১৯৮৫ চনৰ ১৫ আগষ্টত অসম চুক্তি স্বাক্ষৰিত হোৱাৰ পিছত নাগৰিকত্ব আইন, ১৯৫৫ত সন্নিৱিষ্ট কৰা ধাৰা ৬এৰ সাংবিধানিক বৈধতাক প্ৰত্যাহ্বান জনোৱা আবেদনৰ সন্দৰ্ভত বৃহস্পতিবাৰে উচ্চতম ন্যায়ালয়ে ৰায় প্ৰদান কৰাৰ কথা।
মুখ্য ন্যায়াধীশ ডি ৱাই চন্দ্ৰচুড় আৰু ন্যায়াধীশ সূৰ্য্য কান্ত, এম এম সুন্দৰেশ, জে বি পাৰ্দিৱালা আৰু মনোজ মিশ্ৰৰ সাংবিধানিক বিচাৰপীঠে ২০২৩ চনৰ ১২ ডিচেম্বৰত এই বিষয়ত ৰায় সংৰক্ষিত ৰাখিছিল।
শুনানি সমাপ্ত কৰাৰ পূৰ্বে আদালতে চাৰিদিন ধৰি এটৰ্নী জেনেৰেল আৰ ভেংকটাৰমণি, ছলিচিটৰ জেনেৰেল তুষাৰ মেহতা, জ্যেষ্ঠ অধিবক্তা শ্যাম দিভান, কপিল ছিবাল, সঞ্জয় হেজ, চি ইউ সিং আদিৰ যুক্তি শুনিছিল।
ভাৰতৰ ভূখণ্ডলৈ অবৈধ প্ৰব্ৰজন ৰোধৰ বাবে এতিয়ালৈকে কি পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰা হৈছে সেই সন্দৰ্ভত আদালতে পূৰ্বে প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰিছিল আৰু নাগৰিকত্ব আইন, ১৯৫৫ৰ ধাৰা ৬এ (২)ৰ অধীনত ১৯৬৬ চনৰ ১ জানুৱাৰীৰ পৰা ১৯৭১ চনৰ ২৫ মাৰ্চৰ ভিতৰত অসমত নাগৰিকত্ব প্ৰদান কৰা বাংলাদেশী অনুপ্ৰৱেশকাৰীৰ সংখ্যাৰ তথ্য দাখিল কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল।
শুনানিৰ সময়ত মেহতাই পশ্চিম বংগত সীমান্ত বেৰ দিয়াৰ ক্ষেত্ৰত হোৱা অগ্ৰগতিৰ ওপৰত আলোকপাত কৰিছিল। তেওঁ কয় যে পশ্চিম বংগৰ “অসহযোগ”ৰ বাবে কেন্দ্ৰৰ প্ৰচেষ্টাত বাধাৰ সৃষ্টি হৈছে। এজন অধিবক্তাই দাবী কৰিছিল যে পশ্চিম সীমান্ত স্পষ্টভাৱে কৰা হৈছিল যদিও পূব সীমান্তত ইয়াক তৰল কৰি ৰখা হৈছিল।
তেওঁ দাবী কৰিছিল যে ভাৰতীয় নাগৰিকত্ব নৃগোষ্ঠীয়-জাতীয়তাবাদী নহয়। তেওঁ কয় যে ই ভাষা, ধৰ্ম, সংস্কৃতিৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি নহয় আৰু লগতে কোনো সময়ৰ বংশৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কোনো উচ্চ বা নীচ নাগৰিকত্ব নাই।
জ্যেষ্ঠ অধিবক্তা চি ইউ সিঙে দাবী কৰে যে আবেদনকাৰীসকলে কেৱল নিজৰ অধিকাৰ বিচৰা নাই বৰঞ্চ কেইবা দশক ধৰি আনৰ পৰা জমা হোৱা অধিকাৰ কাঢ়ি নিবলৈ চেষ্টা কৰিছে।
অসম চুক্তি অনুসৰি বিদেশী নিৰ্ণয়ৰ অনুমতি দিয়া ৬এ ধাৰাত সংবিধানৰ ১৪ নং অনুচ্ছেদ উলংঘা কৰা হোৱা নাই বুলিও তেওঁ কয়।
আন পক্ষৰ অধিবক্তা শ্বাদান ফৰাছাতে কয় যে সংস্কৃতিৰ অধিকাৰৰ গুৰুত্ব আছে যদিও কাৰোবাক নাগৰিকত্ব অস্বীকাৰ কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা উচিত নহয়।
তেওঁ নাগৰিক জাতীয়তাবাদৰ পৰা সাংস্কৃতিক জাতীয়তাবাদলৈ সম্ভাৱ্য পৰিৱৰ্তনক লৈ উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰি সংস্কৃতিক নাগৰিকত্বৰ বাবে অস্বীকাৰ কৰাৰ পৰিসৰলৈ উন্নীত কৰাৰ ধাৰণাক লৈ প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰে।
আবেদনকাৰীসকলৰ হৈ জ্যেষ্ঠ অধিবক্তা শ্যাম দিভানে দাবী কৰে যে ধাৰা ৬এৰ অধীনত কোনো সময়গত সীমা নাই, অৰ্থাৎ আজিও কোনো ব্যক্তিয়ে ধাৰা ৬এৰ অধীনত নাগৰিকত্বৰ বাবে আবেদন কৰিব পাৰে।
তেওঁ কয় যে ধাৰা ৬এ (২)ৰ অধীনত নাগৰিকত্ব প্ৰদানৰ মূল্যায়ন, পৰ্যালোচনা বা নিৰ্ধাৰণৰ কোনো যন্ত্ৰপাতি বা ব্যৱস্থা নাই আৰু ধাৰা ৬এৰ আঁচনিৰ এইটো এটা “মাৰাত্মক ত্ৰুটি”।
অসম চুক্তি ৰূপায়নৰ বাবে ১৯৮৫ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত এই বিধান এই আইনত সন্নিৱিষ্ট কৰা হৈছিল। কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰ আৰু সদৌ অসম ছাত্ৰ সন্থা (আছু) আৰু সদৌ অসম গণ সংগ্ৰাম পৰিষদৰ মাজত অসম চুক্তি স্বাক্ষৰিত হৈছিল।
১৯৭১ চনৰ ২৬ মাৰ্চত তেতিয়া পূব পাকিস্তান নামেৰে পৰিচিত বাংলাদেশে পশ্চিম পাকিস্তানৰ পৰা বিচ্ছিন্ন হোৱাৰ পিছত অসমৰ সংগঠনকেইটাই বাংলাদেশীৰ অবৈধ প্ৰব্ৰজনৰ বিৰুদ্ধে আন্দোলন চলাইছিল। নাগৰিকত্ব আইনত ৬এ ধাৰা সংযোজন কৰি আছু আৰু গণ সংগ্ৰাম পৰিষদৰ উদ্বেগ দূৰ কৰাৰ লগতে ১৯৭১ চনৰ ২৫ মাৰ্চৰ পিছত অসমত প্ৰৱেশ কৰা বিদেশী অনুপ্ৰৱেশকাৰীক চিনাক্তকৰণ আৰু বহিষ্কাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত হৈছিল।
কিন্তু ৬এ ধাৰাত ১৯৬৬ চনৰ ১ জানুৱাৰীৰ পূৰ্বে বাংলাদেশৰ পৰা অসমত প্ৰৱেশ কৰা সকলো অনুপ্ৰৱেশকাৰীক নাগৰিকত্ব প্ৰদান কৰা হৈছিল। তদুপৰি, ১৯৬৬ চনৰ ১ জানুৱাৰীৰ পৰা ১৯৭১ চনৰ ২৪ মাৰ্চৰ ভিতৰত অসমত প্ৰৱেশ কৰা অনুপ্ৰৱেশকাৰীক ১০ বছৰ ভোটাধিকাৰ অবিহনে ভাৰতীয় নাগৰিক হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল।
