বিহাৰৰ সমস্তীপুৰ জিলাৰ আৰক্ষীৰ এক ডাঙৰ গাফিলতিৰ ঘটনা পোহৰলৈ আহিছে, য’ত আৰক্ষীয়ে আদালতত চলি থকা এটা গোচৰৰ নিয়মীয়া তদন্তৰ সময়ত এগৰাকী ৬২ বছৰীয়া জীৱিত মহিলাক চৰকাৰী নথিপত্ৰত মৃত বুলি ঘোষণা কৰে। আৰক্ষীৰ এই চৰম লাহে-লাহে আৰু গাফিলতিৰ কথা তেতিয়া পোহৰলৈ আহে যেতিয়া সেই বৃদ্ধা গৰাকী নিজে পাটনা হাইকোৰ্টৰ সন্মুখত হাজিৰ হয়। আদালতত উপস্থিত হৈ তেওঁ গুহাৰী জনায় যে তেওঁ এতিয়াও জীৱিত আৰু সম্পূৰ্ণ সুস্থ অৱস্থাত আছে। এই ঘটনাৰ পিছত পাটনা হাইকোৰ্টে কঠোৰ স্থিতি গ্ৰহণ কৰে আৰু সমস্তীপুৰৰ আৰক্ষী অধীক্ষকে আদালতত নিঃচৰ্ত ক্ষমা খুজিবলগীয়া হয়।
এই সমগ্ৰ ঘটনাটো সমস্তীপুৰ জিলাৰ তাজপুৰ থানা এলেকাৰ। ৬২ বছৰীয়া বৃদ্ধা চকলী দেৱীৰ এটা অপৰাধমূলক আপীলৰ গোচৰ পাটনা হাইকোৰ্টত দীৰ্ঘদিন ধৰি চলি আছিল। আদালতৰ নিৰ্দেশ অনুসৰি আবেদনকাৰীসকলৰ বৰ্তমানৰ স্থিতি জানিবলৈ এক নিয়মীয়া তদন্তৰ নিৰ্দেশ দিয়া হৈছিল। হাইকোৰ্টৰ নিৰ্দেশ মৰ্মে তাজপুৰ থানাৰ ভাৰপ্ৰাপ্ত বিষয়া ৰাকেশ কুমাৰ শৰ্মাই কোনো ধৰণৰ স্থান পৰিদৰ্শন নকৰাকৈ নিজৰ কাৰ্যালয়তে বহি এখন প্ৰতিবেদন তৈয়াৰ কৰে। এই প্ৰতিবেদনত তেওঁ দাবী কৰে যে আবেদনকাৰী চকলী দেৱীৰ মৃত্যু হৈছে।
তাজপুৰ থানাৰ এই প্ৰতিবেদনখন সমস্তীপুৰৰ আৰক্ষী অধীক্ষকেও কোনো ধৰণৰ পৰীক্ষা নকৰাকৈ আগবঢ়াই দিয়ে আৰু পত্ৰৰ জৰিয়তে হাইকোৰ্টক জনায় যে চকলী দেৱীৰ মৃত্যু হৈছে। আৰক্ষীৰ এই প্ৰতিবেদনৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ২০২৬ চনৰ ৮ মে’ত পাটনা হাইকোৰ্টৰ মুখ্য ন্যায়াধীশ সংগম কুমাৰ চাহু আৰু ন্যায়াধীশ হৰিশ কুমাৰৰ খণ্ডপীঠে অপৰাধমূলক আপীলটো বন্ধ কৰি দিয়ে, কিয়নো মুখ্য আবেদনকাৰীৰ মৃত্যু হোৱা বুলি ধৰি লোৱা হৈছিল আৰু কোনো আইনী উত্তৰাধিকাৰীয়ে গোচৰটো চলাই নিবলৈ আবেদন কৰা নাছিল।
যেতিয়া চকলী দেৱীয়ে গম পালে যে আৰক্ষীয়ে তেওঁক কাগজত মৃত ঘোষণা কৰিছে আৰু তেওঁৰ আদালতৰ গোচৰটো বন্ধ হৈ গৈছে, তেতিয়া তেওঁ লগে লগে নিজৰ অধিবক্তাৰ জৰিয়তে পাটনা হাইকোৰ্টত উপস্থিত হয় আৰু গোচৰটো পুনৰ আৰম্ভ কৰাৰ বাবে আবেদন দাখিল কৰে। চকলী দেৱীৰ পক্ষৰ পৰা আদালতত যুক্তি দৰ্শোৱা হয় যে আবেদনকাৰী এগৰাকী অশিক্ষিত মহিলা। ভুলবশতঃ তেওঁৰ আধাৰ কাৰ্ড আৰু পেন কাৰ্ডত জন্মৰ তাৰিখ ০১.০১.১৯৩৫ লিপিবদ্ধ হৈছিল, যাৰ বাবে চৰকাৰী কাগজত তেওঁৰ বয়স ৯০ বছৰতকৈ অধিক দেখা গৈছিল। কিন্তু ২০১৮ চনত জাৰী কৰা তেওঁৰ ৰেচন কাৰ্ডত তেওঁৰ প্ৰকৃত বয়স ৬২ বছৰ বুলি উল্লেখ আছে। তাজপুৰ থানাৰ ভাৰপ্ৰাপ্ত বিষয়াজনে কোনো ধৰণৰ নথিপত্ৰৰ প্ৰমাণ নোলোৱাকৈ বা থলীলৈ নোযোৱাকৈ অতি দায়িত্বহীনভাৱে তেওঁক মৃত ঘোষণা কৰিছিল।
মহিলাগৰাকী নিজে আদালতত উপস্থিত হোৱাৰ পিছত হাইকোৰ্টৰ খণ্ডপীঠ আচৰিত হৈ পৰে। আদালতে এই সন্দৰ্ভত সমস্তীপুৰৰ এছ পি আৰু তাজপুৰৰ থানাৰ ভাৰপ্ৰাপ্ত বিষয়াজনক তলব কৰি উত্তৰ বিচাৰে। এই ঘটনাৰ পিছত সমস্তীপুৰৰ আৰক্ষী অধীক্ষকে হাইকোৰ্টত কাৰণ দৰ্শোৱাৰ শপতনামা দাখিল কৰি নিঃচৰ্ত ক্ষমা প্ৰাৰ্থনা কৰে। এছ পিয়ে আদালতক জনায় যে ভুল প্ৰতিবেদন পঠোৱাৰ অভিযোগত তাজপুৰৰ থানাৰ ভাৰপ্ৰাপ্ত বিষয়া ৰাকেশ কুমাৰ শৰ্মাক নিলম্বন কৰা হৈছে আৰু তেওঁৰ বিৰুদ্ধে বিভাগীয় তদন্ত আৰম্ভ কৰা হৈছে। অৱশ্যে আদালতে এই ভুলটো প্ৰকৃত ভুল বুলি মানি লয় আৰু চৰকাৰী নথিপত্ৰত বয়সৰ খেলিমেলি থকাৰ কথা লক্ষ্য কৰি মানৱীয় দৃষ্টিকোণৰ পৰা ভাৰপ্ৰাপ্ত বিষয়াজনৰ নিলম্বন প্ৰত্যাহাৰ কৰাৰ নিৰ্দেশ দিয়ে। ইয়াৰ লগতে ভৱিষ্যতে এনে প্ৰতিবেদন দাখিল কৰাৰ সময়ত সম্পূৰ্ণ সতৰ্কতা অৱলম্বন কৰিবলৈ তেওঁক কঠোৰ সকীয়নি প্ৰদান কৰে।
এই ঘটনাৰ পিছত আদালতত এক ডাঙৰ ব্যৱহাৰিক সমস্যাও পোহৰলৈ আহে। ৰাজ্য চৰকাৰৰ অধিবক্তাগৰাকীয়ে আদালতক জনায় যে আৰক্ষীয়ে যেতিয়া এনে প্ৰতিবেদন প্ৰস্তুত কৰে, তেতিয়া আপীল মেম’ত কেৱল আবেদনকাৰীৰ নাম আৰু ঠিকনাহে থাকে, পিতৃ-মাতৃ বা পতি-পত্নীৰ বিষয়ে বিশেষ তথ্য নাথাকে। ইয়াৰ বাবে একে নামৰ একাধিক ব্যক্তি থকা গাঁওবোৰত প্ৰায়ে বিভ্ৰান্তিৰ সৃষ্টি হয়। এই ত্ৰুটি দূৰ কৰিবলৈ হাইকোৰ্টৰ যুটীয়া পঞ্জীয়কে আদালতক আশ্বাস দিছে যে ভৱিষ্যতে যেতিয়াই কোনো গোচৰত আৰক্ষীৰ পৰা এনে সত্যাপন প্ৰতিবেদন বিচৰা হ’ব, তেতিয়া আবেদনকাৰীৰ সম্পূৰ্ণ ঠিকনা, পিতৃ বা স্বামীৰ নাম আৰু সকলো প্ৰয়োজনীয় তথ্য আৰক্ষীলৈ প্ৰেৰণ কৰা হ’ব, যাতে এনে গুৰুতৰ গাফিলতি পুনৰ নহয়। বৰ্তমান আদালতে চকলী দেৱীৰ গোচৰটো পুনৰ আৰম্ভ কৰিছে।
