তেওঁ লাডাখত গণ প্ৰতিবাদৰ নেতৃত্ব দিছিল। আৰু তাৰ বাবেই পৰিবেশ কৰ্মী তথা শিক্ষা সংস্কাৰক সোণম ৱাংচুকক যোৱা বছৰৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত আটক কৰা হৈছিল। অৱশেষত ৬ মাহৰ পাছত ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তা আইনৰ অধীনত তেওঁৰ বিৰুদ্ধে জাৰি কৰা ডিটেনচন প্ৰত্যাহাৰ কৰিলে কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে। শনিবাৰে কেন্দ্ৰীয় গৃহ মন্ত্ৰালয়ে সোনম ৱাংচুকক শীঘ্ৰে মুকলি কৰি দিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়া বুলি জানিবলৈ দিয়ে।
বিগত বৰ্ষৰ ২৬ ছেপ্টেম্বৰত লাডাখত অশান্তিৰ ঘটনাত সোণম ৱাংচুকক আটক কৰা হৈছিল। তেতিয়াৰ পৰাই লাডাখৰ পৰিৱেশ কৰ্মীগৰাকী কাৰাগাৰত আছে। ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তা আইন বা এন এছ এৰ অধীনত ৰাজস্থানৰ যোধপুৰ কাৰাগাৰত বন্দী হৈ আছিল তেওঁ। ইয়াক চৰকাৰে প্ৰতিৰোধমূলক পদক্ষেপ বুলি দাবী কৰিছিল।
শনিবাৰে কেন্দ্ৰীয় গৃহ মন্ত্ৰালয়ে এক বিবৃতিত কয় যে লাডাখত শান্তি, স্থিতিশীলতা আৰু পাৰস্পৰিক বিশ্বাসৰ পৰিৱেশ বজাই ৰাখিবলৈ চৰকাৰ প্ৰতিশ্ৰুতিবদ্ধ। ইয়াৰ দ্বাৰা সকলো পক্ষৰ সৈতে গঠনমূলক আৰু অৰ্থপূৰ্ণ আলোচনা তৰান্বিত হ’ব। সেই উদ্দেশ্য আগত ৰাখি যথাযথ বিবেচনাৰ অন্তত চৰকাৰে ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তা আইনৰ অধীনত নিজৰ ক্ষমতা প্ৰয়োগ কৰি সোণম ৱাংচুকৰ ডিটেনচন অৰ্ডাৰ তৎকালীনভাৱে বাতিল কৰাৰ সিদ্ধান্ত লৈছে।’
অমিত শ্বাহৰ মন্ত্ৰালয়ে লগতে লাডাখৰ জনসাধাৰণৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ বাবে তাত থকা সকলো দল আৰু জনগোষ্ঠীৰ সৈতে যোগাযোগত আছে বুলিও কয়। বিবৃতিটোত কোৱা হৈছে, ‘বন্ধ, প্ৰতিবাদ শান্তিপূৰ্ণ সমাজৰ বাবে ক্ষতিকাৰক। লাডাখৰ পৰ্যটন, শিক্ষা, চাকৰিৰ ওপৰত ইয়াৰ বিৰূপ প্ৰভাৱ পৰিছে।’
ইয়াৰ পূৰ্বে সোণমৰ পত্নী তথা ‘হিমালয়ান ইনষ্টিটিউট অৱ অলটাৰনেটিভছ’ৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া গীতাঞ্জলি জে আংমোৱে সোণমক আটক কৰি ৰখা কাৰ্যক প্ৰত্যাহ্বান জনাই উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ কাষ চাপিছিল। তেওঁ স্বামীক অবৈধভাৱে আটক কৰি ৰখাৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰে। তেওঁৰ পত্নীয়েও দাবী কৰে যে কেন্দ্ৰই সোণমৰ ভাষণৰ ভুল ব্যাখ্যা কৰিছে।
জ্যেষ্ঠ অধিবক্তা কপিল ছিবালে তেওঁলোকৰ হৈ এই গোচৰটো যুঁজিছিল। কিন্তু কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে শীৰ্ষ ন্যায়ালয়ত কয় যে নেপাল আৰু বাংলাদেশৰ দৰে ভাৰততো নৱপ্ৰজন্ম বা জেন জিৰ সৰ্বাত্মক প্ৰতিবাদৰ সৃষ্টি কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছে সোণমে। তেওঁ ইয়াত ইন্ধন যোগাইছিল।
উল্লেখ্য যে যোৱা বছৰৰ ২৬ ছেপ্টেম্বৰত সোণমক গ্ৰেপ্তাৰ কৰাৰ দুদিন পূৰ্বে লাডাখত প্ৰতিবাদৰ সময়ত চাৰিজন লোকৰ মৃত্যু হৈছিল। আহত হৈছিল ৯০জন লোক। ইয়াৰ ভিতৰত আছিল নিৰাপত্তাৰক্ষীও। ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তা আইনৰ অধীনত লেহৰ জিলা দণ্ডাধীশৰ নিৰ্দেশত গ্ৰেপ্তাৰ হয় সোণমক। কোৱা হৈছিল যে এই সিদ্ধান্ত অঞ্চলটোত আইন-শৃংখলা বজাই ৰখাৰ বাবেই লোৱা হৈছিল। পিছত তেওঁক যোধপুৰ জেললৈ প্ৰেৰণ কৰা হয়। তেতিয়াৰ পৰাই সোণমক তাতেই আটক কৰি ৰখা হৈছে।
