অভিজ্ঞতা আৰু নতুন যুগৰ সূচনা কৰি কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে কৰ্মচাৰী ভৱিষ্যনিধি আঁচনি ২০২৬ ঘোষণা কৰাৰ পিছতো দেশৰ লাখ লাখ লোকৰ হাজাৰ হাজাৰ কোটি টকা নিষ্ক্ৰিয় একাউণ্টত আবদ্ধ হৈ থকাৰ এক তথ্য পোহৰলৈ আহিছে। তথ্য জনাৰ অধিকাৰ আইন চমুকৈ আৰ টি আইৰ অধীনত লাভ কৰা এক বিশেষ তথ্য অনুসৰি বৰ্তমান দেশৰ প্ৰায় ৩০.৯১ লাখ নিষ্ক্ৰিয় কৰ্মচাৰী ভৱিষ্যনিধি চমুকৈ ই পি এফ একাউণ্টত ৯,৩৩০ কোটিতকৈও অধিক টকা দাবীহীনভাৱে জমা হৈ আছে। পুৰণি ১৯৫২ চনৰ আঁচনিখনৰ সলনি যোৱা ২৯ জুনৰ পৰা কাৰ্যকৰী হোৱা নতুন ২০২৬ চনৰ এই নীতিৰ মূল উদ্দেশ্য আছিল ভৱিষ্যনিধিৰ নিয়মসমূহ সৰল কৰা আৰু প্ৰায় আঠ কোটি সক্ৰিয় গ্ৰাহকৰ বাবে সমগ্ৰ ব্যৱস্থাটো অধিক ডিজিটেল কৰি তোলা। কিন্তু ইয়াৰ মাজতে পোহৰলৈ অহা এই পৰিসংখ্যাই শ্ৰমিকসকলৰ অৱসৰকালীন সঞ্চয়ৰ এক বৃহৎ অংশ কেনেকৈ আবদ্ধ হৈ আছে তাক স্পষ্ট কৰি তুলিছে।
কৰ্মচাৰী ভৱিষ্যনিধি সংগঠনৰ তথ্য অনুসৰি ২০২৬ চনৰ ৩১ মাৰ্চলৈকে দেশত ৩০,৯১,৮৬২ টা একাউণ্ট নিষ্ক্ৰিয় হৈ আছিল আৰু এইবোৰত জমা থকা ধনৰ পৰিমাণ আছিল প্ৰায় ৯,৩৩০ কোটি টকা। অৱশ্যে যোৱা বিত্তীয় বৰ্ষৰ তুলনাত এই পৰিসংখ্যাত সামান্য উন্নতি দেখা গৈছে। ২০২৫ চনৰ ৩১ মাৰ্চত দেশত নিষ্ক্ৰিয় একাউণ্টৰ সংখ্যা আছিল ৩১.৮৩ লাখ আৰু ইয়াত জমা আছিল ১০,১৮১ কোটি টকা। এবছৰৰ ভিতৰত নিষ্ক্ৰিয় একাউণ্টৰ সংখ্যা প্ৰায় ৯২ হাজাৰ হ্ৰাস পোৱাৰ লগতে জমা থকা ধনৰ পৰিমাণ ৮৫১ কোটি টকা হ্ৰাস পাইছে। এই হ্ৰাস ধনাত্মক হ’লেও এতিয়াও ৩১ লাখৰ ওচৰা-উচৰি একাউণ্ট বন্ধ হৈ থকা আৰু হাজাৰ হাজাৰ কোটি টকা দাবীহীন হৈ থকা বিষয়টোৱে এক ডাঙৰ প্ৰত্যাহ্বানৰ ইংগিত দিয়ে।
এই ৯,৩৩০ কোটি টকাৰ মূল্য কিমান তাক বুজিবলৈ কিছুমান ডাঙৰ চৰকাৰী খৰচৰ সৈতে তুলনা কৰিব পাৰি। ২০১৬ চনত আৰম্ভ হোৱা উড়ান নামৰ আঞ্চলিক বিমান সংযোগ আঁচনিত কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে এতিয়ালৈকে খৰচ কৰা ১০,১৬৯ কোটি টকাৰ প্ৰায় সমান হৈছে ই পি এফ একাউণ্টত পৰি থকা এই দাবীহীন ধন। কেৱল সেয়াই নহয়, কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ ২০২৬-২৭ বৰ্ষৰ আয়ুষ্মান ভাৰত প্ৰধানমন্ত্ৰী জন আৰোগ্য যোজনাৰ বাজেট আবণ্টনৰ সৈতেও এই ধনৰ পৰিমাণ প্ৰায় একে। আনহাতে ২০১৪ চনৰ চৰকাৰী হিচাপ অনুসৰি এটা নতুন আই আই টি স্থাপনৰ খৰচ আছিল ১,৭৫০ কোটি টকা। মুদ্ৰাস্ফীতিৰ হাৰ মিলাই ২০২৬ চনত ইয়াৰ খৰচ হ’ব প্ৰায় ২,৯৩৪ কোটি টকা, যাৰ অৰ্থ হ’ল এই দাবীহীন ই পি এফৰ ধনেৰে দেশত তিনিখনকৈ নতুন আই আই টি নিৰ্মাণ কৰিব পৰা গ’লহেঁতেন আৰু তাৰ পিছতো ৫০০ কোটিতকৈ অধিক টকা ৰাহি হ’লহেঁতেন।
যোৱা কেইবছৰমানৰ এই ধাৰাটো ভালদৰে বুজিবলৈ বিগত পাঁচটা বিত্তীয় বৰ্ষৰ তথ্য বিচৰা হৈছিল যদিও কৰ্মচাৰী ভৱিষ্যনিধি সংগঠনে কেৱল ২০২৫ আৰু ২০২৬ চনৰহে তথ্য প্ৰদান কৰিবলৈ সক্ষম হয়। তেওঁলোকে জানিবলৈ দিয়ে যে ইয়াৰ বাবে এটা বিশেষ গোট ২০২৫-২৬ বৰ্ষতহে গঠন কৰা হৈছিল আৰু সেইবাবেই তাৰ পূৰ্বৰ বছৰবোৰৰ তথ্য তেওঁলোকৰ হাতত উপলব্ধ নহয়। ইয়াৰ উপৰিও এই নিষ্ক্ৰিয় একাউণ্টবোৰৰ কোনবোৰ আধাৰ কাৰ্ডৰ সৈতে সংযোগ হৈ আছে আৰু কোনবোৰ স্বয়ংক্ৰিয়ভাৱে নিষ্পত্তি কৰা হৈছে সেই সম্পৰ্কে সোধা প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিবলৈ সংগঠনে অস্বীকাৰ কৰে। তেওঁলোকে কয় যে এই তথ্যসমূহ এক বিশ্বাসযোগ্য সম্পৰ্কৰ ভিত্তিতহে সুৰক্ষিত থাকে বাবে ইয়াক ৰাজহুৱা কৰিব নোৱাৰি।
একেদৰে যিবোৰ নিষ্ক্ৰিয় একাউণ্টত ৫ লাখ টকাতকৈ অধিক ধন জমা আছে সেই সম্পৰ্কে বিচৰা তথ্যও সংগঠনে দিব নোৱাৰিলে কাৰণ তেনে ধৰণৰ ফৰ্মেটত তেওঁলোকে তথ্য সংৰক্ষণ নকৰে। সামগ্ৰিকভাৱে এই সমগ্ৰ পৰিসংখ্যাই দেখুৱাইছে যে ভাৰতৰ অৱসৰকালীন সঞ্চয় ব্যৱস্থাত এক ডাঙৰ সমস্যা এতিয়াও জীয়াই আছে। যদিও চৰকাৰে লাহে লাহে এই একাউণ্টবোৰ সক্ৰিয় কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছে, তথাপিও চাকৰি বা কাম এৰি দিয়াৰ পিছত শ্ৰমিক তথা কৰ্মচাৰীসকলৰ হাজাৰ হাজাৰ কোটি টকা বছৰ বছৰ ধৰি ভৱিষ্যনিধি একাউণ্টত দাবীহীনভাৱে পৰি আছে।
