বাংলাদেশ আৰু চীনৰ পিছত এইবাৰ নেপাল। এইবাৰ নেপালে নিজৰ মানচিত্ৰত ভাৰতৰ অংশ সামৰি লৈ বিতৰ্কৰ সৃষ্টি কৰিছে। নেপালৰ কেন্দ্ৰীয় বেংকে বৃহস্পতিবাৰে প্ৰৱৰ্তন কৰে নতুন ১০০ টকীয়া নোট। এই নোটত নেপালৰ সংশোধিত মানচিত্ৰ আছে। বিতৰ্কিত কালাপানী, লিপুলেখ আৰু লিম্পিয়াধুৰা অঞ্চলকো এই মানচিত্ৰত সংযোজন কৰা হৈছে। ভাৰতে এই ঘটনাৰ প্ৰতিবাদ কৰিছে।
নেপাল ৰাষ্ট্ৰ বেংকে দেশত বিভিন্ন নোট প্ৰৱৰ্তন কৰিছে। ইয়াৰ ভিতৰত আছে ১০ টকা, ৫০ টকা, ৫০০ টকা আৰু ১ হাজাৰ টকীয়া নোট। অৱশ্যে ১০০ টকীয়া নোটখনতহে নেপালৰ মানচিত্ৰ আছে।
মানচিত্ৰ সন্দৰ্ভত বেংকৰ মুখপাত্ৰই কয় যে পুৰণি ১০০ টকীয়া নোটতো একেই মেপৰ ছবি আছে। লগতে তেওঁ কয় যে মানচিত্ৰৰ এই পৰিৱৰ্তন চৰকাৰৰ নিৰ্দেশত কৰা হৈছে। নেপাল ৰাষ্ট্ৰ বেংকৰ নতুন নোটত প্ৰাক্তন ৰাজ্যপাল মহাপ্ৰসাদ অধিকাৰীৰ স্বাক্ষৰ আছে। অৰ্থাৎ বেংকে ২০২৪ চনক নোটখন প্ৰৱৰ্তনৰ সময় হিচাপে নিৰ্ধাৰণ কৰিছে।’
প্ৰাক্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী কে পি শৰ্মা অলি নেতৃত্বাধীন চৰকাৰে দেশৰ মানচিত্ৰ আপডেট কৰে। ২০২০ চনৰ মে’ মাহত সংসদীয় অনুমোদনৰ জৰিয়তে কালাপানী, লিপুলেখ আৰু লিম্পিয়াধুৰা অঞ্চলক নেপালৰ মানচিত্ৰত সংযোজন কৰা হয়।
ইতিমধ্যে ভাৰতে নেপালৰ মানচিত্ৰত এই পৰিৱৰ্তনৰ প্ৰতিবাদ কৰিছে। লিপুলেখ, কালাপানী আৰু লিম্পিয়াধুৰা অঞ্চলক বাৰে বাৰে ভাৰতৰ অংশ বুলি দাবী কৰা হৈছে।
এই ঘটনাক লৈ ভাৰতে ২০২০ চনত তীব্ৰ প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰিছিল। নেপালৰ সংশোধিত মানচিত্ৰক ভাৰতে ‘একপক্ষীয় কাৰ্য’ বুলি অভিহিত কৰিছিল। কাঠমাণ্ডুক ইয়াৰ বিৰুদ্ধে সকীয়াই দিয়া হৈছিল।
ভাৰতে দাবী কৰিছে যে এই ঘটনা আচলতে দেশৰ সীমান্ত বলপূৰ্বকভাৱে সলনি কৰাৰ প্ৰয়াস। ভাৰতৰ সৈতে নেপালৰ ১৮৫০ কিলোমিটাৰ দৈৰ্ঘ্যৰ সীমান্ত আছে। ভাৰতৰ পাঁচখন ৰাজ্য ক্ৰমে ছিকিম, পশ্চিম বংগ, বিহাৰ, উত্তৰ প্ৰদেশ আৰু উত্তৰাখণ্ডৰ সৈতে নেপালৰ সীমা আছে।
নেপালৰ নতুন ১০০ টকীয়া নোটখনৰ বাওঁফালে মাউণ্ট এভাৰেষ্টৰ ছবি আছে। সোঁফালে নেপালৰ জাতীয় ফুল ৰ’ড’ডেণ্ড্ৰনৰ জলচিহ্ন। নেপালৰ মানচিত্ৰখন নোটখনৰ মাজত পাতল সেউজীয়া ৰঙেৰে অংকন কৰা হৈছে। তদুপৰি, নোটখনত গৌতম বুদ্ধৰ জন্মস্থান লুম্বিনী আৰু অশোক স্তম্ভৰ ছবিও আছে।
