জনজাতি পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ে বন অধিকাৰ কোষক এক নতুন ৰূপ দিয়াৰ বাবে বিশেষ প্ৰস্তুতি চলাইছে। বন অধিকাৰ আইন ২০০৬ অধিক কাৰ্যকৰীভাৱে ৰূপায়ণ কৰাৰ লক্ষ্যৰে মন্ত্ৰালয়ে এতিয়া ‘এক ষ্টপ’ সমন্বয় ইউনিট গঠন কৰাৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰিছে। প্ৰায় এবছৰ পূৰ্বে বন অধিকাৰ আইন কোষ চমুকৈ এফ আৰ এ কোষসমূহক আৰ্থিক সাহায্য আগবঢ়োৱাৰ যি আঁচনি আৰম্ভ কৰা হৈছিল, এতিয়া তাৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰি ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলসমূহত এক নতুন ব্যৱস্থা গঢ়ি তোলাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে।
এক ৰাষ্ট্ৰীয় সংবাদ প্ৰতিষ্ঠানৰ প্ৰতিবেদন অনুসৰি, ৰাজ্যসমূহক অতিৰিক্ত মানৱ সম্পদ যোগান ধৰা আৰু বন অধিকাৰৰ দাবীসমূহ ক্ষিপ্ৰতাৰে নিষ্পত্তি কৰাৰ বাবে ডাজগুয়া কাৰ্যসূচীৰ অধীনত এই কোষসমূহৰ বাবে পুঁজিৰ আবণ্টন দিয়া হৈছিল। এই গোটসমূহৰ মূল কাম আছিল বন অধিকাৰৰ পট্টা সম্পৰ্কীয় নথি-পত্ৰ সঠিকভাৱে সংৰক্ষণ কৰা আৰু পুৰণি ৰেকৰ্ডসমূহ ডিজিটেল ৰূপলৈ পৰিৱৰ্তন কৰা। চৰকাৰী তথ্য অনুসৰি যোৱা বৰ্ষৰ জুন মাহলৈকে দেশৰ ১৮খন ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলৰ ৩২৪খন জিলাত জিলা পৰ্যায়ৰ কোষ আৰু ১৭খন ৰাজ্যত ৰাজ্যিক পৰ্যায়ৰ কোষৰ অনুমোদন জনোৱা হৈছিল।
শেহতীয়াকৈ যোৱা ৪ ফেব্ৰুৱাৰীত ৰাজ্যসমূহৰ সৈতে অনুষ্ঠিত এক পৰ্যালোচনা বৈঠকত মন্ত্ৰালয়ে ‘এক ষ্টপ প্ৰজেক্ট মনিটৰিং ইউনিট’ বা পিএমইউ সৃষ্টিৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায়। এই নতুন ইউনিটে সকলো ধৰণৰ নীতিগত বিষয়ৰ মাজত সমন্বয় ৰক্ষা কৰিব। অৱশ্যে কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰালয়ৰ এই পদক্ষেপে ইতিমধ্যে এফ আৰ এ কোষ স্থাপন কৰা বহুকেইখন ৰাজ্যত কিছু বিভ্ৰান্তিৰো সৃষ্টি কৰিছে। উদাহৰণস্বৰূপ ওড়িশা চৰকাৰে ৫০টা মহকুমাত থকা বৰ্তমানৰ এফ আৰ এ কোষসমূহ বন্ধ কৰাৰ নিৰ্দেশ দিছে। আনহাতে ছত্তীশগড় চৰকাৰে এই নতুন পিএমইউ গঠনৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰু বৰ্তমানৰ কৰ্মীসকলে বন অধিকাৰ আইনৰ বাহিৰৰ কামসমূহ চম্ভালিব পাৰিব নে নাই সেই বিষয়ে চিন্তা-চৰ্চা চলাইছে।
চৰকাৰী সূত্ৰই প্ৰকাশ কৰা মতে, কেৱল এফ আৰ এ ৰূপায়ণৰ বাবে পৃথককৈ কোষ চলোৱাৰ ফলত চৰকাৰী খৰচ বৃদ্ধি পাইছে আৰু ৰাজ্যসমূহৰ সৈতে যোগাযোগ ৰক্ষাতো সমস্যাৰ সৃষ্টি হৈছে। সেইবাবেই নতুন নীতিৰ অধীনত প্ৰতিখন ৰাজ্যত এটা পিএমইউ গঠন কৰা হ’ব য’ত চাৰিজন বিশেষজ্ঞ বিষয়া থাকিব। এই দলটোত বন অধিকাৰ, জীৱিকা, আই টি আৰু এম আই এছ বিশেষজ্ঞৰ লগতে এজন দলীয় নেতা থাকিব। একেদৰে প্ৰতিখন জিলাতো দুজন বিশেষজ্ঞৰ ব্যৱস্থা কৰা হ’ব যিয়ে বন অধিকাৰ আৰু তথ্য ব্যৱস্থাপনাৰ মাজত সমন্বয় ৰাখিব।
মন্ত্ৰালয়ৰ বিষয়াগৰাকীয়ে বুজাই দিছে যে প্ৰতিটো নীতিৰ বাবে বেলেগ বেলেগ কোষ থকাৰ পৰিৱৰ্তে এটা উমৈহতীয়া ইউনিট থাকিলে কামবোৰ অধিক সৰল আৰু খৰতকীয়া হ’ব। ৰাজ্যসমূহক এই নতুন ব্যৱস্থাৰ সৈতে খাপ খুৱাই ল’বলৈ ইতিমধ্যে অৱগত কৰা হৈছে। যদিও বহু ৰাজ্যই বৰ্তমানৰ কোষসমূহ বন্ধ কৰাক লৈ উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰিছে, কেন্দ্ৰই স্পষ্ট কৰি দিছে যে এইবোৰ আছিল অস্থায়ী ব্যৱস্থা। এতিয়া ৰাজ্য চৰকাৰসমূহে বৰ্তমানৰ এফ আৰ এ কোষৰ কৰ্মচাৰীসকলক তেওঁলোকৰ দক্ষতা অনুসৰি নতুন দায়িত্বত নিয়োজিত কৰিব নে মুকলি কৰি দিব, সেই সন্দৰ্ভত সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰিব লাগিব।
