যুগ যুগ ধৰি জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানীসকলে চন্দ্ৰৰ পৃষ্ঠত অদ্ভুত আৰু অস্বাভাৱিক পোহৰৰ জিলিকনি পৰ্যবেক্ষণ কৰি আহিছে। এই ৰহস্যজনক ঘটনাবোৰক Transient Lunar Phenomena বুলি কোৱা হয়। কেতিয়াবা সেইবোৰ উজ্জ্বল, ক্ষন্তেকীয়া পোহৰৰ জিলিকনি, কেতিয়াবা পোহৰৰ ক্ষীণ জিলিকনি বা সাময়িক ৰঙৰ পৰিৱৰ্তনৰ আভাস—যিবোৰে পৃথিৱীৰ পৰ্যবেক্ষকসকলক প্ৰজন্মৰ পিছত প্ৰজন্ম ধৰি আকৰ্ষিত কৰি আহিছে।
এতিয়ালৈকে এনেধৰণৰ ৩০০০ৰো অধিক ঘটনা নথিভুক্ত কৰা হৈছে যদিও বিজ্ঞানীসকলে এতিয়াও নিশ্চিতভাৱে নাজানে যে ইয়াৰ প্ৰকৃত কাৰণ কি।
বিজ্ঞানীসকলৰ মতে এই অদ্ভুত পোহৰৰ মূল কাৰণ হ’ব পাৰে চন্দ্ৰৰ পৃষ্ঠত উল্কাপিণ্ডৰ প্ৰভাৱ। চন্দ্ৰৰ পৃথিৱীৰ দৰে বায়ুমণ্ডল নাই, গতিকে সৰু-ডাঙৰ মহাকাশৰ শিলবোৰ প্ৰায়ে ইয়াৰ ওপৰত পোনে পোনে পৰি যায়।
এই উল্কাপিণ্ডবোৰে অতি বেছি বেগত খুন্দা মাৰিলে বিপুল পৰিমাণৰ শক্তি নিৰ্গত কৰি ক্ষণিকৰ বাবে উজ্জ্বল পোহৰৰ জিলিকনি সৃষ্টি কৰে— যিটো পৃথিৱীৰ পৰা দেখা যায়। এই ক্ষণস্থায়ী পোহৰৰ বিচ্ছুৰণবোৰেই সম্ভৱতঃ শতিকাজুৰি পৰ্যবেক্ষণ কৰা বেছিভাগ পোহৰৰ উৎস।
এই প্ৰভাৱে কেৱল পোহৰ উৎপন্ন কৰাই নহয়, চন্দ্ৰৰ পৃষ্ঠত সূক্ষ্ম পৰিৱৰ্তনও ঘটে—নতুন সৰু সৰু গাত বা গহ্বৰ গঠন হয়, ধূলি উৰি যায় আৰু ইয়াৰ কিছুমানে সূৰ্য্যৰ পোহৰ প্ৰতিফলিত কৰি আৰু উজ্জ্বল অঞ্চলৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে।
এনে ঘটনা পৰ্যবেক্ষণ কৰি বিজ্ঞানীসকলে চন্দ্ৰত নিয়মিতভাৱে কিমান উল্কাপিণ্ডই খুন্দা মাৰিছে আৰু ইয়াৰ পৃষ্ঠভাগৰ গঠন কেনেকৈ সলনি কৰি আছে সেই বিষয়ে জানিব পাৰে।
আন এটা তত্ত্ব হ’ল চন্দ্ৰৰ ভিতৰত আবদ্ধ হৈ থকা গেছ কেতিয়াবা ফাটৰ মাজেৰে ওলাই আহে। এই গেছ মহাকাশলৈ নিৰ্গত হ’লে হয় ই নিজেই পোহৰ নিৰ্গত কৰে নহয় সূৰ্যৰ পোহৰ প্ৰতিফলিত কৰি জিলিকনিৰ সৃষ্টি কৰে। এই গেছৰ নিৰ্গমনে উল্কাপিণ্ডৰ প্ৰভাৱতকৈ অলপ দীৰ্ঘস্থায়ী হ’ব পাৰে আৰু প্ৰায়ে একে ঠাইতে পুনৰ ঘটিব পাৰে।
চন্দ্ৰৰ ভিতৰৰ পৰা ৰেডন আৰু আৰ্গন আদি গেছ নিৰ্গত হ’ব পাৰে বুলি বিজ্ঞানীসকলে প্ৰমাণ পাইছে। ইয়াৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে চন্দ্ৰ সম্পূৰ্ণ “মৃত” নহয়; বৰঞ্চ ইয়াৰ গভীৰতাত এতিয়াও কিছুমান ভূতাত্ত্বিক বা আগ্নেয়গিৰিসদৃশ প্ৰক্ৰিয়া চলি আছে। এই গেছসমূহৰ বিশ্লেষণে চন্দ্ৰৰ ভূতাত্ত্বিক গঠন আৰু আগ্নেয়গিৰিৰ অতীতৰ বিষয়ে গুৰুত্বপূৰ্ণ তথ্য লাভ কৰিব পাৰে।
এইবোৰ অধ্যয়ন কৰাটো অত্যন্ত কঠিন, কাৰণ হঠাতে ঘটি কম সময়ৰ ভিতৰতে নোহোৱা হৈ যায়। পৰিঘটনাবোৰৰ বেছিভাগ প্ৰমাণ কেৱল দৃশ্যমান পৰ্যবেক্ষণৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি দিয়া হয়, প্ৰায়ে কোনো ফটোগ্ৰাফিক প্ৰমাণ নোহোৱাকৈ—যিটোৱে ইয়াৰ নিৰ্ভৰযোগ্যতাৰ ওপৰত প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰে।
কিন্তু আধুনিক প্ৰযুক্তি যেনে উচ্চ ৰেজোলিউচন টেলিস্কোপ, চন্দ্ৰক প্ৰদক্ষিণ কৰা উপগ্ৰহ আৰু স্বয়ংক্ৰিয় চিনাক্তকৰণ ব্যৱস্থাৰ সহায়ত এতিয়া বিজ্ঞানীসকলে বহুত বেছি নিৰ্ভৰযোগ্য তথ্য সংগ্ৰহ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে। নিয়মীয়া আৰু পদ্ধতিগত পৰ্যবেক্ষণৰ জৰিয়তে এতিয়া আশা কৰা হৈছে যে এই ক্ষণস্থায়ী পোহৰৰ জিলিকনিবোৰ ৰিয়েল টাইমত ধৰা সম্ভৱ হ’ব, যিয়ে চন্দ্ৰৰ অজ্ঞাত ৰহস্যসমূহ উন্মোচন কৰাত সহায় কৰিব।
এইটো কেৱল বৈজ্ঞানিক কৌতুহলৰ কথা নহয়; বৰঞ্চ চন্দ্ৰৰ ভূতাত্ত্বিক কাৰ্যকলাপ, উল্কাপিণ্ডৰ প্ৰভাৱ, আনকি ভৱিষ্যতৰ চন্দ্ৰ অভিযানৰ পৰিকল্পনাতো এইবোৰে গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিব পাৰে। উন্নত ইমেজিং প্ৰযুক্তি আৰু স্বয়ংক্ৰিয় পৰ্যবেক্ষণ পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি এই ৰহস্যময় পোহৰৰ কাৰণ উন্মোচন কৰিলে হয়তো এদিন চন্দ্ৰৰ বিষয়ে আমাৰ অন্বেষণত বৈপ্লৱিক পৰিৱৰ্তন আনিব পাৰে।
