কিছুদিন পূৰ্বে ইৰাণক কেন্দ্ৰ কৰি আমেৰিকাৰ পৰা কেইবাটাও ভাবুকি আহিছিল। আক্ৰমণত সৰৱ হৈ উঠিছে ট্ৰাম্প। ইফালে ট্ৰাম্পে ইৰাণৰ সৈতে ব্যৱসায় কৰা দেশসমূহৰ ওপৰত অতিৰিক্ত ২৫ শতাংশ শুল্ক আৰোপ কৰাৰ সিদ্ধান্তও লৈছে।
আনহাতে, আমেৰিকাই ইৰাণৰ চাবাহাৰ বন্দৰত বাণিজ্য আৰু অন্যান্য কাৰ্যকলাপৰ ওপৰত নিষেধাজ্ঞাৰ পৰা ভাৰতক ৰেহাই দিছিল। কিন্তু সেই নিষেধাজ্ঞাৰ পৰা ভাৰতক আঁতৰাই ৰখাৰ সময়সীমা ২০২৬ চনৰ ২৬ এপ্ৰিলত শেষ হ’ব। ইৰাণ-আমেৰিকাৰ সম্পৰ্কৰ বৰ্তমানৰ পৰিস্থিতিত ইয়াক লৈ ভাৰতে চাপত পৰিবনে? স্পষ্ট কৰিছে নতুন দিল্লীয়ে।
বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ে কয়, ‘আপোনালোকে জানে যে ২০২৫ চনৰ ২৮ অক্টোবৰত আমেৰিকাৰ ট্ৰেজাৰি বিভাগে এখন পত্ৰ জাৰি কৰিছিল য’ত ২০২৬ চনৰ ২৬ এপ্ৰিললৈকে বৈধ চৰ্তসাপেক্ষ নিষেধাজ্ঞা ৰেহাইৰ নিৰ্দেশনাৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছিল।’ এই চাবাহাৰ সন্দৰ্ভত ইয়াৰ পিছত কি হ’ব?
ভাৰতৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ে কয়, ‘আমি এই বিষয়ত আমেৰিকাৰ পক্ষৰ সৈতে আলোচনা কৰি থকা হৈছে।’ ইয়াৰ পূর্বে এটা সংবাদ মাধ্যমৰ প্রতিবেদনে উদ্বেগ প্রকাশ কৰিছিল যে বর্তমান আমেৰিকা-ইৰাণৰ সম্পর্কৰ ফলত ভাৰতৰ চাবাহাৰ বিষয়টো ইৰাণত বিপৰ্যয়ৰ সন্মুখীন হ’ব পাৰে নেকি? সেই প্ৰেক্ষাপটতে শুকুৰবাৰে দিল্লীৰ স্থিতি প্ৰকাশ পাইছে।
উল্লেখ্য যে ১২ জানুৱাৰীত আমেৰিকাই ঘোষণা কৰিছিল যে ইৰাণৰ সৈতে ব্যৱসায় কৰা সকলো দেশৰ ওপৰত ট্ৰাম্প প্ৰশাসনে অতিৰিক্ত ২৫ শতাংশ শুল্ক আৰোপ কৰিব। তেনে ক্ষেত্ৰত ভাৰতৰ অংকটো ৭৫ শতাংশ হ’ব পাৰে! এনে পৰিস্থিতিত চাবাহাৰক লৈ প্ৰশ্ন উত্থাপন হয়।
মন কৰিবলগীয়া যে পাকিস্তানক অতিক্ৰম কৰি আফগানিস্তান আৰু মধ্য এছিয়ালৈ যোৱাৰ ক্ষেত্ৰত ইৰাণৰ এই চাবাহাৰ বন্দৰৰ গুৰুত্ব ভাৰতৰ বাবে যথেষ্ট। ইৰাণৰ পৰা বিশেষ তেল আমদানি নকৰিলেও খামেনেইৰ নেতৃত্বৰ ইৰাণত এই চাবাহাৰ বন্দৰ ভাৰতৰ বাবে এক ডাঙৰ কাৰক। ইফালে খামেনেইৰ ওপৰত ক্ষুব্ধ ট্ৰাম্প।
উল্লেখ্য যে ২০২৫ চনৰ ২৯ ছেপ্টেম্বৰৰ পৰা আমেৰিকাই চাবাহাৰ বন্দৰত পুনৰ নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰিছে। কিন্তু শ্বাহিদ বেহেষ্টী টাৰ্মিনেলকে ধৰি বন্দৰটো বন্ধ কৰাৰ পৰিকল্পনা সন্দৰ্ভত ভাৰতে দাখিল কৰা সবিশেষৰ ভিত্তিত আমেৰিকাৰ বিদেশী সম্পত্তি নিয়ন্ত্ৰণ কাৰ্যালয়ে ছমাহৰ বাবে ৰেহাই প্ৰদান কৰিছে।
২০২৫ চনৰ ২৯ অক্টোবৰৰ পৰা কাৰ্যকৰী হোৱা এই ৰেহাই চলিত বৰ্ষৰ ২৬ এপ্ৰিললৈকে বৈধ হৈ থাকিব। চাবাহাৰ সন্দৰ্ভত পৰৱৰ্তী সময়ত কি হ’ব সেই সন্দৰ্ভত জল্পনা-কল্পনাৰ সৃষ্টি হৈছে।
বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ে লগতে কয় যে বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী এছ জয়শংকৰে ইৰাণৰ বিদেশ মন্ত্ৰীৰ সৈতে কথা পাতিছে, এই আলোচনাত ইৰাণৰ পক্ষই চাবাহাৰ বন্দৰৰ সৈতে জড়িত শেহতীয়া অতীতৰ পৰিঘটনাসমূহৰ ওপৰত আলোকপাত কৰে।
