ফুটুকাৰ ফেনলৈ পৰিণত হৈছে মোদীৰ মেক ইন ইণ্ডিয়া প্ৰকল্প। মেক ইন ইণ্ডিয়াৰ জৰিয়তে আত্মনিৰ্ভৰ্শীলতাৰ সপোন দেখা দেশ খন চীনৰ ওপৰত ইমানেই নিৰ্ভৰশীল হৈ পৰিছে যে ক্ষুদ্ৰ ক্ষুদ্ৰ সামগ্ৰীৰ পৰা আৰম্ভ কৰি অৰাধ্য দেৱাতাৰ মূৰ্তিও আমদানী কৰিব লাগীয়া হৈছে চীনৰ পৰা।
২৭ মে’ত গান্ধীনগৰত প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীয়ে গণেশ মূৰ্তিৰ দৰে সামগ্ৰী চীনৰ পৰা আমদানিৰ কথা উল্লেখ কৰি দেশবাসীক থলুৱা সামগ্ৰী ক্ৰয়ৰ আহ্বান জনায়। তেওঁ ব্যৱসায়ীসকলক বিদেশী সামগ্ৰী বিক্ৰী নকৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি প্ৰদান কৰিবলৈও অহ্বান জনায়। প্ৰধানমন্ত্ৰী গৰাকীৰ এই বক্তব্যই ‘মেক ইন ইণ্ডিয়া’ কাৰ্যসূচীৰ ব্যৰ্থতাক উদঙাই দেখুৱাইছে। কিয়নো মেক ইন ইণ্ডিয়া দৰে প্ৰকল্পই দেশক উৎপাদনৰ ক্ষেত্ৰত আত্মনিৰ্ভৰ কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতিৰ পিছতো চৰ্ম ব্যৰ্থতাৰ সন্মুখীন হৈছে এই আঁচনি।
মোদীৰ কথাতেই স্পষ্ট হৈ পৰিছে যে গণেশ মূৰ্তিৰ পৰা হেয়াৰপিনলৈকে সৰু সামগ্ৰীও চীনৰ পৰা আমদানি কৰি থকা হৈছে। ২০২৪-২৫ত চীনৰ সৈতে বাণিজ্য ঘাটি ৮৫ বিলিয়ন ডলাৰৰ ওচৰত, যিয়ে ‘মেক ইন ইণ্ডিয়া’ৰ বিফলতাক আলোকপাত কৰিছে। উল্লেখ্য যে স্থানীয় কাৰিকৰী আৰু ক্ষুদ্ৰ উদ্যোগীসকলৰ বাবে পৰ্যাপ্ত বিনিয়োগ আৰু নীতিৰ অভাৱে চীনৰ সস্তীয়া সামগ্ৰীৰ প্ৰাধান্য আজিও বৰ্তি আছে।
সমালোচকসকলে মোদীৰ এই আহ্বানক প্ৰতীকী আৰু ৰাজনৈতিক উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিত বুলি গণ্য কৰিছে। নেহৰুৰ সমালোচনাৰ জৰিয়তে তেওঁ ‘মেক ইন ইণ্ডিয়া’ৰ ব্যৰ্থতাৰ পৰা দৃষ্টি আঁতৰোৱাৰ চেষ্টা কৰিছে বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে।
‘মেক ইন ইণ্ডিয়া’ক সফল কৰিবলৈ গাঁথনিগত সংস্কাৰ, ক্ষুদ্ৰ উদ্যোগৰ বাবে সহজ ঋণ, আৰু স্থানীয় উৎপাদনৰ প্ৰচাৰৰ বাবে বিনিয়োগৰ প্ৰয়োজন। এই ক্ষেত্ৰত বাস্তৱ পদক্ষেপৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়াৰ প্ৰয়োজনীয়তাক মোদী চৰকাৰে আওকাণ কৰি অহিছে। ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে মোদীয়ে ইয়াক প্ৰচাৰৰ অহিলা হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰাত হে গুৰুত্ব দি অহিছে।
উল্লেখ্য যে ২০২৪-২৫ বৰ্ষত ভাৰতে চীনৰ পৰা ১২৬.৯৬ বিলিয়ন ডলাৰৰ সামগ্ৰী আমদানি কৰিছে, য’ত ইলেক্ট্ৰনিকছ, মেচিনেৰী আৰু ফাৰ্মাচিউটিকেল উপাদানকে ধৰি ৯৯.২ বিলিয়ন ডলাৰৰ বাণিজ্যিক ঘাটিৰ সন্মুখীন হয়। যদি চীনে এই ৰপ্তানি বন্ধ কৰে তেন্তে ভাৰতে বৃহৎ সংকটৰ সন্মুখীন হ’ব, কিয়নো ইলেক্ট্ৰনিকছ আৰু ফাৰ্মাচিটিকেলৰ দৰে উদ্যোগসমূহ চীনৰ যোগানৰ ওপৰত বহু পৰিমাণে নিৰ্ভৰশীল, যাৰ ফলত নাটনি, অধিক মূল্য (১০-২০% খৰচ বৃদ্ধি) আৰু উৎপাদন হ্ৰাস (৫-৭%) হ’ব। স্মাৰ্টফোন আৰু খেলনা আদি সামগ্ৰী ব্যয়বহুল হৈ পৰিব। গতিকে চৰকাৰে মুখৰ কথাত কৈ বাস্তৱ মুখি পৰিকল্পনাৰে আগঢ়া উচিত।
প্ৰসংগ ক্ৰমে শেহতীয়াকৈ নীতি আয়োগে ভাৰত চতুৰ্থ বৃহৎ অৰ্থনীতিলৈ হিচাপে পৰিগণিত হোৱা বুলি কৰা দাবী মিথ্যা প্ৰতিপন্ন কৰে অইএমএফে। এনে ধৰণৰ ভুৱা প্ৰচাৰেৰে জনপ্ৰিয়তা অৰ্জন কৰাৰ নীতি পৰিহাৰ নকৰিলে এই বৃহৎ বৃহৎ পৰিকল্পনা কেতিয়াও বাস্তৱ হৈ নুঠে।
