ভিয়েটনাম তথা দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ ইতিহাসৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ বেংক জালিয়াতিৰ ঘটনা বুলি কোৱা হৈছে! ক্ষতিৰ পৰিমাণ শুনি যিকোনো মানুহৰ চকু কপালত উঠিব! প্ৰায় ২৭ বিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰ! অৰ্থাৎ ভাৰতীয় মুদ্ৰাত ২,৭০০ কোটি টকা। যিটো ভিয়েটনামৰ জিডিপিৰ প্ৰায় ৬শতাংশ।
ভিয়েটনামৰ বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰ হো চি মিন চহৰত সংঘটিত হৈছে এই ঘটনা। বৃহস্পতিবাৰে তাত থকা এখন আদালতে মূল অভিযুক্ত ৬৭ বছৰীয়া কোটিপতি মহিলা ট্ৰুং মাই লেনক মৃত্যুদণ্ডৰ শাস্তি প্ৰদান কৰে। তেওঁ ভিয়েটনামৰ বিখ্যাত ৰিয়েল এষ্টেট কোম্পানী ‘ভেন থিন পেট হোল্ডিং গ্ৰুপ’ৰ অধ্যক্ষ।
আদালতে ৰায় দিয়ে যে অভিযুক্তৰ অপৰাধ ইমানেই ভয়াৱহ যে কমিউনিষ্ট পাৰ্টি আৰু ৰাষ্ট্ৰ উভয়ৰে প্ৰতি মানুহৰ বিশ্বাস হেৰাই গৈছে। লেনৰ উপৰিও ভিয়েটনাম আৰক্ষীয়ে আন ৮৫ জন অভিযুক্তৰ বিৰুদ্ধে গোচৰ ৰুজু কৰিছে। সমগ্ৰ ঘটনাটোত ভুক্তভোগীৰ সংখ্যা ৪২০০০ৰো অধিক।
২০১২ চনত তিনিটা সৰু বেংক একত্ৰিত হৈ ভিয়েটনামৰ সৰ্ববৃহৎ বাণিজ্যিক বেংক ‘ছাইগন কমাৰ্চিয়েল বেংক’ গঠন হয়। তিনিওটা বেংকৰ মুখ্য কাৰ্যালয় আছিল হো চি মিন চহৰত। পৰিচালনাৰ দায়িত্বত আছিল ট্ৰুং মাই লেন।
কিন্তু বিভিন্ন ৰিস্ক থকা আমানতত বিনিয়োগ আৰু ৰিয়েল এষ্টেট লেনদেনৰ ফলত তিনিওটা বেংক দেউলীয়া হৈ পৰে। গ্ৰাহকে জমা কৰা ধন উলিয়াবলৈ আৰম্ভ কৰে। কিন্তু তাৰপিছতো ভিয়েটনামৰ কেন্দ্ৰীয় বেংকে তিনিওটা বেংক একত্ৰীকৰণত অনুমোদন জনায়। ইয়াৰে নব্বৈ শতাংশতকৈ অধিক শ্বেয়াৰ লেন আৰু তেওঁৰ মধ্যভোগীসকলৰ হাতত আছিল।
অভিযোগ অনুসৰি, জমাকাৰীৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা বিপুল পৰিমাণৰ ধনৰ ওপৰত নিজৰ প্ৰভাৱ খটুৱাই ভুৱা ঋণৰ নথি-পত্ৰ আৰু ঋণৰ আবেদন দেখুৱাই দহ বছৰৰ ধৰি ধন উলিয়াই আছিল লেন আৰু তেওঁৰ মধ্যভোগীসকলে। কেইবাটাও চৰকাৰী বেংক আৰু বিত্ত বিভাগৰ বিষয়াক বৃহৎ পৰিমাণৰ উৎকোচ দিয়া হৈছিল।
ইমানবোৰ অনিয়ম আৰু আৰ্থিক কেলেংকাৰী চলি থকাটো সামান্যভাৱেও মানুহৰ চকুত পৰা নাছিল। লেনৰ বিৰুদ্ধে কোনো আৰক্ষীৰ অভিযোগ নাছিল। হংকঙৰ এজন উদ্যোগপতিৰ সৈতে তেওঁৰ বিবাহ হয়। তেওঁ একাধিক দাতব্য আৰু সেৱা কাৰ্য্যকলাপত জড়িত।
কিন্তু তদন্তকাৰীয়ে অভিযোগ কৰে যে লেনৰ বেংক জালিয়াতিৰ কাৰবাৰ এনে ভাল মানুহৰ ছত্ৰছায়াতে চলি আছিল। কেৱল ভুৱা নথি-পত্ৰ দেখুৱাই আৰু যাক যত যি দিব লাগে পৰিশোধ কৰি ইগন কমাৰ্চিয়েল বেংকৰ পৰা বিপুল পৰিমাণৰ ধন সম্পূৰ্ণ অবৈধভাৱে লেনৰ ৰিয়েল এষ্টেট কোম্পানীটোলৈ গৈছিল।
অৱশ্যে সকলো অভিযোগ অস্বীকাৰ কৰিছে লেনে। আদালতত থিয় হৈ তেওঁ কয় যে এই সকলোবোৰৰ বাবে তেওঁৰ অধীনস্থ বিষয়াসকল দায়ী। বেংকিং ব্যৱসায়ৰ বিষয়ে তেওঁ বিশেষ একো বুজি নাপায়। কিন্তু তাত কোনো ফল নধৰিল।
ভিয়েটনামত গণতন্ত্ৰ নাই, কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ একদলীয় শাসন চলে। এই ঘটনাত দলৰ শীৰ্ষ নেতৃত্বক লৈ প্ৰশ্ন উত্থাপন হৈছে। ন্যায়াধীশসকলে লগতে কয়, ‘লেনৰ অজ্ঞাতে নহয়, গোটেই ঘটনাটোত লেন আৰু তেওঁৰ হংকঙৰ স্বামী এৰিক চুৱে সক্ৰিয় ভূমিকা পালন কৰিছিল। আচলতে সেই বেংকৰ মালিক আছিল লেন। এই অপূৰণীয় আৰ্থিক ক্ষতিৰ বাবে সৰ্বোচ্চ শাস্তি পাব লাগে।’ ইয়াৰ পিছতে আদালতে মৃত্যুদণ্ড ঘোষণা কৰে।
