আলেক্সি নাভালনিক আৰ্কটিক পেনাল কলনীত কাৰাবন্দী কৰা হৈছিল। মূলতঃ তেওঁ ৰাছিয়াৰ ৰাষ্ট্ৰপতি ভ্লাদিমিৰ পুটিনৰ কঠোৰ বিৰোধী হিচাপে বিশ্ববাসীৰ পৰিচিত আছিল। পুটিনৰ সমালোচক নাভালনিয়ে ৰাছিয়াত ক্ৰেমলিন বিৰোধী প্ৰতিবাদেৰে ধুমুহাৰ সৃষ্টি কৰিছিল। দুৰ্নীতিৰ বিৰুদ্ধে মাত মাতিছিল। পিছত তেওঁক জালিয়াতিৰ অভিযোগত ১৯ বছৰৰ কাৰাদণ্ড বিহা হয়। ২০২৪ চনত কাৰাগাৰতে মৃত্যু হৈছিল নাভালনিৰ।
ৰাছিয়াই দাবী কৰিছে যে স্বাভাৱিক কাৰণতে নাভালনিৰ মৃত্যু হৈছিল। কিন্তু ২০২৬ চনত ইউৰোপৰ ৪খন দেশে বিস্ফোৰক দাবী কৰিছে যে নাভালনিক বিশেষ প্ৰজাতিৰ ভেকুলী ‘ডাৰ্ট ফ্ৰগ’ৰ বিষেৰে হত্যা কৰা হৈছে। ইউৰোপৰ এই ৪খন দেশে ৰাছিয়ালৈ আঙুলি টোৱাইছে।
২০২৪ চনত ৪৭ বছৰীয়া আলেক্সি কাৰাগাৰত থকাৰ সময়তে কাৰাগাৰৰ ভিতৰত খোজ কাঢ়ি আছিল। খোজ কাঢ়ি থাকোঁতে হঠাতে তেওঁৰ অসুস্থ অনুভৱ কৰে। বুকুত হাত থৈ মাটিত ঢলি পৰে। এখন এম্বুলেন্স আহে যদিও আলেক্সিক মৃত অৱস্থাত উদ্ধাৰ কৰা হয়। এই তথ্য সেই সময়ত ৰাছিয়াই প্ৰকাশ কৰিছিল। এতিয়া ব্ৰিটেইন, ফ্ৰান্সকে ধৰি ইউৰোপৰ চাৰিখন দেশে নাভালনিক বিষাক্ত কৰা বুলি দাবী কৰিছে।
ব্ৰিটেইনৰ বৈদেশিক মন্ত্ৰালয়ৰ বিবৃতিত কোৱা হৈছে যে, ‘আমি জানো যে ৰাছিয়া ৰাষ্ট্ৰই এতিয়া নাভালনিৰ বিৰোধিতাৰ ভয়ত এই মাৰাত্মক বিষ দি হত্যা কৰা হৈছিল।’ এই দেশসমূহে তেওঁলোকৰ যৌথ বিবৃতিত কয় যে, ‘ৰাছিয়াৰ হাতত এই বিষ ব্যৱহাৰ কৰাৰ সামৰ্থ্য, উদ্দেশ্য আৰু সুযোগ আছিল।’
ব্ৰিটিছ বৈদেশিক সচিব ইভেট কুপাৰে কয়, ‘ৰাছিয়াই নাভালনিক ভাবুকি হিচাপে চাইছিল। এই ধৰণৰ বিষ ব্যৱহাৰ কৰি ৰাছিয়া ৰাষ্ট্ৰই নিজৰ হাতত থকা ঘৃণনীয় অস্ত্ৰ আৰু ৰাজনৈতিক বিৰোধিতাৰ প্ৰতি থকা অদমনীয় ভয় প্ৰদৰ্শন কৰিছে।’
নাভালনিৰ পত্নীয়ে কয়, ‘দুবছৰ আগতে মই ইয়ালৈ মঞ্চত আহি কৈছিলো যে ভ্লাদিমিৰ পুটিনে মোৰ স্বামীক হত্যা কৰিছিল। মই একেবাৰে নিশ্চিত আছিলো যে সেয়া হত্যা… কিন্তু সেই সময়ত এইটো কেৱল কথাৰ কথা হৈ থাকিল। কিন্তু আজি এই শব্দবোৰ বৈজ্ঞানিকভাৱে প্ৰমাণিত তথ্য হৈ পৰিছে।’
মন কৰিবলগীয়া যে ইয়াৰ পূৰ্বে ২০২০ চনত নাভালনিক বিষ প্ৰয়োগ কৰা হৈছিল, যাৰ বাবে তেওঁ ক্ৰেমলিনক দোষাৰোপ কৰিছিল।
জনা যায় যে ‘এপিবাটিডিন’ ‘ডাৰ্ট ফ্ৰগ’ বা বিশেষ প্ৰজাতিৰ এই ভেকুলীৰ পৰা পোৱা যায়। আৰু এই ভেকুলী দক্ষিণ আমেৰিকাত পোৱা যায়। এসময়ত এই প্ৰজাতিৰ ভেকুলীটোক ‘বিষাক্ত ভেকুলী’ বুলিও কোৱা হৈছিল। মধ্য আমেৰিকাৰ কিছুমান ঠাইতো এই বিষাক্ত ভেকুলী পোৱা যায়। তথ্য অনুসৰি বেছিভাগ বিষাক্ত ‘ডাৰ্ট ফ্ৰগ’ (ভেকুলী) উজ্জ্বল ৰঙৰ, সম্ভাৱ্য চিকাৰীসকলক সতৰ্ক কৰিবলৈ এপ’চেমেটিক পেটাৰ্ণ (সতৰ্কতামূলক ভংগী) প্ৰদৰ্শন কৰে। ইহঁতৰ মূল বাসস্থান হৈছে দক্ষিণ আৰু মধ্য আমেৰিকাৰ গ্রীষ্মমণ্ডলীয় বৰ্ষাৰণ্য।
