যিদৰে প্ৰাপ্তবয়স্ক লোকসকল কৰ্কট ৰোগাক্ৰান্ত হয়,ঠিক একেদৰেই শিশুসকলো কৰ্কটৰোগত আক্ৰান্ত হয়। শিশু আৰু কিশোৰ-কিশোৰীৰ ক্ষেত্ৰত হোৱা কৰ্কট ৰোগ বুলিলে সাধাৰণতে জন্মৰ পৰা ১৪ বছৰ বয়সলৈকে হোৱা কেন্সাৰক বুজা যায়। প্ৰাপ্তবয়স্কৰ কৰ্কট ৰোগৰ তুলনাত ই বিৰল হ’লেও বিশ্বজুৰি ই এক উল্লেখযোগ্য স্বাস্থ্যজনিত প্ৰত্যাহ্বান হৈ আছে। চিকিৎসা গৱেষণা আৰু চিকিৎসাৰ অগ্ৰগতিৰ ফলত বহু ধৰণৰ শৈশৱৰ কৰ্কট ৰোগৰ ক্ষেত্ৰত জীয়াই থকাৰ হাৰ যথেষ্ট উন্নত হৈছে যদিও আগতীয়াকৈ ধৰা পেলোৱা আৰু নিৰ্দিষ্ট চিকিৎসা কৰাটো গুৰুত্বপূৰ্ণ হৈয়ে আছে। শিশুৰ কৰ্কট ৰোগক সদায় প্ৰাপ্তবয়স্কৰ কৰ্কট ৰোগৰ দৰে চিকিৎসা কৰা নহয়। শিশুৰ কৰ্কটৰোগৰ বহু ফলপ্ৰসূ চিকিৎসা আছে। আজি আমি শিশুৰ কৰ্কটৰোগ সম্পৰ্কেই কিছু কথা জনাবলৈ ওলাইছোঁ।
শৈশৱত হোৱা বেছিভাগ কৰ্কট ৰোগৰ কাৰণ জানিব পৰা হোৱা নাই। শিশুৰ সকলো কেন্সাৰৰ প্ৰায় ৮ৰ পৰা ১০ শতাংশই উত্তৰাধিকাৰী সূত্ৰে পোৱা মিউটেচন (পিতৃ-মাতৃৰ পৰা সন্তানলৈ বিয়পিব পৰা জিনীয় মিউটেচন)ৰ ফলত হয়।
শিশুৰ বেছিভাগ কেন্সাৰ, প্ৰাপ্তবয়স্কৰ দৰে, জিনৰ মিউটেচনৰ ফলত হোৱা বুলি ভবা হয় যিয়ে অনিয়ন্ত্ৰিত কোষৰ বৃদ্ধি আৰু শেষত কেন্সাৰ কৰে। প্ৰাপ্তবয়স্কৰ ক্ষেত্ৰত এই জিন মিউটেচনে বয়স বৃদ্ধি আৰু কৰ্কট ৰোগ সৃষ্টিকাৰী পদাৰ্থৰ দীৰ্ঘদিনীয়া সংস্পৰ্শৰ ক্ৰমবৰ্ধমান প্ৰভাৱ প্ৰতিফলিত কৰে। কিন্তু শৈশৱৰ কৰ্কট ৰোগৰ সম্ভাৱ্য পৰিৱেশগত কাৰণ চিনাক্ত কৰাটো আংশিকভাৱে কিছু কঠিন হৈ আছে, কাৰণ শিশুৰ কৰ্কট ৰোগ বিৰল আৰু কাৰণ শিশুৱে বিকাশৰ আৰম্ভণিতে কিহৰ সংস্পৰ্শলৈ আহিব পাৰে সেইটো নিৰ্ণয় কৰাটো কঠিন।
আজি এই লিখাৰ মাধ্যমেৰে আপোনালোকক শিশুৰ এবিধ কৰ্কটৰোগ উইলম্চ টিউমাৰৰ বিষয়ে জনাবলৈ ওলাইছোঁ। ই শৈশৱৰ প্ৰাথমিক মাৰাত্মক বৃক্কৰ টিউমাৰ।উইলম্ছ টিউমাৰ অপৰিপক্ক বৃক্কৰ অৱশিষ্টৰ পৰা বিকশিত হয়। ২০ বছৰৰ তলৰ বৃক্কৰ টিউমাৰৰ সম্ভাৱনা ৯০%তকৈ অধিক। উইলমছ টিউমাৰ জিনীয় চিনড্ৰমৰ অংশ হ’ব পাৰে,যিয়ে বৃদ্ধি বা বিকাশত প্ৰভাৱ পেলায়। জিনীয় চিনড্ৰম হৈছে একেলগে দেখা দিয়া লক্ষণ বা অৱস্থাৰ গোট আৰু জিনৰ কিছুমান পৰিৱৰ্তনৰ ফলত হোৱা অৱস্থা। কিছুমান বিশেষ অৱস্থা বা পৰিৱেশৰ সংস্পৰ্শই শিশুৰ উইলমছ টিউমাৰ হোৱাৰ সম্ভাৱনাও বৃদ্ধি কৰিব পাৰে। উইলমছ টিউমাৰৰ সৈতে তলত দিয়া কথাবোৰ জড়িত হৈ আছে:
* WAGR চিনড্ৰম (উইলমছ টিউমাৰ, এনিৰিডিয়া, অস্বাভাৱিক জেনিচ্যুৰিনেৰী চিষ্টেম, আৰু মানসিক অক্ষমতা)।
* ডেনিছ-ড্ৰেছ চিনড্ৰম (অস্বাভাৱিক যৌনাংগ প্ৰস্ৰাৱৰ ব্যৱস্থা)।
* ফ্ৰেজিয়াৰ চিনড্ৰম (অস্বাভাৱিক যৌনাংগ প্ৰস্ৰাৱৰ ব্যৱস্থা)।
* বেকৱিথ-উইডেমেন চিনড্ৰম (শৰীৰৰ এটা বা ততোধিক অংশৰ অস্বাভাৱিকভাৱে বৃহৎ বৃদ্ধি,যেনে- জিভা ডাঙৰ হোৱা,জন্মৰ সময়ত নাভিৰ হাৰ্নিয়া,আৰু অস্বাভাৱিক যৌনাংগ প্ৰস্ৰাৱৰ ব্যৱস্থা)।
* পৰিয়ালত কাৰোবাৰ উইলমছ টিউমাৰৰ ইতিহাস থাকিলে,
উইলমছ টিউমাৰ আৰু শৈশৱৰ অন্যান্য কিডনী টিউমাৰৰ লক্ষণসমূহ হ’ল পেটত টেমুনা হোৱা আৰু প্ৰস্ৰাৱত তেজ যোৱা।
কেতিয়াবা শৈশৱৰ বৃক্কৰ টিউমাৰে লক্ষণৰ সৃষ্টি নকৰে।পিতৃ-মাতৃয়ে পেটত আকস্মিকভাৱে এটা মাংসপিণ্ড বিচাৰি পায় বা সুস্থ শিশুৰ স্বাস্থ্য পৰীক্ষাৰ সময়ত মাংসপিণ্ডটো পোৱা যায়। এইবোৰৰ লগতে আৰু অন্যান্য লক্ষণসমূহ বৃক্কৰ টিউমাৰৰ ফলত বা অন্যান্য অৱস্থাৰ বাবে হ’ব পাৰে। শিশুৰ চিকিৎসকৰ সৈতে পৰীক্ষা কৰক যে আপোনাৰ শিশুৰ তলত দিয়া কোনো এটা ৰোগ আছে নেকি:
* পেটত হোৱা টেমুনা,ফুলা বা বিষ হোৱা।
* প্ৰস্ৰাৱত তেজ যোৱা,
* উচ্চ ৰক্তচাপ (মুৰৰ বিষ, অতি ভাগৰুৱা অনুভৱ, বুকুৰ বিষ, দেখা পোৱা বা উশাহ লোৱাত অসুবিধা)।
* হাইপাৰকেলচিয়ামিয়া (ভোক কমি যোৱা, বমিভাৱ আৰু বমি হোৱা, দুৰ্বলতা, বা অতি ভাগৰুৱা অনুভৱ কৰা)।
* কোনো কাৰণ নোহোৱাকৈ জ্বৰ।
* ভোক কমি যোৱা।
* কোনো কাৰণ নোহোৱাকৈ ওজন কমি যোৱা।
হাওঁফাওঁ বা যকৃতলৈ বিয়পি পৰা উইলমছ টিউমাৰৰ ফলত তলত দিয়া লক্ষণসমূহ হ’ব পাৰে।
* কাহ।
* কফত তেজ।
* উশাহ-নিশাহ লোৱাত অসুবিধা।
•পেটৰ বিষ।
এতিয়া আহিছোঁ এই লক্ষণসমূহে দেখা দিলে কৰিব লগীয়া পৰীক্ষণৰ দিশলৈ। চিকিৎসকে ৰোগীক পৰীক্ষা কৰি,নিম্নোক্ত পৰীক্ষণসমূহ কৰিবলৈ দিয়ে।
১)গেডোলিনিয়ামৰ সৈতে এম আৰ আই (মেগনেটিক ৰেজোনেন্স ইমেজিং): চুম্বক, ৰেডিঅ’ তৰংগ আৰু কম্পিউটাৰ ব্যৱহাৰ কৰি শৰীৰৰ ভিতৰৰ অংশ যেনে পেটৰ বিশদ ছবিৰ শৃংখলা তৈয়াৰ কৰা পদ্ধতি। গেডোলিনিয়াম নামৰ পদাৰ্থ এটা সিৰাত সুমুৱাই দিয়া হয়। গেডলিনিয়াম কেন্সাৰ কোষৰ চাৰিওফালে জমা হয় যাতে ছবিখনত সিহঁত উজ্জ্বল হৈ পৰে। এই পদ্ধতিক নিউক্লিয়াৰ মেগনেটিক ৰেজোনেন্স ইমেজিং (NMRI) বুলিও কোৱা হয়।
২)আল্ট্ৰাছাউণ্ড পৰীক্ষা: উচ্চ শক্তিৰ শব্দ তৰংগ (আল্ট্ৰাছাউণ্ড)ক আভ্যন্তৰীণ কলা বা অংগৰ পৰা ঠেকা খুৱাই কৰি প্ৰতিধ্বনিত কৰা পদ্ধতি। প্ৰতিধ্বনিবোৰে শৰীৰৰ কলাৰ এখন ছবি গঠন কৰে যাক ছ’নোগ্ৰাম বোলা হয়। পেটৰ আল্ট্ৰাছাউণ্ড কৰি কিডনীৰ টিউমাৰ নিৰ্ণয় কৰা হয়। পেটৰ আল্ট্ৰাছাউণ্ডত কম্পিউটাৰৰ লগত সংযুক্ত আল্ট্ৰাছাউণ্ড ট্ৰেন্সডুচাৰ এটা পেটৰ ছালত হেঁচা মাৰি ধৰা হয়। ট্ৰেন্সডুচাৰে আভ্যন্তৰীণ অংগ আৰু কলাৰ পৰা শব্দ তৰংগ ঠেক খুৱাই,প্ৰতিধ্বনি সৃষ্টি কৰে যিয়ে এটা ছ’নোগ্ৰাম (কম্পিউটাৰৰ ছবি) গঠন কৰে।
৩) চিটি স্কেন (CAT scan): শৰীৰৰ ভিতৰৰ অংশ যেনে বুকু, পেট, শ্ৰোণীকোষৰ বিশদ ছবি বিভিন্ন কোণৰ পৰা লোৱা এক শৃংখলাবদ্ধ পদ্ধতি। এক্স-ৰে মেচিনৰ সৈতে সংযুক্ত কম্পিউটাৰৰ দ্বাৰা ছবিসমূহ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। অংগ বা কলাবোৰ অধিক স্পষ্টকৈ ওপৰলৈ উঠিবলৈ সহায় কৰিবলৈ সিৰাত বেজী দিয়া হয়। এই পদ্ধতিটোত বেজীৰ মাধ্যমেৰে দিয়া দৰৱে কৰ্কটৰোগজনিত কোষক অধিক স্পষ্ট কৰি,পৰীক্ষণত সহায় কৰে।
৪) পেট-চিটি স্কেন: পজিট্ৰন ইমিছন ট’ম’গ্ৰাফী (পিইটি) স্কেন আৰু কম্পিউটাৰ ট’ম’গ্ৰাফী (চিটি) স্কেনৰ পৰা ছবিসমূহ একত্ৰিত কৰা পদ্ধতি। পিইটি আৰু চিটি স্কেন একে সময়তে একেটা মেচিনতে কৰা হয়। দুয়োটা স্কেনৰ পৰা পোৱা ছবিবোৰ একত্ৰিত কৰি যিকোনো এটা পৰীক্ষাই নিজেই নিৰ্মাণ কৰাতকৈ অধিক বিশদ ছবি এখন তৈয়াৰ কৰা হয়। পিইটি স্কেন হৈছে শৰীৰৰ মাৰাত্মক টিউমাৰ কোষ বিচাৰি উলিওৱাৰ এক পদ্ধতি। এডাল সিৰাত সামান্য পৰিমাণৰ তেজস্ক্রিয় গ্লুক’জ (চেনি) সুমুৱাই দিয়া হয়। পি ই টি স্কেনাৰে শৰীৰৰ চাৰিওফালে ঘূৰি ঘূৰি শৰীৰত গ্লুক’জ ক’ত ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে তাৰ ছবি এখন তৈয়াৰ কৰে। মাৰাত্মক টিউমাৰ কোষবোৰ ছবিখনত উজ্জ্বলভাৱে দেখা যায় কাৰণ ইহঁত অধিক সক্ৰিয় আৰু স্বাভাৱিক কোষতকৈ অধিক গ্লুক’জ গ্ৰহণ কৰে।
৫) বায়’প্সি: কোষ বা কলা আঁতৰোৱা প্ৰক্ৰিয়া,যাতে ৰোগ বিশেষজ্ঞৰ দ্বাৰা মাইক্ৰস্কোপৰ সহায়ত চাব পাৰি যাতে কেন্সাৰৰ লক্ষণ আছে নে নাই। বায়’প্সি কৰিব নে নকৰে তাৰ সিদ্ধান্ত তলত দিয়া বিষয়সমূহৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি লোৱা হয়।
* টিউমাৰৰ আকাৰ।
* কেন্সাৰৰ পৰ্যায়। যদি টিউমাৰটো ৰিচেক্টেবল বা প্ৰথম স্তৰত আছে, বা দ্বিতীয় স্তৰৰ উইলমছ টিউমাৰ যেন লাগে, তেন্তে প্ৰক্ৰিয়াটোৰ সময়ত টিউমাৰ কোষ বিয়পি পৰাৰ পৰা হাত সাৰিবলৈ বায়’প্সি কৰা নহয়।
* এটা বা দুয়োটা বৃক্কতে কেন্সাৰ হয় নে নহয়।
* ইমেজিং পৰীক্ষাত কেন্সাৰ স্পষ্টকৈ দেখা যায় নেকি।
এতিয়া আহিছোঁ এইবিধ কৰ্কটৰোগৰ স্তৰ বা পৰ্যায়ৰ দিশলৈ। স্তৰৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি,কৰ্কটৰোগৰ চিকিৎসা কৰা হয়। অস্ত্ৰোপচাৰৰ সময়ত আৰু ইমেজিং পৰীক্ষাৰ সৈতে উইলমছ টিউমাৰৰ পৰ্যায় পৰীক্ষা কৰা হয়।
* শৰীৰত কেন্সাৰ বিয়পি পৰাৰ বাবে তিনিটা পথ আছে।
* কৰ্কট ৰোগ আৰম্ভ হোৱা ঠাইৰ পৰা শৰীৰৰ আন অংশলৈ বিয়পিব পাৰে।
* পৰ্যায়ৰ উপৰিও উইলমছ টিউমাৰৰ হিষ্ট’লজীৰ দ্বাৰা বৰ্ণনা কৰা হয়।
* অনুকূল হিষ্ট’লজী আৰু এনাপ্লাষ্টিক উইলমছ টিউমাৰ দুয়োটাৰে বাবে তলত দিয়া পৰ্যায়সমূহ ব্যৱহাৰ কৰা হয়:
* প্ৰথম পৰ্যায়
* দ্বিতীয় পৰ্যায়
* তৃতীয় পৰ্যায়
* চতুৰ্থ পৰ্যায়
* পঞ্চম পৰ্যায় (দুয়োটা বৃক্কই আক্ৰান্ত হোৱা)
কেতিয়াবা উইলমছ টিউমাৰৰ আৰু শৈশৱৰ অন্যান্য বৃক্কৰ টিউমাৰ চিকিৎসাৰ পিছত পুনৰাবৃত্তি ঘটে।
অনুকূল হিষ্ট’লজী আৰু এনাপ্লাষ্টিক উইলমছ টিউমাৰ দুয়োটাৰে বাবে তলত দিয়া পৰ্যায়সমূহ ব্যৱহাৰ কৰা হয়:
প্ৰথম পৰ্যায়ঃ-প্ৰথম পৰ্যায়ত অস্ত্ৰোপচাৰৰ দ্বাৰা টিউমাৰটো সম্পূৰ্ণৰূপে আঁতৰাই পেলোৱা হৈছিল আৰু তলত দিয়া সকলোবোৰ কাৰক পোৱা গৈছিল-
* কৰ্কট ৰোগ কেৱল বৃক্কতহে পোৱা গৈছে আৰু ৰেনাল চাইনাছৰ ৰক্তবাহী নলীলৈ (বৃক্কৰ যিটো অংশ ই মূত্ৰনলীৰ লগত সংযুক্ত হয়) বা লিম্ফ ন’ডলৈ বিয়পি পৰা নাই।
* টিউমাৰ আঁতৰোৱা ঠাইখিনিৰ প্ৰান্তত কোনো ধৰণৰ কেন্সাৰ কোষ পোৱা যোৱা নাই।
* বৃক্কৰ বাহিৰৰ তৰপটো ভাঙি খোল খোৱা নাই।
* টিউমাৰটো ভাঙি যোৱা নাই।
* টিউমাৰ আঁতৰোৱাৰ আগতে বায়’প্সি কৰা হোৱা নাছিল।
দ্বিতীয় পৰ্যায়ঃ-দ্বিতীয় পৰ্যায়ত অস্ত্ৰোপচাৰৰ দ্বাৰা টিউমাৰটো সম্পূৰ্ণৰূপে আঁতৰাই পেলোৱা হয় আৰু কেন্সাৰ আঁতৰোৱা ঠাইৰ প্ৰান্তত কোনো কৰ্কট কোষ পোৱা কৰ্কট ৰোগ লিম্ফ ন’ডলৈ বিয়পি নপৰে। টিউমাৰটো আঁতৰোৱাৰ আগতে তলত দিয়া যিকোনো এটা কথা নিৰ্ধাৰিত হয়:
* কেন্সাৰ ৰেনাল চাইনাছলৈ (বৃক্কৰ সেই অংশ য’ত ই মূত্ৰনলীৰ লগত যোগ হয়) বিয়পি পৰিছে।
* বৃক্কৰ প্ৰস্ৰাৱ কৰা ঠাইৰ বাহিৰৰ ৰক্তবাহী নলী যেনে ৰেনাল চাইনাছলৈ কেন্সাৰ বিয়পি পৰিছে।
* পেট বা পেলভিছ (শৰীৰৰ নিতম্বৰ মাজৰ অংশ)ৰ লিম্ফ ন’ডলৈ কেন্সাৰ বিয়পি পৰিছে।
* পেট বা পেলভিছ (শৰীৰৰ নিতম্বৰ মাজৰ অংশ)ৰ লিম্ফ ন’ডলৈ কেন্সাৰ বিয়পি পৰিছে।
* পেৰিটনিয়াম (পেটৰ গহ্বৰত ৰেখাপাত কৰা আৰু পেটৰ বেছিভাগ অংগক আবৰি ৰখা কলা)ৰ পৃষ্ঠভাগলৈ বা তাৰ মাজেৰে কেন্সাৰ বিয়পি পৰিছে।
* পেৰিটনিয়াম (পেটৰ গহ্বৰত ৰেখাপাত কৰা আৰু পেটৰ বেছিভাগ অংগক আবৰি ৰখা কলা)ৰ পৃষ্ঠভাগলৈ বা তাৰ মাজেৰে কেন্সাৰ বিয়পি পৰিছে।
* টিউমাৰটো আঁতৰোৱাৰ আগতে বায়’প্সি কৰা হৈছিল।
* টিউমাৰটো আঁতৰাবলৈ অস্ত্ৰোপচাৰৰ আগতে বা অস্ত্ৰোপচাৰৰ সময়ত ভাঙি গৈছিল।
* টিউমাৰটো পলমকৈ আঁতৰাই পেলোৱা হৈছিল।
•চতুৰ্থ পৰ্যায়ঃ-চতুৰ্থ পৰ্যায়ত কেন্সাৰ তেজৰ মাজেৰে হাওঁফাওঁ, যকৃত, হাড় বা মগজুৰ দৰে অংগলৈ বা পেট আৰু শ্ৰোণীকোষৰ বাহিৰৰ লিম্ফ ন’ডলৈ বিয়পি পৰে।
•পঞ্চম পৰ্যায় (দ্বিপাক্ষিক) উইলমছ টিউমাৰত প্ৰথমবাৰৰ বাবে কৰ্কট ৰোগ ধৰা পৰাৰ সময়ত দুয়োটা বৃক্কতে কেন্সাৰ কোষ পোৱা যায়। প্ৰতিটো বৃক্কৰ কৰ্কট ৰোগক পৃথকে পৃথকে প্ৰথম, দ্বিতীয়, তৃতীয় বা চতুৰ্থ পৰ্যায় হিচাপে পৰ্যায় কৰা হয়।
উইলমছ টিউমাৰ আৰু শৈশৱৰ অন্যান্য বৃক্কৰ টিউমাৰ ৰোগীৰ চিকিৎসা বিভিন্ন ধৰণৰ। উইলমছ টিউমাৰ বা অন্যান্য শৈশৱৰ বৃক্কৰ টিউমাৰ থকা শিশুৰ চিকিৎসাৰ পৰিকল্পনা স্বাস্থ্যসেৱা প্ৰদানকাৰীৰ এটা দলে কৰিব লাগে যিসকল শিশুৰ কৰ্কট ৰোগৰ চিকিৎসাত বিশেষজ্ঞ। ছয় ধৰণৰ চিকিৎসা ব্যৱহাৰ কৰা হয়:
১)অস্ত্ৰোপচাৰঃ-বৃক্কৰ টিউমাৰৰ চিকিৎসাৰ বাবে দুই প্ৰকাৰৰ অস্ত্ৰোপচাৰ ব্যৱহাৰ কৰি কৰা হয়:
* নেফ্ৰ’ক্টমী: উইলমছ টিউমাৰ আৰু শৈশৱৰ অন্যান্য বৃক্কৰ টিউমাৰ সাধাৰণতে নেফ্ৰ’ক্টমী (গোটেই বৃক্ক আঁতৰোৱাৰ অস্ত্ৰোপচাৰ) দ্বাৰা চিকিৎসা কৰা হয়। ওচৰৰ লিম্ফ ন’ডবোৰো আঁতৰাই কেন্সাৰৰ লক্ষণ পৰীক্ষা কৰিব পাৰি। কেতিয়াবা কিডনী ট্ৰান্সপ্লাণ্ট (কিডনী আঁতৰাই তাৰ ঠাইত দাতাৰ কিডনীৰ সংস্থাপন) কৰা হয়। কিডনী ট্ৰান্সপ্লান্ট তেতিয়া কৰা হয়,যেতিয়া কেন্সাৰ দুয়োটা বৃক্কতে থাকে আৰু বৃক্কই ভালদৰে কাম নকৰে।
* আংশিক নেফ্ৰ’ক্টমী: যদি দুয়োটা বৃক্কতে কেন্সাৰ পোৱা যায় বা দুয়োটা বৃক্কলৈ বিয়পি পৰাৰ সম্ভাৱনা থাকে, তেন্তে অস্ত্ৰোপচাৰত আংশিক নেফ্ৰ’ক্টমী (বৃক্কৰ কৰ্কট ৰোগ আৰু ইয়াৰ চাৰিওফালে থকা স্বাভাৱিক কলা অলপ আঁতৰোৱা) অন্তৰ্ভুক্ত হ’ব পাৰে। বৃক্কক যিমান পাৰি সিমান কাৰ্যক্ষম কৰি ৰাখিবলৈ আংশিক নেফ্ৰ’ক্টমী কৰা হয়। আংশিক নেফ্ৰ’ক্টমীক ৰেনাল-স্পেৰিং চাৰ্জাৰী বুলিও কোৱা হয়।
২) ৰেডিয়চন থেৰাপীঃ-ৰেডিয়চন থেৰাপী হ’ল কৰ্কট ৰোগৰ এনে এবিধ চিকিৎসা,য’ত উচ্চ শক্তিৰ এক্স-ৰে বা আন ধৰণৰ ৰেডিয়চন ব্যৱহাৰ কৰি কেন্সাৰ কোষক নাশ কৰা হয় বা বৃদ্ধিৰ পৰা ৰক্ষা কৰা হয়। বাহ্যিক বিকিৰণ চিকিৎসাত শৰীৰৰ বাহিৰৰ পৰা মেচিন ব্যৱহাৰ কৰি শৰীৰৰ কৰ্কট ৰোগত আক্ৰান্ত অংশৰ ফালে ৰেডিয়চন প্ৰেৰণ কৰা হয়। উইলমছ টিউমাৰ আৰু অন্যান্য শৈশৱৰ বৃক্কৰ টিউমাৰৰ চিকিৎসাৰ বাবে বাহ্যিক বিকিৰণ চিকিৎসা ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
৩)কেমোথেৰাপিঃ-হৈছে কৰ্কট ৰোগৰ এনে চিকিৎসা, য’ত ঔষধ ব্যৱহাৰ কৰি কেন্সাৰ কোষৰ বৃদ্ধি বন্ধ কৰা হয়, হয় কোষবোৰক হত্যা কৰি নহয় বিভাজন বন্ধ কৰি। যেতিয়া কেমোথেৰাপি মুখেৰে গ্ৰহণ কৰা হয় বা কোনো সিৰা বা পেশীত বেজী দিয়া হয় তেতিয়া ঔষধবোৰ তেজৰ সোঁতত প্ৰৱেশ কৰি সমগ্ৰ শৰীৰৰ কৰ্কট কোষত উপনীত হ’ব পাৰে (চিষ্টেমিক কেমোথেৰাপি)। কম্বিনেচন কেমোথেৰাপি হ’ল দুটা বা তাতকৈ অধিক কেন্সাৰ প্ৰতিৰোধী ঔষধ ব্যৱহাৰ কৰি চিকিৎসা। উইলমছ টিউমাৰ আৰু অন্যান্য শৈশৱৰ বৃক্কৰ টিউমাৰৰ চিকিৎসাৰ বাবে চিষ্টেমিক কেমোথেৰাপি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। কেতিয়াবা অস্ত্ৰোপচাৰৰ পূৰ্বে টিউমাৰৰ আকাৰ হ্ৰাস কৰিবলৈ কেমোথেৰাপি দিয়া হয়, যাতে যিমান পাৰি সুস্থ কলা বাচি থাকে আৰু অস্ত্ৰোপচাৰৰ পিছত সমস্যা কম হয়। ইয়াক নিঅ’এডজুভেণ্ট কেমোথেৰাপি বোলা হয়।
৪) ইমিউন’থেৰাপিঃ-ইমিউন’থেৰাপিৰ দ্বাৰা ৰোগীৰ ৰোগ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা ব্যৱহাৰ কৰি কৰ্কট ৰোগৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ দিয়া হয়। শৰীৰে নিৰ্মাণ কৰা বা পৰীক্ষাগাৰত নিৰ্মিত পদাৰ্থ কৰ্কট ৰোগৰ বিৰুদ্ধে শৰীৰৰ প্ৰাকৃতিক প্ৰতিৰক্ষা শক্তি বৃদ্ধি, নিৰ্দেশনা বা পুনৰুদ্ধাৰ কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই কেন্সাৰ চিকিৎসা এক প্ৰকাৰৰ জৈৱিক চিকিৎসা।
৫)ষ্টেম চেল উদ্ধাৰৰ সৈতে উচ্চ মাত্ৰাৰ কেমোথেৰাপিঃ-কেন্সাৰ কোষক হত্যা কৰিবলৈ অধিক মাত্ৰাত কেমোথেৰাপি দিয়া হয়। তেজ গঠনকাৰী কোষকে ধৰি সুস্থ কোষবোৰো কৰ্কট ৰোগৰ চিকিৎসাৰ ফলত ধ্বংস হয়। তেজ গঠন কৰা কোষবোৰৰ ঠাইত ষ্টেম চেল উদ্ধাৰ কৰা চিকিৎসা। ৰোগীৰ তেজ বা হাড়ৰ মজ্জাৰ পৰা ষ্টেম চেল (অপৰিপক্ক ৰক্ত কোষ) আঁতৰাই ফ্ৰীজত ৰাখি জমা কৰি ৰখা হয়। ৰোগীয়ে কেমোথেৰাপি সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পিছত সংৰক্ষিত ষ্টেম চেলবোৰ গলাই দিয়া আৰু ইনফিউজনৰ জৰিয়তে ৰোগীক পুনৰ দিয়া হয়। এই ষ্টেম চেলবোৰ বৃদ্ধি হৈ শৰীৰৰ ৰক্তকণিকালৈ পৰিণত কৰে (আৰু পুনৰুদ্ধাৰ ঘটে)।
৬)টাৰ্গেটেড থেৰাপীঃ ই হৈছে নিৰ্দিষ্ট কৰ্কট কোষ চিনাক্ত আৰু আক্ৰমণ কৰিবলৈ ঔষধ বা অন্যান্য পদাৰ্থ ব্যৱহাৰ কৰা এক প্ৰকাৰৰ চিকিৎসা। লক্ষ্য কৰি লোৱা চিকিৎসাই সাধাৰণতে কেমোথেৰাপি বা ৰেডিয়’থেৰাপিতকৈ স্বাভাৱিক কোষৰ ক্ষতি কম কৰে। শৈশৱৰ বৃক্কৰ টিউমাৰৰ চিকিৎসাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা টাৰ্গেটেড থেৰাপীৰ চিকিৎসাৰ ভিতৰত তলত দিয়াবোৰ অন্তৰ্ভুক্ত হ’ব পাৰে:
* টাইৰ’চিন কাইনেজ ইনহিবিটাৰ: এই টাৰ্গেটেড চিকিৎসাই কেন্সাৰ কোষবোৰ বৃদ্ধি আৰু বিভাজিত হ’ব লাগে বুলি সংকেত বন্ধ কৰে।
* ৰেনাল চেল কাৰ্চিনোমাৰ চিকিৎসাত ছুনিটিনিব বা কেব’জেন্টিনিব ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি।
* অস্ত্ৰোপচাৰৰ দ্বাৰা আঁতৰাব নোৱাৰা বা শৰীৰৰ আন অংশলৈ বিয়পি পৰা ৰেনাল চেল কাৰ্চিনোমাৰ চিকিৎসাৰ বাবে এক্সিটিনিবক মনোক্ল’নেল এন্টিব’ডি (নিভ’লুমেব)ৰ সৈতে সংযুক্ত কৰি অধ্যয়ন কৰা হৈছে।
এতিয়া আহিছো উইলমছ টিউমাৰৰ পৰ্যায় ভেদে চিকিৎসা প্ৰক্ৰিয়া কেনে হয়,সেই দিশলৈ।
১)প্ৰথম পৰ্যায়ঃ-• লিম্ফ ন’ড আঁতৰোৱাৰ সৈতে নেফ্ৰ’ক্টমী, তাৰ পিছত কম্বিনেচন কেমোথেৰাপি।
* লিম্ফ ন’ড আঁতৰোৱাৰ সৈতে নেফ্ৰ’ক্টমী।
* লিম্ফ ন’ড আঁতৰোৱাৰ সৈতে নেফ্ৰ’ক্টমী, তাৰ পিছত কম্বিনেচন কেমোথেৰাপি আৰু ৰেডিঅ’থেৰাপী ফ্লেংক এৰিয়ালৈ (শৰীৰৰ দুয়োফালে আৰু নিতম্বৰ হাড়ৰ মাজত) কৰা হয়।
২)দ্বিতীয় পৰ্যায়ঃ-• লিম্ফ ন’ড আঁতৰোৱাৰ সৈতে নেফ্ৰ’ক্টমী, তাৰ পিছত কম্বিনেচন কেমোথেৰাপি।
* লিম্ফ ন’ড আঁতৰোৱাৰ সৈতে নেফ্ৰ’ক্টমী, তাৰ পিছত পেটলৈ ৰেডিয়’থেৰাপী আৰু কম্বিনেচন কেমোথেৰাপি।
৩)তৃতীয় পৰ্যায়ঃ-• লিম্ফ ন’ড আঁতৰোৱাৰ সৈতে নেফ্ৰ’ক্টমী, তাৰ পিছত পেটলৈ ৰেডিয়’থেৰাপী আৰু কম্বিনেচন কেমোথেৰাপি।
* লিম্ফ ন’ড আঁতৰোৱাৰ সৈতে নেফ্ৰ’ক্টমী, তাৰ পিছত পেটলৈ ৰেডিয়’থেৰাপী আৰু কম্বিনেচন কেমোথেৰাপি।
* কম্বিনেচন কেমোথেৰাপি, তাৰ পিছত নেফ্ৰ’ক্টমীৰ সৈতে লিম্ফ ন’ড আঁতৰোৱা, তাৰ পিছত পেটলৈ ৰেডিঅ’থেৰাপী কৰা।
৪)চতুৰ্থ পৰ্যায়ঃ-• লিম্ফ ন’ড আঁতৰোৱাৰ সৈতে নেফ্ৰ’ক্টমী,তাৰ পিছত পেটলৈ ৰেডিঅ’থেৰাপী আৰু কম্বিনেচন কেমোথেৰাপি। যদি শৰীৰৰ আন অংশলৈ কেন্সাৰ বিয়পি পৰিছে তেন্তে ৰোগীয়েও সেই অংশলৈ ৰেডিয়’থেৰাপী গ্ৰহণ কৰিব।
* লিম্ফ ন’ড আঁতৰোৱাৰ সৈতে নেফ্ৰ’ক্টমী, তাৰ পিছত পেটলৈ ৰেডিয়’থেৰাপী আৰু কম্বিনেচন কেমোথেৰাপি। যদি শৰীৰৰ আন অংশলৈ কেন্সাৰ বিয়পি পৰিছে তেন্তে ৰোগীয়েও সেই অংশলৈ ৰেডিয়’থেৰাপী দিয়া হ’ব।
* নেফ্ৰ’ক্টমীৰ পূৰ্বে লিম্ফ ন’ড আঁতৰোৱাৰ সৈতে কম্বিনেচন কেমোথেৰাপি দিয়া হয়, তাৰ পিছত পেটলৈ ৰেডিঅ’থেৰাপী দিয়া হয়। যদি শৰীৰৰ আন অংশলৈ কেন্সাৰ বিয়পি পৰিছে তেন্তে ৰোগীক সেই অংশতো ৰেডিয়’থেৰাপী দিয়া হ’ব।
৫)পঞ্চম পৰ্যায়ঃ-পঞ্চম পৰ্যায়ৰ উইলমছ টিউমাৰ (দুয়োটা বৃক্কতে হোৱ)ৰ চিকিৎসা প্ৰতিজন ৰোগীৰ বাবে বেলেগ বেলেগ হ’ব পাৰে আৰু ইয়াৰ ভিতৰত থাকিব পাৰে:
* টিউমাৰটো সৰু কৰিবলৈ সংমিশ্ৰিত কেমোথেৰাপি, তাৰ পিছত ৪ৰ পৰা ৮ সপ্তাহত পুনৰাবৃত্তিমূলক ইমেজিং কৰি পৰৱৰ্তী চিকিৎসাৰ সিদ্ধান্ত লোৱা হয় (আংশিক নেফ্ৰ’ক্টমী, বায়’প্সি, অব্যাহত থকা কেমোথেৰাপি,/বা ৰেডিঅ’থেৰাপি)।
* বৃক্কৰ বায়’প্সি কৰাৰ পিছত টিউমাৰটো সৰু কৰিবলৈ কম্বিনেচন কেমোথেৰাপি কৰা হয়। দ্বিতীয়টো অস্ত্ৰোপচাৰ কৰি যিমান পাৰি কেন্সাৰ আঁতৰাই পেলোৱা হয়। ইয়াৰ পিছত অস্ত্ৰোপচাৰৰ পিছতো কেন্সাৰ থাকিলে অধিক কেমোথেৰাপি আৰু/বা ৰেডিয়’থেৰাপী হ’ব পাৰে।
এইখিনি আছিলে শিশুৰ ক্ষেত্ৰত হ’ব পৰা উইলমছ টিউমাৰৰ কৰ্কটৰোগ সম্পৰ্কে কিছু কথা। উপৰোক্ত লক্ষণসমূহে দেখা দিলে ততালিকে বিভাগীয় চিকিৎসকৰ কাষ চাপক।
ডাঃ বিক্ৰম কুমাৰ ডেকা।
(কৰ্কট ৰোগ বিশেষজ্ঞ, ৰ’ব’টিক শল্য চিকিৎসক, মেক্স হস্পিটেল,দিল্লী)
চিকিৎসকৰ ফোন-৯৫৬০৬৩০২০৫
