উত্তৰ-পূবৰ পৰা গুজৰাটৰ জামনগৰলৈ সঘনাই হাতী স্থানান্তৰণৰ বিৰুদ্ধে শনিবাৰে প্ৰতিবাদমুখৰ হৈ পৰে গুৱাহাটী। প্ৰকৃতি আৰু বন্যপ্ৰাণী সংৰক্ষণৰ হকে কাম কৰি অহা বহু লোক তথা অসমৰ বহু সংখ্যক পৰিবেশ সচেতন নাগৰিকে প্ৰতিবাদ সাব্যস্ত কৰে।
শেহতীয়াকৈ অৰুণাচল প্ৰদেশৰ পৰা প্ৰায় ২০টা হাতীক জামনগৰস্থিত বানতাৰা নামৰ ব্যক্তিগত চিৰিয়াখানালৈ প্ৰেৰণ কৰা হৈছে, যিটো উদ্যোগী মুকেশ আম্বানীৰ কনিষ্ঠ পুত্ৰ অনন্ত আম্বানীৰ মালিকানাধীন ব্যক্তিগত চিৰিয়াখানা।
ৰিলায়েন্স ইণ্ডাষ্ট্ৰীজৰ দ্বাৰা পৰিচালিত বানতাৰা ৰিলায়েন্সৰ জামনগৰ শোধনাগাৰৰ ভিতৰত অৱস্থিত ৰাধে কৃষ্ণ মন্দিৰ কল্যাণ ট্ৰাষ্টৰ অধীনস্থ এক প্ৰকল্প।
যদিও হস্তী স্থানান্তৰৰ সৈতে জড়িত বিষয়া-প্ৰতিষ্ঠানে বৈধ আইনী নথি-পত্ৰ দেখুৱাইছে যদিও হাতী পৰিবহণ কৰা বাহনৰ সৈতে আৰক্ষীৰ এস্কৰ্ট দেখি অসমত ব্যাপক ক্ষোভৰ সৃষ্টি হয়।
প্ৰতিবাদকাৰীসকলে কয় যে স্থানান্তৰৰ সুবিধা প্ৰদান কৰা অনুসৰি বানতাৰালৈ প্ৰেৰণ কৰা হাতীসমূহৰ অধিকাংশই “উদ্ধাৰ আৰু পুনৰ্বাসনৰ” প্ৰয়োজন নোহোৱাকৈয়ে সুস্থ হৈ উঠিছে।
প্ৰতিবাদত অংশগ্ৰহণ কৰা সাংবাদিক তথা প্ৰকৃতি প্ৰেমী মুবিনা আখতাৰে কয় যে,“আমাৰ প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্য আৰু আমাৰ জীৱৰ প্ৰজাতিসমূহ সংৰক্ষণৰ ক্ষেত্ৰত যোৱা ৭৬ বছৰত আমাৰ দেশে যি অগ্ৰগতি লাভ কৰিছে, তাৰ বাবে আমি সামূহিকভাৱে গৌৰৱবোধ কৰোঁ। ভাৰত চৰকাৰৰ দুটা ফ্লেগশ্বিপ প্ৰগ্ৰেম–প্ৰজেক্ট টাইগাৰ আৰু প্ৰজেক্ট এলিফেণ্টত এই চিন্তা প্ৰতিফলিত হৈছে। প্ৰজেক্ট এলিফেণ্টৰ লক্ষ্যসমূহে দুষ্পাপ্য প্ৰজাতি আৰু সেইসমূহ বাসস্থানৰ সুৰক্ষা, মানুহ-জন্তুৰ সংঘাত হ্ৰাস আৰু বন্দী হাতীৰ কল্যাণক প্ৰসাৰিত কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে। বন্দী হাতীৰ কল্যাণৰ দ্বাৰা প্ৰজেক্ট এলিফেণ্টৰ সমৰ্থকসকলে নিশ্চিতভাৱে ভবা নাছিল যে কোনো কাৰণতে এই প্ৰাণীবোৰক নিজৰ প্ৰাকৃতিক স্থানৰ পৰা অস্বাভাৱিক স্থানলৈ আঁতৰাই পেলাই আজীৱন বন্দী কৰি ৰখা হ’ব। এইটো অনৈতিক আৰু অত্যন্ত চিন্তনীয় বিষয়।”
লগতে আখতাৰে কয় যে,“বন্দী হাতী (স্থানান্তৰ বা পৰিবহণ) নিয়ম, ২০২৪ অনুসৰি পৰিবেশ, বন আৰু জলবায়ু পৰিৱৰ্তন মন্ত্ৰালয়ৰ ইলেক্ট্ৰনিক নিৰীক্ষণ আবেদনত প্ৰাণীৰ জেনেটিক প্ৰফাইল সন্নিৱিষ্ট নকৰালৈকে বন্দী হাতী স্থানান্তৰ অনুমোদিত কৰা নহ’ব। অৱশ্যে কেন্দ্রীয় মন্ত্র্যালয়ৰ পৰা কোনো স্পষ্টতা অহা নাই যে কোনে তথ্য সুৰক্ষা কৰি আহিছে৷ মন্ত্ৰালয়ৰ ডাটাবেছত হাতীৰ জেনেটিক প্ৰফাইল প্ৰৱেশ নকৰাকৈও ৰাজ্যসমূহৰ মাজত হাতী স্থানান্তৰ অব্যাহত থকাৰ নিয়ম উলংঘা কৰা হৈছে বুলি আমি আশংকা কৰিছোঁ।”
প্ৰতিবাদকাৰীসকলে ৰাষ্ট্ৰপতি দ্ৰৌপদী মুৰ্মুলৈ স্মাৰক পত্ৰ প্ৰেৰণ কৰি উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ পৰা এনে স্থানাতৰণৰ ওপৰত অনতিপলমে স্থগিতাদেশ জাৰি কৰিবলৈ আহ্বান জনায়।
স্মাৰক পত্ৰখনত স্বাক্ষৰ কৰে আৰ্লি বাৰ্ডছৰ মলয় বৰুৱা, অৰণ্য সুৰক্ষা সমিতিৰ নিতুল শিৱনাথ, চিৰিয়াখানা সুৰক্ষা মঞ্চৰ ৰাজ কুমাৰ বৈশ্য, কাজিৰঙা বন্যপ্ৰাণী সমাজৰ অপূৰ্ব বল্লৱ গোস্বামী আৰু চন্দন কুমাৰ দুৱৰা, অসমৰ পৰিবেশ মঞ্চৰ নিৰন্তা গোহাঁই আৰু ৰাজ্যিক বন্যপ্ৰাণী ব’ৰ্ড, অসমৰ প্ৰাক্তন সদস্য মুবিনা আখতাৰ।
স্মাৰক পত্ৰখনত লিখা হৈছে যে,“মালিকে ট্ৰাষ্টলৈ পঠোৱাৰ ক্ষীপ্ৰ সিদ্ধান্তই সন্দেহৰ সৃষ্টি কৰিছিল যে এটা সাত বছৰীয়া মতা হাতীক অবৈধভাৱে অৰণ্যৰ পৰা ধৰি বন্দী হিচাপে পুনৰ শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হৈছে আৰু পৰিবহণৰ উদ্দেশ্যে অ’চিটো স্পষ্টভাৱে অধিগ্ৰহণ কৰা হৈছে। সকলো পক্ষই বন্যপ্ৰাণী সুৰক্ষাৰ আইনী ব্যৱস্থাৰ প্ৰতি অসাৱধানতাৰে অৱজ্ঞা কৰা হৈছে আৰু সেয়েহে এনে সকলোবোৰৰ ওপৰত উচ্চ পৰ্যায়ৰ তদন্ত বিচাৰিছে।”
বন্দী হাতী (স্থানান্তৰ বা পৰিবহণ) নিয়ম, ২০২৪ অনুসৰি বন্দী হাতী স্থানান্তৰ হ’ব পাৰে যদিহে পৰিৱেশ, বন আৰু জলবায়ু পৰিৱৰ্তন মন্ত্ৰালয়ে (MoEFCC) ৰক্ষণাবেক্ষণ কৰা ইলেক্ট্ৰনিক নিৰীক্ষণ প্ৰয়োগত প্ৰাণীটোৰ জিনীয় প্ৰফাইল লিপিবদ্ধ কৰা হয়। কিন্তু এই তথ্যকোষ কোনে ৰক্ষণাবেক্ষণ কৰে সেই সম্পৰ্কে স্পষ্টতাৰ অভাৱত উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰা হৈছে আৰু অভিযোগ অনুসৰি প্ৰয়োজনীয় জিনীয় তথ্য প্ৰৱেশ নকৰাকৈয়ে ৰাজ্যসমূহৰ মাজত হাতী স্থানান্তৰ অব্যাহত আছে, যাৰ ফলত নিয়ম উলংঘা হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে।
হাতী স্থানান্তৰৰ অনুৰোধ পৰ্যালোচনা কৰা ত্ৰিপুৰাৰ উচ্চ ন্যায়ালয়ে গঠন কৰা উচ্চ ক্ষমতাসম্পন্ন সমিতিৰ স্বচ্ছতাক লৈয়ো আবেদনখনত প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰা হৈছে আৰু উন্নত তদাৰক নিশ্চিত কৰিবলৈ নাগৰিক সমাজৰ অধিক সক্ৰিয়তাৰ বাবে আহ্বান জনোৱা হৈছে। ইয়াৰ উপৰিও ৰাজ্য চৰকাৰসমূহক অসম, অৰুণাচল প্ৰদেশ, আৰু নগালেণ্ডৰ পৰা লিজত দিয়া হাতীৰ তালিকা প্ৰকাশ কৰি ঘূৰাই অনাৰ ব্যৱস্থা কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছে। আন্তঃগাঁথনি প্ৰকল্পৰ আঁত ধৰি বনাঞ্চল ধ্বংস আৰু হোলাংগাপাৰ গিবন বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্যৰ পৰিৱেশ সংবেদনশীল অঞ্চলৰ ভিতৰত তেল আৰু গেছ খননৰ অনুমোদন সন্দৰ্ভতো প্ৰতিবাদকাৰীসকলে উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰে।
