তনে সেই সম্পৰ্ক পুনৰ উন্নত হোৱাৰো ইংগিত বহন কৰিছে।
