মুখ আৰু ডিঙিৰ কৰ্কট ৰোগৰ চিকিৎসাত আশা কঢ়িয়াই আনিছে ইমিউন’থেৰাপীয়ে! চিকিৎসকে এগৰাকী ব্ৰিটিছ মহিলাক অস্ত্ৰোপচাৰ আৰু ৰেডিঅ’থেৰাপিৰ লগতে জিভাৰ কৰ্কট ৰোগ নিৰাময়ৰ প্ৰদান কৰিছিল। কোৱা হৈছে যে কেন্সাৰ মুক্ত হৈ যোৱা ৬ বছৰে মহিলাগৰাকীয়ে সুস্থ আৰু স্বাভাৱিক জীৱন যাপন কৰি আহিছে। সেই ঔষধ বিধৰ নাম হৈছে পেম্ব্ৰ’লিজুমেব। ই এক প্ৰকাৰৰ ম’ন’ক্ল’নেল এন্টিব’ডি, যিয়ে শৰীৰৰ ৰোগ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা সক্ৰিয় কৰি কেন্সাৰৰ বিৰুদ্ধে যুঁজিব পাৰে। অৱশ্যে কৰ্কট ৰোগৰ চিকিৎসকে কৈছে যে এই ঔষধ কেৱল ব্ৰিটেইনতে নহয়, ভাৰততো ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। এই ঔষধে কেনেকৈ কাম কৰে আৰু কেন্সাৰ নিৰাময়ৰ বাবে ইমিউন’থেৰাপিৰ কিমান খৰচ হয় জানো আহক।
ডাৰ্বিশ্বাইৰৰ লা’ৰা মাৰ্ষ্টন (৪৫) জিভাৰ কৰ্কট ৰোগত আক্ৰান্ত আছিল। ২০১৯ চনত তেওঁৰ জিভাত এটা আলচাৰ পোৱা গৈছিল।পিছত গম পোৱা গৈছিল যে ইয়াত কেন্সাৰ কোষ বিভাজন হ’বলৈ আৰম্ভ কৰিছে। চিকিৎসকে কয় যে ল’ৰা জীয়াই থকাৰ সম্ভাৱনা ৩০ শতাংশ। জিভা আৰু ডিঙিৰ লিম্ফ ন’ড আঁতৰাবলৈ অস্ত্ৰোপচাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ লগতে ৰেডিঅ’থেৰাপিও আৰম্ভ কৰা হ’ল। কেন্সাৰ পুনৰ হ’ব পাৰে বুলিও সকীয়াই দিয়া হৈছিল। কিন্তু পিছলৈ লণ্ডনৰ কেন্সাৰ ৰিচাৰ্চ ইনষ্টিটিউটৰ গৱেষকসকলে ইমিউন’থেৰাপিৰ জৰিয়তে লা’ৰাৰ চিকিৎসা আৰম্ভ কৰে। তেওঁক পেমব্ৰলিজুমেব নামৰ ঔষধ দিয়া হৈছিল। গৱেষক কেভিন হেৰিংটনে কয় যে এই ঔষধ লা’ৰাক অস্ত্ৰোপচাৰৰ পূৰ্বে আৰু পিছত দিয়া হৈছিল। ইয়াৰ ফলত তেওঁৰ শৰীৰত কেন্সাৰ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা গঢ় লৈ উঠিছে। পুনৰ কেন্সাৰ হোৱাৰ কোনো আশংকা নাই বুলি উল্লেখ কৰিছে। ঔষধ দিয়াৰ পিছৰে পৰা যোৱা ৬ বছৰ ধৰি তেওঁ সুস্থ আৰু স্বাভাৱিক জীৱন যাপন কৰি আহিছে।
উল্লেখ্য যে ‘Pembrolizumab’ কোনো নতুন আৱিষ্কাৰ নহয়। ভাৰতটো এই ঔষধ ব্যৱহাৰ কৰা হয় বুলি উল্লেখ কৰে অংক’লজিষ্ট শুভদ্বীপ চক্ৰৱৰ্তীয়ে। তেওঁ কয়, “পেম্ব্ৰ’লিজুমেব হৈছে ইমিউন’থেৰাপি ঔষধ। এই ঔষধে কেন্সাৰৰ বাবে দায়ী পিডি-১ প্ৰটিনক লক্ষ্য কৰি লয়। ই প্ৰটিন ধ্বংস কৰি কেন্সাৰক প্ৰতইহত কৰাত সহায় কৰে। এই ঔষধ মুখ আৰু ডিঙিৰ কৰ্কট ৰোগ আৰু মেলানোমাৰ চিকিৎসাত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই ঔষধ অস্ত্ৰোপচাৰ আৰু ৰেডিঅ’থেৰাপিৰ সৈতে দিয়া হয়, যাতে ৰোগীৰ শৰীৰলৈ কেন্সাৰ ঘূৰি নাহে আৰু আয়ু বৃদ্ধি পায়।
পেমব্ৰ’লিজুমেব ঔষধৰ ক্লিনিকেল ট্ৰায়েল সমগ্ৰ বিশ্বতে চলি আছে। এই পৰীক্ষাৰ নাম হৈছে ‘কিনোট ০৪৮’। এই ঔষধে কেনেকৈ শৰীৰৰ ৰোগ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা বৃদ্ধি কৰিব পাৰে, ই কেনেদৰে কেন্সাৰ কোষৰ বৃদ্ধি আৰু বিভাজন বন্ধ কৰিব পাৰে, এইবোৰ ৰোগীৰ ওপৰত পৰীক্ষা চলি আছে। ভাৰততো ইয়াৰ ট্ৰায়েল চলি আছে। চিকিৎসকে কয় যে কেৱল ব্ৰিটেইনৰ লা’ৰাই নহয়, এই দেশৰ বহু লোক এই ঔষধৰ দ্বাৰা উপকৃত হৈছে।
প্ৰসংগক্ৰমে প্ৰতি বছৰে সমগ্ৰ বিশ্বৰ প্ৰায় পাঁচ লাখ লোক মুখ আৰু ডিঙিৰ কৰ্কট ৰোগত আক্ৰান্ত হয়। কমেও দুই লাখ লোকৰ মৃত্যু। মুখ আৰু ডিঙিৰ কৰ্কট ৰোগত মূলতঃ মুখ, ডিঙি, নাক, ডিঙি, জিভা আৰু টনচিলৰ কৰ্কট ৰোগ অন্তৰ্ভুক্ত। জিভা বা মুখৰ অন্য অংশত কেইবা সপ্তাহ ধৰি ঘাঁ দেখা দিয়ে। লাহে লাহে ঘাঁবোৰ গোটেই মুখখনতে বিয়পি পৰে। ডিঙি ফুলি উঠে। মাতটো সলনি হৈ যায়। কৰ্কট ৰোগ অতি দ্ৰুতগতিত বিয়পিব পাৰে। মুখ আৰু ডিঙিৰ কৰ্কট ৰোগত আক্ৰান্ত লোকৰ এক বৃহৎ অংশ ৪০ৰ পৰা ৬০ বছৰৰ ভিতৰত।এতিয়া অৱশ্যে ১৮-২৫ বছৰীয়া শিশুৰ ক্ষেত্ৰতো এই ৰোগ দেখা গৈছে।
চিকিৎসকসকলে এতিয়া কেৱল অস্ত্ৰোপচাৰ বা কেমোথেৰাপি-ৰেডিঅ’থেৰাপিৰ ওপৰতেই নহয়, কৰ্কট ৰোগৰ চিকিৎসাৰ বাবে ইমিউন’থেৰাপীৰ ওপৰতো নিৰ্ভৰ কৰিছে। এই চিকিৎসা পদ্ধতিত ৰোগীৰ নিজৰ ৰোগ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা বহুবাৰ বৃদ্ধি কৰি কেন্সাৰ কোষৰ বিৰুদ্ধে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ৰোগ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতাৰ কাম কেৱল বীজাণুৰ পৰা ৰক্ষা কৰাই নহয়, সমগ্ৰ শৰীৰৰ ওপৰত ‘চোৱাচিতা ব্যৱস্থা’ৰ দৰে, কোষ আৰু কলাৰ ওপৰত চকু ৰখা যাতে ইহঁত সুসংগঠিত আৰু সুগঠিত হৈ থাকে।
কৰ্কট ৰোগৰ চিকিৎসক গৌতম মুখাৰ্জীয়ে কয় যে শৰীৰৰ কোষবোৰ সলনি হৈ শত্ৰু হৈ পৰে। তাৰ পিছত সেই কোষবোৰক বাহিৰৰ পৰা ঔষধ আৰু বিকিৰণেৰে ধ্বংস কৰাৰ প্ৰয়াস কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত সুস্থ আৰু শক্তিশালী কোষৰো ক্ষতি হয়। ইমিউন’থেৰাপীয়ে এনে পাৰ্শ্বক্ৰিয়া নাথাকে, বৰঞ্চ শৰীৰৰ ৰোগ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতাক পুনৰ সজ্জিত কৰে, যাতে কোষবোৰে পুনৰ যুঁজিব পাৰে। পেমব্ৰ’লিজুমেব এনেকুৱা এটা ঔষধ।
অৱশ্যে চিকিৎসকে কয়, “এয়া পেমব্ৰ’লিজুমেব প্ৰয়োগ কৰি নিৰাময় কৰিব পৰা কেন্সাৰ নহয়। জিভাৰ কেন্সাৰ নিৰাময়ৰ একমাত্ৰ উপায় হ’ল অস্ত্ৰোপচাৰ। এই ঔষধ অস্ত্ৰোপচাৰৰ পূৰ্বে আৰু পিছত প্ৰয়োগ কৰিব পাৰি। এইটো হৈছে ‘টাৰ্গেটেড থেৰাপী’, যিয়ে কেন্সাৰ প্ৰতিৰোধ কৰিব পাৰে। ইয়াৰ ফলত ৰোগীৰ জীয়াই থকাৰ সময় দুগুণ হয়।”
এই ঔষধৰ মূল্য ২৮ৰ পৰা ২৯ হাজাৰ টকাৰ ভিতৰত। এই ঔষধ এতিয়াও গৱেষণাৰ পৰ্যায়ত আছে। ইয়াৰ পৰীক্ষাৰ ফলাফল ভাল বুলি সদৰী কৰিছে গৱেষকসকলে । অৱশ্যে চিকিৎসকৰ মতে এই ক্ষেত্ৰত আৰু অধিক গৱেষণাৰ প্ৰয়োজন আছে।
