সমগ্ৰ বিশ্বতে প্ৰতি বছৰে ৫ জুনত বিশ্ব পৰিবেশ দিৱস পালন কৰা হয়। পৃথিৱীৰ পৰিবেশ ৰক্ষা কৰাটো অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ হৈ পৰিছে। অন্যথা পৃথিৱীখন সোনকালে বসবাসৰ অনুপযোগী হৈ পৰিব। অৱশ্যে কোনটো ধাৰণাৰে এই দিনটো পালন কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰা হয় সেয়া জানি হয়তো আচৰিত হ’ব পাৰে।
১৯৭২ চনত ছুইডেনৰ ৰাজধানী ষ্টকহ’মত ৰাষ্ট্ৰসংঘই এখন ডাঙৰ বৈঠক অনুষ্ঠিত কৰে। মানৱ পৰিৱেশ সম্পৰ্কীয় ষ্টকহোম সন্মিলনৰ বৈঠক ৫ জুনৰ পৰা ১৬ জুনলৈকে চলিছিল, মুঠ ১২ দিন। পৰিৱেশ সন্দৰ্ভত কিছু গুৰুত্বপূৰ্ণ আলোচনাও বৈঠকৰ অংশ আছিল।
১৯৭২ চনৰ সেই সভাত বিশ্ব পৰিবেশ দিৱস উদযাপনৰ সিদ্ধান্ত লোৱা হৈছিল। এই দিৱস উদযাপনৰ বাবে ৫ জুন তাৰিখ নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে। কিন্তু হঠাৎ এই সিদ্ধান্ত কিয় লোৱা হয়?
১৮ শতিকাৰ আৰম্ভণিৰ পৰাই এক ধাৰাবাহিক বৈজ্ঞানিক আৱিষ্কাৰৰ জৰিয়তে শিল্প বিপ্লৱৰ আৰম্ভণি হৈছিল। তেতিয়াৰ পৰাই পৰিৱেশ প্ৰদূষণ ক্ৰমান্বয়ে বৃদ্ধি পাবলৈ ধৰিলে। ১৭৬০ চনৰ পৰা ১৯৭২ চনলৈকে, তেতিয়ালৈকে দুটা শতিকা পাৰ হৈ গৈছিল ।
এই দীঘলীয়া সময়ছোৱাত পৰিৱেশৰ বহু ক্ষতি হৈছিল। সেয়েহে ৰাষ্ট্ৰসংঘই আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বৈঠক আহ্বান কৰি এই দিৱস উদযাপন কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়। পৰিৱেশ সম্পৰ্কে মানুহৰ সজাগতা বৃদ্ধিৰ বাবে লোৱা হয় এই পদক্ষেপ।
১৯৭২ চনৰ এই বৈঠকৰ পিছৰ বছৰৰ পৰাই আৰম্ভ হয় বিশ্ব পৰিৱেশ দিৱস পালন। ১৯৭৩ চনৰ ৫ জুন তাৰিখৰ পৰা আৰম্ভ হয় এই দিৱস। এইবাৰ ৪৯ সংখ্যক বিশ্ব পৰিবেশ দিৱস পালন কৰা হৈছে।
বিশ্ব পৰিৱেশ দিৱস ২০২৩: বিষয়বস্তু (থিম)
বিশ্ব পৰিৱেশ দিৱস ২০২৩ য়ে #BeatPlasticPollution (প্লাষ্টিক প্ৰদূষণ প্ৰতিৰোধ কৰক) নামৰ শক্তিশালী অভিযানৰ জৰিয়তে প্লাষ্টিক প্ৰদূষণ মোকাবিলা কৰাৰ জৰুৰী অভিযানত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছে। বিষয়বস্তু হৈছে “প্লাষ্টিক প্ৰদূষণৰ সমাধান”।
বিশ্ব পৰিৱেশ দিৱস ২০২৩ৰ আয়োজক দেশ
প্লাষ্টিক প্ৰদূষণৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ দিয়াৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁলোকৰ নেতৃত্ব প্ৰদৰ্শন কৰি নেদাৰলেণ্ডৰ সহযোগত আইভৰি কোষ্টে আয়োজন কৰিছে বিশ্ব পৰিৱেশ দিৱস ২০২৩। আইভৰি কোষ্টে ২০১৪ চনত প্লাষ্টিক বেগ নিষিদ্ধ কৰিছিল, পুনৰ ব্যৱহাৰযোগ্য পেকেজিঙৰ প্ৰচাৰ কৰিছিল আৰু তেওঁলোকৰ চহৰ আবিদজান পৰিৱেশ সচেতন ষ্টাৰ্টআপৰ বাবে এক কেন্দ্ৰত পৰিণত হৈ পৰিছে, যিয়ে বহনক্ষমতাৰ প্ৰতি তেওঁলোকৰ দায়বদ্ধতা প্ৰদৰ্শন কৰিছে।
আইভৰি কোষ্টৰ পৰিৱেশ আৰু বহনক্ষম উন্নয়ন মন্ত্ৰী জিন-লুক আছিয়ে এক বিবৃতিত কয়, “প্লাষ্টিক প্ৰদূষণ মহামাৰী এক দৃশ্যমান ভাবুকি যিয়ে প্ৰতিটো সম্প্ৰদায়ক প্ৰভাৱিত কৰে। প্লাষ্টিক মহামাৰীৰ বাবে বৈচিত্ৰময় নিদানৰ চেম্পিয়ন হৈ আমি গৌৰৱান্বিত।’’
আনহাতে, -নেদাৰলেণ্ডৰ পৰিৱেশ মন্ত্ৰী ভিভিয়ান হাইজেনেনে এইদৰে কয়, ‘’প্লাষ্টিক প্ৰদূষণ আৰু স্বাস্থ্য, অৰ্থনীতি তথা পৰিৱেশৰ ওপৰত ইয়াৰ ক্ষতিকাৰক প্ৰভাৱক আওকাণ কৰিব নোৱাৰি। জৰুৰী ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিব লাগিব। একে সময়তে আমাক প্ৰকৃত, ফলপ্ৰসূ আৰু শক্তিশালী সমাধানৰ প্ৰয়োজন।’’
