ভাৰতবৰ্ষত আছে ১৮ টা জৈৱমণ্ডল। ১৮ টা জৈৱমণ্ডলেৰে ভাৰত বিশ্বৰ ভিতৰতে জৈৱ বৈচিত্ৰত চহকী দেশ হিচাবে পৰিগণিত হৈছে।উল্লেখ্য চলিত বৰ্ষৰ ৩ নৱেম্বৰৰ দিনটো প্ৰথম ‘জৈৱমণ্ডল সংৰক্ষণৰ বাবে আন্তৰ্জাতিক দিৱস’ হিচাপে ঘোষণা কৰা হৈছে।দেশৰ পৰিৱেশ, বন আৰু জলবায়ু পৰিৱৰ্তন মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনৰ সংস্থা ৱাইল্ডলাইফ ইনষ্টিটিউট অৱ ইণ্ডিয়াৰ মতে, বৰ্তমান ভাৰতত ৬০,০০০বৰ্গ কিলোমিটাৰ বিস্তৃত ১৮ টা অধিসূচিত জৈৱমণ্ডল ভাণ্ডাৰ আছে।
আটাইতকৈ ডাঙৰ জৈৱমণ্ডল সংৰক্ষিত অঞ্চল হৈছে গুজৰাটৰ কচ্ছ উপসাগৰ (১২,৪৫৪বৰ্গ কিমি) আৰু আটাইতকৈ সৰু হৈছে অসমৰ ডিব্ৰু-চাইখোৱা (৭৬৫বৰ্গ কিমি)।
অন্যান্য ডাঙৰ জৈৱমণ্ডলৰ ভাণ্ডাৰ হৈছে তামিলনাডুৰ মান্নাৰ উপসাগৰ (১০,৫০০ বৰ্গ কিমি), পশ্চিম বংগৰ সুন্দৰবন (৯,৬৩০বৰ্গ কিমি) আৰু হিমাচল প্ৰদেশৰ শীতল মৰুভূমি (৭,৭৭০ বৰ্গ কিমি)।
ভাৰত আৰু বাংলাদেশৰ বিভিন্ন প্ৰান্তত বিস্তৃত সুন্দৰবন হৈছে বিশ্বৰ সৰ্ববৃহৎ মেংগ্ৰোভ অৰণ্য, আনহাতে শীতল পৰিবেশেৰে হিমাচল প্ৰদেশৰ পিন ভেলী ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান, চন্দ্ৰতাল, চাৰচু আৰু কিব্বাৰ বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য আবৰি আছে কৰে। ইউনেস্কোৰ তথ্য মতে সমগ্ৰ বিশ্বতে, ৭৮৩ টা জৈৱমণ্ডল আছে। তাৰে বহু কেইটা গুৰুত্বপূৰ্ণ জৈৱমণ্ডল ভাৰততে আছে।
