কেন্দ্ৰীয় আৰু ওড়িশা চৰকাৰে উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ আগত কয় যে ওড়িশাত লো আকৰ খননৰ ক্ষেত্ৰত সীমা আৰোপ কৰিলে ভাৰতৰ উন্নয়নত বাধাৰ সৃষ্টি হোৱাৰ লগতে আত্মনিৰ্ভৰশীল ভাৰতৰ সপোন বাস্তৱত ৰূপায়ণ নহ’ব।
উল্লেখ্য যে প্ৰাকৃতিক সম্পদ সংৰক্ষণৰ বাবে কৰ্ণাটক আৰু গোৱাত আৰোপ কৰা ধৰণৰ খননৰ ক্ষেত্ৰত সীমাবদ্ধতা বিচৰা আবেদনৰ বিষয়ে উচ্চতম ন্যায়ালয়ে বিবেচনা কৰি আছে।
হিন্দুস্তান টাইমছৰ এক প্ৰতিবেদন অনুসৰি দুটা কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰ্যালয় – খনি মন্ত্ৰ্যালয় (MoM) তথা পৰিৱেশ, বন আৰু জলবায়ু পৰিৱৰ্তন মন্ত্ৰ্যালয়ে (MoEFCC) আদালতত কয় যে ২০১৩ চনত কৰ্ণাটকত আৰু তাৰ পাছত গোৱাত লো-আকৰ খননৰ ওপৰত সীমা আৰোপ কৰাৰ পাছৰে পৰা পৰিস্থিতি সলনি হৈছে।
আদালতে চিনাক্ত কৰা অনুসৰি কৰ্ণাটকত বৰ্তমানৰ আইন উলংঘা কৰা অবৈধ খনন ৰোধৰ বাবে কঠোৰ নিয়ন্ত্ৰণ আৰু আইনী সুৰক্ষা ব্যৱস্থা ৰূপায়ণ কৰা হৈছে বুলি তেওঁলোকে দাবী কৰে।
মন কৰিবলগীয়া যে বৰ্তমান দেশৰ লো আকৰ উৎপাদনৰ আধা অংশৰ ক্ষেত্ৰত ওড়িশাই অৰিহণা যোগায়। কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে যুক্তি দিছিল যে লাখ লাখ টন আকৰ উলিওৱা সত্ত্বেও ৰাজ্যখনৰ সম্পদ ১৩৩% বৃদ্ধি পাইছে, ২০০০ চনত ৪.১৮ বিলিয়ন টনৰ পৰা ২০২৩ চনত ৯৭.৩৭ বিলিয়ন টনলৈ বৃদ্ধি পাইছে।
খনি মন্ত্ৰালয়ে উল্লেখ কৰিছে যে ৰাজ্যখনৰ সম্ভাৱ্য লো আকৰৰ ৭১.৫২% অঞ্চল ভূতাত্ত্বিকভাৱে অন্বেষণ কৰিবলগীয়া আছে।
চৰকাৰে কয় যে লো আকৰ বা মেংগানিজ নিষ্কাশনৰ ক্ষেত্ৰত যিকোনো সীমা আৰোপ কৰিলে তীখা উৎপাদনত প্ৰভাৱ পৰিব। তেওঁলোকে স্পষ্ট কৰি দিয়ে, “ভাৰত বৰ্তমান শ্ৰী বৃদ্ধিৰ পথত আগবাঢ়িছে, যাৰ সামগ্ৰিক উদ্দেশ্য হৈছে সমাজৰ সকলো শ্ৰেণীৰ জীৱন ধাৰণৰ মানদণ্ড যথেষ্ট উন্নত কৰা। দেশত বিমানবন্দৰ, ৰে‘লৱে, দলং, বন্দৰ, ৰিয়েল এষ্টেট, উৎপাদন আদিৰ দৰে আন্তঃগাঁথনি নিৰ্মাণ কৰাটো প্ৰয়োজন। এই সকলোবোৰতে তীখাৰ থলুৱা উৎপাদন অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ হ’ব।”
অধিবক্তা প্ৰশান্ত ভূষণ আৰু প্ৰণৱ সচদেৱৰ নেতৃত্বত আবেদনকাৰীসকলে আঙুলিয়াই দিয়ে যে ২০১৭ চনৰ আগষ্ট মাহত উচ্চতম ন্যায়ালয়ে নিৰ্ধাৰিত সীমাতকৈ অধিক লো আকৰ খনন কৰা খনিকৰৰ পৰা ক্ষতিপূৰণ আদায় কৰিবলৈ ওড়িশাক নিৰ্দেশ দিছিল। ভূষনে উল্লেখ কৰে যে ৰাজ্যখনে ২৭০০ কোটি টকাতকৈ অধিক ধন আদায় কৰাত ব্যৰ্থ হৈছে।
ন্যায়াধীশ দিপাংকৰ দত্ত আৰু অগাস্টিন জৰ্জ মাছিৰ বিচাৰপীঠে ২০১৭ চনৰ এই নিৰ্দেশৰ পিছতো ক্ষতিপূৰণৰ ধন আদায় নকৰাৰ বাবে ৰাজ্যখনক ধমক দিয়ে।
ব্যক্তিগত খনিকৰৰ পৰা বাকী থকা ধন আদায়ৰ বাবে গ্ৰহণ কৰা পদক্ষেপসমূহৰ বিষয়ে ব্যাখ্যা কৰিবলৈ বিচাৰপীঠখনে ৰাজ্যখনক আঠ সপ্তাহৰ সময় দিয়ে।
