তাজমহল নে তেজো মহালয়? কেন্দ্ৰ আৰু ASI-ৰ পৰা উত্তৰ বিচাৰিলে এলাহাবাদ উচ্চ ন্যায়ালয়ে

এই বিতৰ্ক ১০ বছৰতকৈও অধিক সময় ধৰি চলি আছে। তাজমহল আচলতে ভগৱান শিৱৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত হিন্দু মন্দিৰ ‘তেজো মহালয়’ আছিল বুলি দাবী কৰি আদালতত দেৱানী গোচৰ ৰুজু কৰা হৈছিল।

এই গোচৰৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত এতিয়া  সমাধিস্থলটো পৰিদৰ্শন কৰি ফটো তুলিবলৈ এগৰাকী ‘অধিবক্তা আয়ুক্ত’ নিযুক্তিৰ অনুৰোধ জনাই এলাহাবাদ উচ্চ ন্যায়ালয়ত এখন আৱেদন দাখিল কৰা হৈছে।

সোমবাৰে ন্যায়াধীশ ৰোহিত ৰঞ্জন আগৰৱালে এই সন্দৰ্ভত কেন্দ্ৰ আৰু ভাৰতীয় প্ৰত্নতাত্ত্বিক জৰীপ (ASI)ৰ পৰা উত্তৰ বিচাৰিছে আৰু লগতে তেওঁলোকক প্ৰত্যুত্তৰত শপতনামা দাখিল কৰিবলৈও নিৰ্দেশ দিছে।

তাজমহলক লৈ কি কি দাবী উত্থাপন হৈছে? দেৱতা শ্ৰী অগ্ৰেশ্বৰ মহাদেৱ নগ্নথেশ্বৰ তেজো মহালয় মন্দিৰ প্ৰাসাদৰ হৈ হৰিশংকৰ জৈন আৰু অন্যান্যই দাখিল কৰা এই আবেদনত তাজমহল পৰিদৰ্শন কৰিবলৈ এগৰাকী অধিবক্তা আয়ুক্ত নিযুক্তি দিয়াৰ ক্ষেত্ৰত বিচাৰ আদালত (ট্ৰায়েল কোৰ্ট) আৰু সংশোধনী আদালতৰ (ৰিভিশ্যনেল কোৰ্ট) আপত্তিক প্ৰত্যাহ্বান জনাইছে।

উল্লেখ্য যে ২০১৫ চনত আগ্ৰাত দাখিল কৰা এক দেৱানী গোচৰৰ পৰাই এই বিবাদৰ সূত্ৰপাত হৈছে। সেই গোচৰত হৰিশংকৰ জৈন আৰু অন্যান্য ভক্তসকলে দাবী কৰিছিল যে তাজমহলটো মোগল সম্ৰাট শ্বাহজাহানৰ ৰাজত্বকালত মুমতাজ মহলৰ সমাধিক্ষেত্ৰলৈ ৰূপান্তৰিত কৰাৰ পূৰ্বে প্ৰকৃততে ভগৱান শিৱক উৎসৰ্গিত হিন্দু মন্দিৰ তেজো মহালয় আছিল। এই সন্দৰ্ভত এক ঘোষণাৰ সমান্তৰালকৈ তেওঁলোকে এই স্মৃতিসৌধৰ ভিতৰত হিন্দুসকলে দৰ্শন, পূজা আৰু আৰতি কৰাৰ অনুমতিও বিচাৰিছে।

আবেদনকাৰীসকলে কয় যে তাজমহলৰ স্থাপত্য আৰু গাঁথনিগত বৈশিষ্ট্যৰ নথিভুক্ত কৰিবলৈ পৰিদৰ্শন কৰাটো প্ৰয়োজন। তেওঁলোকে যুক্তি দিয়ে যে কেৱল মৌখিক সাক্ষ্যৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি প্ৰামাণিক তথ্যসমূহ কাৰ্যকৰীভাৱে প্ৰমাণ কৰাটো সম্ভৱ নহয়। যিহেতু তাজমহল এ এছ আইৰ নিয়ন্ত্ৰণত থকা এক সংৰক্ষিত স্মৃতিসৌধ, সেয়েহে তেওঁলোকে দাবী কৰে যে বিচাৰ আদালতত তেওঁলোকে তাজমহলৰ যিবোৰ অংশৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিব বিচাৰিছে, সেইবোৰত মুক্তভাৱে প্ৰৱেশ বা ফটো তোলাত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰা আছে।

সেইবাবেই ২০১৭ চনত আবেদনকাৰীসকলে তাজমহল পৰিদৰ্শন, ফটো আৰু ভিডিঅ’ লোৱা আৰু বিচাৰ আদালতত প্ৰতিবেদন দাখিল কৰিবলৈ এগৰাকী অধিবক্তা আয়ুক্ত নিযুক্তিৰ বাবে আবেদন দাখিল কৰিছিল। অৱশ্যে এই সন্দৰ্ভত আয়ুক্ত নিযুক্তিৰ কোনো ন্যায্যতা নাই বুলি উল্লেখ কৰি বিচাৰ আদালতে ২০১৯ চনৰ জুলাই মাহত এই আবেদন খাৰিজ কৰিছিল। আগ্ৰাৰ অতিৰিক্ত জিলা ন্যায়াধীশেও যোৱা ৪ এপ্ৰিলত একেটা সিদ্ধান্তকে বাহাল ৰাখে।

এই নিৰ্দেশত অসন্তুষ্ট আবেদনকাৰীসকলে এইবাৰ এলাহাবাদ উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ কাষ চাপিছে। অধিবক্তা বিষ্ণু শংকৰ জৈন আৰু সহকাৰী অধিবক্তা সৌম্য শ্ৰীবাস্তৱে দাবী কৰে যে দুয়োখন আদালতে সংঘাতপূৰ্ণ বিষয়সমূহ সমাধানৰ বাবে স্থানীয় তদন্তৰ প্ৰয়োজন আছে নে নাই সেই বিষয়ে বিবেচনা কৰাত ব্যৰ্থ হোৱাৰ লগতে আবেদনৰ যোগ্যতাৰ সৈতে সম্পৰ্কহীন ভিত্তিত সেই আবেদন খাৰিজ কৰে।

আৱেদনখনত কোৱা হৈছে যে কীৰ্তিচিহ্নটোৰ আন্তঃগাঁথনিগত বৈশিষ্ট্য, স্থাপত্যৰ বৈশিষ্ট্য আৰু অন্যান্য দৃশ্যমান দিশসমূহ কেৱল মৌখিক সাক্ষ্যৰ জৰিয়তে প্ৰমাণ কৰিব নোৱাৰি, তাৰ বাবে পৰিদৰ্শকৰ প্ৰয়োজন।