বৰ্তমানৰ দ্ৰুতবেগী যান্ত্ৰিক যুগত শিশুৰ শাৰীৰিক স্বাস্থ্যৰ প্ৰতি আমি যিমান সচেতন, তেওঁলোকৰ মানসিক বিকাশৰ দিশটোৰ প্ৰতি সিমান মনোযোগ দিয়া পৰিলক্ষিত নহয়। আচলতে শিশুৰ মনটো হ‘ল এখন নিৰ্মল বগা কাগজৰ দৰে, য‘ত শৈশৱৰ প্ৰতিটো অভিজ্ঞতাই ভৱিষ্যত জীৱনৰ স্থায়ী সাঁচ বহুৱায়। শিশুৰ মনস্তত্ত্ব কেৱল তেওঁলোকৰ বাহ্যিক আচৰণতে সীমাবদ্ধ নহয়, বৰঞ্চ ই এক জটিল মনস্তাত্ত্বিক প্ৰক্ৰিয়া যি তেওঁলোকৰ চিন্তা, আবেগ আৰু সামাজিক সম্পৰ্কক গভীৰভাৱে প্ৰভাৱিত কৰে। প্ৰতিটো শিশুৰ মাজত এক স্বকীয় সত্তা বিৰাজমান আৰু তেওঁলোকৰ পৃথিৱীখন চোৱাৰ দৃষ্টিভংগী বয়স্কসকলতকৈ বহুখিনি সুকীয়া।
শিশু এজনৰ বৌদ্ধিক আৰু আৱেগিক উৎকৰ্ষ সাধনত আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে ঘৰুৱা পৰিৱেশে। আন্তৰিকতা, নিৰাপত্তা আৰু আৱেগিক সমৰ্থন পালে শিশুৰ মাজত আত্মবিশ্বাসৰ ভাৱ সুদৃঢ় হয়। ইয়াৰ বিপৰীতে পৰিয়ালৰ ভিতৰত থকা অশান্তি, কঠোৰ অনুশাসন বা পিতৃ-মাতৃৰ অৱহেলাই শিশুৰ কোমল মনত গভীৰ মানসিক আঘাতৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে। এনে নেতিবাচক প্ৰভাৱে পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁলোকৰ সমগ্ৰ ব্যক্তিত্বত প্ৰতিবন্ধকতাৰ সৃষ্টি কৰে। বহু সময়ত দেখা যায় যে অভিভাৱকে নিজৰ অপূৰ্ণ সপোনবোৰ সন্তানৰ জৰিয়তে পূৰণ কৰিব বিচাৰে। আনৰ সন্তানৰ সৈতে নিজৰ সন্তানক তুলনা কৰা প্ৰৱণতাই শিশুৰ মনত হীনমন্যতা আৰু বিদ্বেষৰ বীজ সিঁচি দিয়ে। প্ৰতিটো শিশুৰে নিজা মেধা আৰু সৃজনীশীলতা থাকে, যাক মুক্তভাৱে বিকশিত হ‘বলৈ দিয়াটোৱেই আমাৰ পৰম কৰ্তব্য।
বৰ্তমান সময়ত ডিজিটেল মাধ্যমৰ অতিমাত্ৰা প্ৰসাৰে শিশুৰ মনস্তত্ত্বত এক নতুন প্ৰত্যাহ্বান কঢ়িয়াই আনিছে। ম‘বাইল বা কম্পিউটাৰৰ স্ক্ৰিনত অধিক সময় আবদ্ধ হৈ থকাৰ ফলত শিশুসকলে বাস্তৱ জগতখনৰ পৰা ক্ৰমান্বয়ে বিচ্ছিন্ন হৈ পৰিছে। ই তেওঁলোকৰ সামাজিকীকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়াত বাধাৰ সৃষ্টি কৰাৰ লগতে একাকীত্ব আৰু মনোযোগহীনতাৰ দৰে সমস্যাৰ জন্ম দিছে। মুকলি আকাশৰ তলত খেল-ধেমালি কৰাৰ পৰিৱৰ্তে ভাৰ্চুৱেল জগতত নিমজ্জিত হোৱাৰ বাবে তেওঁলোকৰ মানসিক প্ৰশান্তি ব্যাহত হৈছে। সেয়েহে তেওঁলোকক প্ৰকৃতিৰ সান্নিধ্যলৈ নিয়া আৰু কিতাপ পঢ়া বা ছবি অঁকাৰ দৰে সৃষ্টিশীল কৰ্মত উৎসাহিত কৰাটো অত্যন্ত জৰুৰী।
শিশু এজনক বুজিবলৈ হ‘লে আমি তেওঁলোকৰ চকুৰে পৃথিৱীখন চাবলৈ শিকিব লাগিব। তেওঁলোকৰ মনত উদয় হোৱা সৰু সৰু কৌতূহলবোৰক অৱজ্ঞা নকৰি সহৃদয়তাৰে বুজাই দিয়া আৰু তেওঁলোকৰ অন্তৰত লুকাই থকা ভয় বা দ্বিধাবোৰ নিৰাময় কৰাই হ‘ল প্ৰকৃত লালন-পালন। সুস্থ মনৰ অধিকাৰী এটি শিশুৱেহে ভৱিষ্যতে এখন সুস্থ আৰু সবল সমাজ গঢ়াত অৱদান যোগাব পাৰে। গতিকে, আহক আমি সকলোৱে শিশুৰ মনৰ ভাষা বুজিবলৈ যত্ন কৰোঁ আৰু তেওঁলোকক এক আনন্দময় তথা সুৰক্ষিত শৈশৱ উপহাৰ দিওঁ।
দীপশিখা বৰা শইকীয়া, মহাপুৰুষ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ গৱেষিকা
