দেশত ‘আত্মনিৰ্ভৰ ভাৰত’ গঢ়াৰ লক্ষ্যৰে কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে শ্রম আইনৰ যি ব্যাপক সংস্কাৰ সাধন কৰিছে, সেই বিষয়টোক লৈ বৰ্তমান সংবাদ জগতৰ কৰ্মীসকলৰ মাজত তীব্ৰ প্ৰতিক্ৰিয়াৰ সৃষ্টি হৈছে। চৰকাৰে বিভিন্ন বাতৰি কাকতত বিজ্ঞাপন দি এই নতুন শ্রম ক’ড বা শ্ৰম সংহিতাসমূহক যুগান্তকাৰী বুলি অভিহিত কৰিছে যদিও ইয়াৰ ফলত বাতৰি কাকত প্ৰতিষ্ঠানত কাম কৰা সাংবাদিক আৰু অন্যান্য কৰ্মীসকলে দীৰ্ঘদিন ধৰি লাভ কৰি অহা সুৰক্ষামূলক অধিকাৰসমূহ হেৰুৱাব লগীয়া হৈছে। বিশেষকৈ ১৯৫৫ চনৰ পৰা যিবোৰ বিশেষ আইনৰ জৰিয়তে সাংবাদিকসকলৰ চাকৰিৰ চৰ্ত আৰু দৰমহাৰ নিৰিখ সুৰক্ষিত আছিল, সেইবোৰ এতিয়া নতুন নিয়ন্ত্ৰণৰ কবলত পৰি অৰ্থহীন হৈ পৰাৰ আশংকাই দেখা দিছে।
ভাৰতত শ্রম আইনৰ সংস্কাৰৰ বাবে পূৰ্বতে দুখনকৈ ৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম আয়োগ গঠন কৰা হৈছিল। প্ৰথমখন আয়োগ ১৯৬৯ চনত ন্যায়াধীশ গজেন্দ্ৰগড়কৰ আৰু দ্বিতীয়খন ১৯৮২ চনত ৰবীন্দ্ৰ বাৰ্মাৰ নেতৃত্বত গঠন কৰা হৈছিল। যদিও এই আয়োগসমূহে শ্রম আইনসমূহৰ সৰলীকৰণ আৰু সংহতিৰ বাবে কেইবাটাও গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰামৰ্শ দিছিল, সেইবোৰ কাৰ্যকৰী কৰাৰ ক্ষেত্ৰত চৰকাৰে আগ্ৰহ দেখুওৱা নাছিল। বৰঞ্চ সময়ৰ লগে লগে গোলকীয় অৰ্থনীতি আৰু ব্যক্তিগতকৰণৰ প্ৰভাৱত বহু পুৰণি আইন প্ৰাসংগিকতা হেৰুৱাই পেলাইছিল আৰু ঠিকাভিত্তিক শ্ৰমিকৰ ব্যৱস্থা ব্যাপকভাৱে বৃদ্ধি পাইছিল, য’ত শ্ৰমিকৰ বাবে সুৰক্ষা প্ৰায় নাছিল বুলিলেই চলে।
১৯৫৫ চনত সংসদত ‘ৱৰ্কিং জাৰ্নালিষ্ট এক্ট’ নামৰ এখন বিশেষ আইন গ্ৰহণ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ পূৰ্বে সাংবাদিকসকলক সাধাৰণ উদ্যোগিক বিবাদ আইনৰ অধীনত শ্ৰমিক হিচাপে গণ্য কৰা হোৱা নাছিল, যাৰ বাবে তেওঁলোকৰ দৰমহা আৰু কামৰ পৰিৱেশ অত্যন্ত শোচনীয় আছিল। প্ৰথম প্ৰেছ কমিছনৰ পৰামৰ্শ অনুসৰি এই আইনখন অনা হৈছিল যাতে সাংবাদিক আৰু সংবাদ প্ৰতিষ্ঠানৰ অনা-সাংবাদিক কৰ্মীসকলৰ ন্যূনতম মজুৰি, ছুটী, কামৰ ঘণ্টা, ভৱিষ্য নিধি আৰু গ্ৰাচুইটিৰ দৰে সুবিধাসমূহ নিশ্চিত কৰিব পৰা যায়। ইয়াৰ পাছত ১৯৫৮ চনত আন এখন আইনৰ জৰিয়তে সাংবাদিকৰ মজুৰি নিৰ্ধাৰণৰ বাবে ‘ৱেজ বৰ্ড’ বা মজুৰি বোৰ্ড গঠনৰ পথ প্ৰশস্ত কৰা হৈছিল। উচ্চতম ন্যায়ালয়েও বিভিন্ন সময়ত এই আইনসমূহৰ সাংবিধানিক বৈধতা স্বীকাৰ কৰি সাংবাদিকৰ স্বাৰ্থ ৰক্ষা কৰিছিল।
কিন্তু সাম্প্ৰতিক সময়ত কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে দেশৰ ২৯ খন শ্রম আইনক একত্ৰিত কৰি চাৰিখন নতুন শ্ৰম সংহিতাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছে। ইয়াৰে ‘অকুপেশ্যনেল চেফটি, হেল্থ এণ্ড ৱৰ্কিং কণ্ডিচনচ ক’ড, ২০২০’ চমুকৈ অ’এছএইচডব্লিউ ক’ডৰ অধীনত ১৯৫৫ আৰু ১৯৫৮ চনৰ সাংবাদিক সম্পৰ্কীয় বিশেষ আইন দুখনক বিলীন কৰি দিয়া হৈছে। ২০২৫ চনৰ নৱেম্বৰ মাহৰ পৰা এই নতুন ক’ড কাৰ্যকৰী কৰাৰ ঘোষণা কৰা হৈছে আৰু ২০২৬ চনৰ পহিলা এপ্ৰিলৰ পৰা ইয়াৰ নিয়মসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে বলবৎ হ’ব। আটাইতকৈ চিন্তনীয় বিষয়টো হ’ল যে এই নতুন সংহিতাত সাংবাদিকসকলৰ বাবে থকা পূৰ্বৰ বিশেষ সুবিধাসমূহৰ কোনো উল্লেখ নাই। কাৰখানা, খনি শ্ৰমিকৰ দৰে আন ১৩ খন আইনৰ সৈতে সাংবাদিকৰ আইনখনকো একেলগ কৰি দিয়া হৈছে।
নতুন আইন অনুসৰি সাংবাদিকসকলৰ বাবে পূৰ্বৰ দৰে দৰমহা সংশোধনৰ বিশেষ ব্যৱস্থা বা ৱেজ বৰ্ডৰ কোনো অস্তিত্ব নাথাকিব। কামৰ ঘণ্টাৰ ক্ষেত্ৰতো আগৰ দৰে নিশাৰ কামৰ বিশেষ ৰেহাই বা বিশ্ৰামৰ স্পষ্ট নিৰ্দেশনা ইয়াত নাই। আনকি পূৰ্বৰ আইনত থকা এটা অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ ধাৰা, যিটোৱে কোনো সাংবাদিকক নিজৰ বিবেকৰ দোহাই দি পদত্যাগ কৰিলে আইনী সুৰক্ষা প্ৰদান কৰিছিল, সেইটোও নতুন ক’ডত বাতিল কৰা হৈছে। ইয়াৰ ফলত সংবাদ কৰ্মীসকলে যোৱা ৭০ বছৰত যিমানবোৰ আইনী যুঁজ দি নিজৰ অধিকাৰ সাব্যস্ত কৰিছিল, সেই সকলোবোৰ এতিয়া এক অনিশ্চয়তাৰ মাজলৈ ঠেলি দিয়া হৈছে। সাংবাদিকসকলে এতিয়া পুনৰ ১৯৫৫ চনৰ পূৰ্বৰ সেই পুৰণি অৱস্থালৈ উভতি যাব লগীয়া হোৱাটো সংবাদ জগতৰ বাবে এক চৰম দুৰ্ভাগ্যৰ বিষয় হিচাপে বিবেচিত হৈছে।
