সোমবাৰে উচ্চতম ন্যায়ালয়ে কোভিড-১৯ ভেকচিনৰ প্ৰথম ড’জৰ পাৰ্শ্ব প্ৰতিক্ৰিয়াৰ বাবে অক্ষমতাত ভুগি থকা এজন আবেদনকাৰীক ৰিট আবেদনৰ পিছত লাগি থকাতকৈ ক্ষতিপূৰণৰ বাবে গোচৰ দাখিল কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়ে।
ন্যায়াধীশ বি আৰ গাভাই আৰু অগাস্টিন জৰ্জ মাছিহৰ বিচাৰপীঠে ক’ভিড-১৯ৰ টিকাকৰণৰ পিছত হোৱা পাৰ্শ্ব প্ৰতিক্ৰিয়া সমাধানৰ বাবে উপযুক্ত নিৰ্দেশনা প্ৰণয়নৰ দাবীত দাখিল কৰা এখন আবেদনৰ শুনানি গ্ৰহণ কৰি এই মন্তব্য কৰে।
বিচাৰপীঠখনে কয়, “আপুনি যদি ইয়াত আপোনাৰ আবেদনখন ওলোমাই ৰাখে তেন্তে দহ বছৰৰ পাছতো একো নহ’ব। অন্ততঃ আপুনি যদি গোচৰ এটা তৰে, তেন্তে সোনকালে কিছু সকাহ পাব পাৰে।”
উল্লেখ্য যে কোভিড-১৯ ভেকচিনৰ প্ৰথম ড’জ গ্ৰহণ কৰাৰ পিছত তীব্ৰ পাৰ্শ্ব প্ৰতিক্ৰিয়াত ভুগি অক্ষম হোৱা এগৰাকী আবেদনকাৰীয়ে উচ্চতম ন্যায়ালয়ত ৰিট আবেদন দাখিল কৰে। তেওঁ দাবী কৰে যে ভেকচিনৰ পাৰ্শ্বক্ৰিয়াই তেওঁৰ শাৰীৰিক আৰু জীৱনশৈলীত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছে।
তেওঁ কভিড-১৯ৰ টিকাকৰণৰ পিছত হোৱা পাৰ্শ্ব প্ৰতিক্ৰিয়াৰ সৈতে মোকাবিলা কৰিবলৈ কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰক এক ফলপ্ৰসূ ব্যৱস্থা আৰু নিৰ্দেশনা প্ৰণয়ন কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিবলৈ দাবী জনায়। তদুপৰি ভেকচিনৰ পাৰ্শ্বক্ৰিয়াৰ ফলত ক্ষতিগ্ৰস্ত হোৱা লোকসকলক ক্ষতিপূৰণ আৰু চিকিৎসাৰ সুবিধা প্ৰদানৰ দাবী জনায়।
আবেদনকাৰীৰ অধিবক্তাই যুক্তি আগবঢ়ায় যে ভাৰতত ক’ভিড-১৯ টিকাকৰণ কাৰ্যসূচীৰ সময়ত পাৰ্শ্ব প্ৰতিক্ৰিয়াৰ ঘটনাসমূহ নিৰীক্ষণ আৰু সমাধানৰ বাবে পৰ্যাপ্ত ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰা হোৱা নাছিল। তেওঁ লগতে দাবী কৰে যে ভেকচিন নিৰ্মাতা আৰু চৰকাৰে পাৰ্শ্ব প্ৰতিক্ৰিয়াৰ বিপদৰ বিষয়ে পৰ্যাপ্ত তথ্য প্ৰকাশ নকৰাৰ ফলত বহু লোকে অভাৱনীয় স্বাস্থ্যজনিত সমস্যাৰ সন্মুখীন হৈছে।
শুনানিৰ সময়ত ন্যায়াধীশ গাভাই আৰু মাছিহে আবেদনকাৰীক ৰিট আবেদনৰ পৰিৱৰ্তে তেওঁৰ দাবীৰ বাবে দেৱানী গোচৰ দাখিল কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়ে। বিচাৰপীঠে কয় যে ৰিট আবেদনৰ জৰিয়তে সাংবিধানিক প্ৰতিকাৰ বিচৰাৰ পৰিৱৰ্তে ক্ষতিপূৰণৰ বাবে গোচৰ তৰিলে আবেদনকাৰীয়ে দ্ৰুত ফলাফল লাভ কৰিব পাৰে।
এনে জটিল গোচৰৰ শুনানিৰ বাবে বহু সময় লাগিব পাৰে, যিটো আবেদনকাৰীৰ বাবে অসুবিধাজনক হ’ব পাৰে বুলিও তেওঁলোকে কয়। ন্যায়াধীশ গাভাইয়ে কয়, “আমি আপোনাৰ সমস্যাটো বুজি পাওঁ, কিন্তু ইয়াত আবেদন চলাই ৰাখিলে আপোনাৰ সমস্যাৰ সমাধান নহ’ব। আপুনি এটা গোচৰ ৰুজু কৰিলে সোনকালে ক্ষতিপূৰণ পাব পাৰে।”
২০২১ চনৰ জানুৱাৰী মাহৰ পৰা ভাৰতত ক’ভিড-১৯ৰ প্ৰতিষেধক কাৰ্যসূচী আৰম্ভ হৈছিল, ইয়াৰ মূল ভেকচিন হিচাপে কোভিশ্বিল্ড আৰু কোভাক্সিন ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। এই ভেকচিনবোৰ সাধাৰণতে নিৰাপদ বুলি গণ্য কৰা হয় যদিও কিছুমান বিৰল ক্ষেত্ৰত ইয়াৰ পাৰ্শ্ব প্ৰতিক্ৰিয়াৰ বাতৰি পোৱা গৈছে।
কোভিশ্বিল্ডৰ ক্ষেত্ৰত তেজ জমা হোৱাৰ (থ্ৰম্ব’চাইট’পেনিয়া চিনড্ৰম বা টিটিএছৰ সৈতে থ্ৰম্ব’ছিছ) আৰু ক’ভাক্সিনৰ সৈতে এলাৰ্জী বা হৃদস্পন্দনৰ সমস্যা হোৱা দেখা গৈছে। স্বাস্থ্য মন্ত্ৰালয়ৰ তথ্য অনুসৰি ভাৰতত টিকাকৰণৰ পিছত পাৰ্শ্ব প্ৰতিক্ৰিয়াৰ হাৰ অতি কম, প্ৰায় ০.০১শতাংশ।
কিন্তু পাৰ্শ্ব প্ৰতিক্ৰিয়াত আক্ৰান্তসকলৰ বাবে ক্ষতিপূৰণ বা চিকিৎসাৰ সুবিধা প্ৰদানক লৈ বিতৰ্কৰ সৃষ্টি হৈছে। ২০২১ চনত উচ্চতম ন্যায়ালয়ত পিআইএল দাখিল কৰা হৈছিল, য’ত ভেকচিনৰ পাৰ্শ্ব প্ৰতিক্ৰিয়াৰ বাবে মৃত্যু হোৱা বা অক্ষম হোৱা লোকসকলৰ ক্ষতিপূৰণৰ দাবী জনোৱা হৈছিল। সেই সময়ত আদালতে কেন্দ্ৰক এ এফ আই নিৰীক্ষণৰ বাবে এটা পৰ্টেল মুকলি কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল। কিন্তু আবেদনকাৰীৰ মতে এই ব্যৱস্থা পৰ্যাপ্ত নহয় আৰু ক্ষতিগ্ৰস্তসকলৰ ক্ষতিপূৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া জটিল।
উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ এই পৰ্যবেক্ষণে ভেকচিনৰ পাৰ্শ্ব প্ৰতিক্ৰিয়াক লৈ ক্ৰমাৎ বৃদ্ধি পোৱা উদ্বেগকে প্ৰতিফলিত কৰিছে। আবেদনকাৰীৰ দৰেই বহুতেই বিশ্বাস কৰে যে চৰকাৰ আৰু ভেকচিন নিৰ্মাতাসকলে টিকাকৰণ কাৰ্যসূচীৰ সময়ত সম্ভাৱ্য বিপদৰ বিষয়ে পৰ্যাপ্ত সতৰ্কবাণী জাৰি কৰা নাছিল। এই ঘটনাই জনস্বাস্থ্য নীতি আৰু জবাবদিহিতাৰ প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰিছে।
কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে শুনানিৰ সময়ত কয় যে টিকাকৰণৰ পাৰ্শ্ব প্ৰতিক্ৰিয়া নিৰীক্ষণৰ বাবে এখন ৰাষ্ট্ৰীয় সমিতি আছে, আৰু আক্ৰান্ত ব্যক্তিয়ে স্থানীয় স্বাস্থ্য কৰ্তৃপক্ষৰ ওচৰত অভিযোগ দাখিল কৰিব পাৰে। কিন্তু আবেদনকাৰীৰ মতে এই প্ৰক্ৰিয়া লেহেমীয়া আৰু অপৰ্যাপ্ত। চৰকাৰে দাবী কৰে যে ভেকচিন নিৰ্মাতাসকলে তেওঁলোকৰ সামগ্ৰীৰ সুৰক্ষাৰ বিষয়ে প্ৰয়োজনীয় তথ্য প্ৰকাশ কৰিছে, আৰু ভেকচিনসমূহৰ জৰুৰীকালীন ব্যৱহাৰৰ বাবে কঠোৰ পৰীক্ষা কৰা হৈছে।
ক’ভিড-১৯ৰ টিকাকৰণ কাৰ্যসূচী সফলতা লাভ কৰাৰ পাছতো পাৰ্শ্বক্ৰিয়াৰ দ্বাৰা আক্ৰান্তসকলৰ বাবে এক স্বচ্ছ আৰু ফলপ্ৰসূ ক্ষতিপূৰণ ব্যৱস্থা গঢ়ি তোলাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। ভৱিষ্যতে উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ নিৰ্দেশনাই এই ক্ষেত্ৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা ল’ব পাৰে, যিয়ে টিকাকৰণৰ প্ৰতি জনসাধাৰণৰ আস্থা বৃদ্ধি কৰাত সহায় কৰিব।
