ভাৰতৰ নৱজাতকৰ জন্মৰ হাৰ (চিবিআৰ) জনসংখ্যাৰ প্ৰতি ১০০০ লোকৰ ভিতৰত এবছৰত জন্ম হোৱা শিশুৰ সংখ্যা ২০২২ চনত ১৯.১ৰ পৰা ২০২৩ চনত ১৮.৪লৈ ০.৭ পইণ্ট হ্ৰাস পাইছে ২০২৩ চনৰ বাবে জৰীপৰ পৰিসংখ্যা প্ৰতিবেদন।২০২১ আৰু ২০২২ চনত ভাৰতৰ টিএফআৰ ২.০ ত স্থিৰ হৈ আছিল।
ভাৰতৰ মহাপঞ্জীয়কৰ কাৰ্যালয়ে এই সপ্তাহত প্ৰকাশ কৰা প্ৰতিবেদনত প্ৰকাশ পাইছে যে সৰ্বাধিক চিবিআৰ বিহাৰত ২৫.৮, আৰু সৰ্বনিম্ন তামিলনাডুত ১২।বিহাৰত বৃহৎ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চল (কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চল)ৰ ভিতৰত সৰ্বাধিক টিএফআৰ (২.৮), আৰু দিল্লীৰ সৰ্বনিম্ন (১.২) তথ্য পঞ্জীয়ন হৈছে।
প্ৰতিবেদনত আঙুলিয়াই দিয়া হৈছে যে ১৮খন ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলে প্ৰতিস্থাপন স্তৰৰ টিএফআৰ ২.১ৰ তলৰ টিএফআৰৰ তথ্য পঞ্জীয়ন হৈছে। ৰিপ্লেচমেণ্ট লেভেল টিএফআৰে প্ৰতিগৰাকী মহিলাই আনটো প্ৰজন্মক সলনি কৰিবলৈ এটা প্ৰজন্মৰ বাবে জন্ম দিবলগীয়া গড় সংখ্যাক বুজায়।
২০২২ চনৰ তুলনাত ০.৪ পইণ্ট হ্ৰাস পাই ২০২৩ চনত নৱজাতকৰ মৃত্যুৰ হাৰ ৬.৪ আছিল। ২০২২ চনৰ পৰা ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত শিশুৰ মৃত্যুৰ হাৰ ১ পইণ্ট হ্ৰাস পাইছে, আৰু ২০২০-২০২২ আৰু ২০২১-২০২৩ চনৰ ভিতৰত জন্মৰ সময়ত ৰাষ্ট্ৰীয় লিংগ অনুপাত ৩ পইণ্ট বৃদ্ধি পাইছে।
চলিত বৰ্ষৰ মে’ মাহত চাৰি বছৰৰ পলমৰ পাছত ২০২১ চনৰ বাবে চিভিল ৰেজিষ্ট্ৰেচন চিষ্টেম (চি আৰ এছ), চেম্পল ৰেজিষ্ট্ৰেচন চিষ্টেম (এছ আৰ এছ), আৰু মেডিকেল চাৰ্টিফিকেশন অৱ ডেথ (এম চি চি ডি) প্ৰতিবেদন প্ৰকাশ কৰে আৰু জুন মাহত ২০২২ চনৰ এছ আৰ এছ, চি আৰ এছ, আৰু এম চি চি ডিৰ তথ্য প্ৰকাশ কৰে। ২০২৩ চনৰ এছ আৰ এছ ৰাজহুৱা কৰা হৈছে যদিও সংশ্লিষ্ট চি আৰ এছ আৰু এম চি চি ডি ডাটাছেট এতিয়াও লোকপিয়লৰ ৱেবছাইটত দেখা পোৱা নাই।
এছ আৰ এছ ২০২৩ ডাটাছেটত দেখা গৈছে যে দেশৰ বৃদ্ধৰ অনুপাত (৬০ বছৰৰ ওপৰৰ লোক) এবছৰত ০.৭ শতাংশ পইণ্ট বৃদ্ধি পাই জনসংখ্যাৰ ৯.৭% হৈছে। কেৰালাত বৃদ্ধ জনসংখ্যাৰ সংখ্যা সৰ্বাধিক ১৫%। অসম (৭.৬%), দিল্লী (৭.৭%), আৰু ঝাৰখণ্ড (৭.৬%)ই নিজৰ নিজৰ জনসংখ্যাৰ সৰ্বনিম্ন অনুপাত ৬০ বছৰৰ ওপৰৰ বুলি প্ৰকাশ কৰিছে।
টিএফআৰৰ তথ্যই প্ৰতিগৰাকী মহিলাৰ প্ৰজননকালৰ সমগ্ৰ সময়ছোৱাত জন্ম হ’ব বুলি আশা কৰা গড় সন্তানৰ সংখ্যা সূচায়, ই আৰু দেখুৱাইছে যে প্ৰতিস্থাপনৰ মাত্ৰাতকৈ অধিক টিএফআৰৰ ৰিপৰ্ট দিয়া সকলো ৰাজ্যই উত্তৰ ভাৰতত আছিল – বিহাৰ (২.৮), উত্তৰ প্ৰদেশ (২.৬), মধ্যপ্ৰদেশ (২.৪), ৰাজস্থান (২.৩), আৰু ছত্তীশগড় (২.২)। আনহাতে, সৰ্বনিম্ন টিএফআৰ ৰিপৰ্ট কৰা ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলসমূহৰ ভিতৰত আছে দিল্লী (১.২), পশ্চিম বংগ (১.৩), তামিলনাডু (১.৩), মহাৰাষ্ট্ৰ (১.৪), আৰু তেলেংগানা, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ, কেৰালা, কৰ্ণাটক, জম্মু আৰু কাশ্মীৰ, আৰু পঞ্জাৱৰ টিএফআৰ ১.৫।
২০২৩ চনৰ এছ আৰ এছৰ প্ৰতিবেদনত কোৱা হৈছে যে ২০২৩ চনত দেশত শিশুৰ মৃত্যুৰ হাৰ ২৫ আছিল যদিও যোৱা পাঁচ বছৰত ৭ পইণ্ট হ্ৰাস পাইছে, ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত প্ৰতি ৪০ টা কেঁচুৱাৰ ভিতৰত এজন জীৱনৰ এবছৰৰ ভিতৰত মৃত্যু হয়।
এছ আৰ এছ ২০২৩ৰ প্ৰতিবেদনত উল্লেখ কৰা হৈছে যে দেশত জন্মৰ সময়ত লিংগ অনুপাত (এছ আৰ বি) ৯১৭, যিয়ে বুজায় যে জনসংখ্যাৰ প্ৰতি ১০০০ ল’ৰাৰ বিপৰীতে ৯১৭ গৰাকী ছোৱালী জন্ম হয়। তথ্য অনুসৰি ছত্তীশগড় আৰু কেৰালাত সৰ্বাধিক এছ আৰ বি ক্ৰমে ৯৭৪ আৰু ৯৭১, উত্তৰাখণ্ডত সৰ্বনিম্ন ৮৬৮। তথ্য অনুসৰি ২০২৩ চনত বিহাৰৰ এছ আৰ বি ৮৯৭ লৈ সামান্য উন্নতি হোৱাৰ পিছতো দেশৰ ভিতৰতে সৰ্বনিম্ন ২০২২ চনত ই ৮৯১ লৈ হ্ৰাস পাইছিল। ২০২৩ চনত দিল্লী, মহাৰাষ্ট্ৰ, আৰু হাৰিয়ানা কিছুমান ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলৰ ভিতৰত আছিল।
