ভাৰতত প্ৰথমবাৰৰ বাবে ডিজিটেল মাধ্যমেৰে হ’ব আগন্তুক লোকপিয়ল। কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে সোমবাৰে জাৰি কৰা এক অধিসূচনাত ঘোষণা কৰিছে যে ২০২৬ আৰু ২০২৭ চনত দুটা পৰ্যায়ত দেশজুৰি লোকপিয়ল সম্পন্ন কৰা হ’ব।
প্ৰথম পৰ্যায়ৰ সূচনা ২০২৬ চনৰ ১ অক্টোবৰ:
প্ৰথম পৰ্যায়ত লাডাখ, জম্মু-কাশ্মীৰ, হিমাচল প্ৰদেশ আৰু উত্তৰাখণ্ডৰ দৰে উত্তৰ-পৰ্বতৰাজ্যসমূহত ‘হাউছলিষ্টিং অপাৰেচন’ (HLO) বা গৃহভিত্তিক তথ্য সংগ্ৰহ কৰা হ’ব। এই পৰ্যায়ত পৰিয়ালৰ আয়, ধন-সম্পত্তি, বাসগৃহৰ সুবিধা আৰু অৱস্থাৰ বিষয়ে তথ্য সংগ্ৰহ কৰা হ’ব।
দ্বিতীয় পৰ্যায়ত সমগ্ৰ দেশজুৰি ‘জনসংখ্যা গণনা’:
২০২৭ চনৰ ১ মাৰ্চৰ পৰা দেশৰ বাকী সকলো ৰাজ্যত দ্বিতীয় পৰ্যায় আৰম্ভ হ’ব। এই পৰ্যায়ত পৰিয়ালৰ প্ৰতিজন সদস্যৰ ব্যক্তিগত আৰু আৰ্থ-সামাজিক তথ্য সংগ্ৰহ কৰা হ’ব।
এইবাৰ লোকপিয়ল ডিজিটেল:
কেন্দ্ৰই স্পষ্টকৈ জনাইছে যে লোকপিয়ল এইবাৰ সম্পূর্ণৰূপে অনলাইন মাধ্যমেৰে কৰা হ’ব। যদিও ডিজিটেল ইণ্ডিয়াৰ যুগত দেশ বহু আগবাঢ়িছে, তথাপিও গ্ৰামাঞ্চলত বহু লোকৰ হাতত ইণ্টাৰনেট বা স্মাৰ্টফোন নাই। এই ক্ষেত্ৰত তথ্য সংগ্ৰহত প্ৰযুক্তিগত অসুবিধা দেখা দিব পাৰে বুলি অভিজ্ঞসকলে মত প্ৰকাশ কৰিছে।
জনগোষ্ঠীয় লোকপিয়ল:
এইবাৰ লোকপিয়লৰ সৈতে জনগোষ্ঠীয় (caste-based) লোকপিয়লো অন্তর্ভুক্ত কৰা হৈছে। বহু বেছি সংখ্যক প্ৰশ্ন সংযোজন কৰা হোৱাৰ বাবে এইবাৰ লোকপিয়লৰ সমীক্ষা আগতকৈ দীঘলীয়া হ’ব বুলি কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে জনাইছে।
একত্ৰিতভাবে ঘৰ গণনা আৰু জন গণনা:
এই লোকপিয়লত কেৱল মানুহৰ সংখ্যা নহয়, কোনো এজন ব্যক্তিয়ে ঘৰতে থাকেনে নে বাহিৰত, ঘৰৰ অৱস্থা কেনে এই সকলোবোৰো তথ্য সংগ্ৰহ কৰা হ’ব।
২০১১ৰ পিছত প্ৰথম লোকপিয়ল:
ভাৰতত প্ৰতি ১০ বছৰত এটা লোকপিয়ল হয়। কিন্তু ২০১১ চনৰ পাছত এতিয়ালৈকে কোনো লোকপিয়ল কৰা হোৱা নাই। ২০২১ চনৰ লোকপিয়ল কৰ’না মহামাৰীৰ বাবে স্থগিত হৈছিল। ২০২৩ চনত সম্ভাৱনা থাকিলেও মোদী চৰকাৰে নির্বাচনৰ পূৰ্বে এই পদক্ষেপ নল’লে। এইদৰে মোদী চৰকাৰৰ সময়ত এতিয়ালৈকে এটা লোকপিয়লো হোৱা নাছিল। অবশেষত কেন্দ্ৰই ২০২৪ চনত এই দীৰ্ঘ প্ৰতীক্ষাৰ অন্তত এই সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে।
