পিপলছ ইউনিয়ন ফৰ ডেমক্ৰেটিক ৰাইটছ চমুকৈ পি ইউ ডি আৰে বস্তৰত চলোৱা অপাৰেচন কগাৰৰ ওপৰত এখন বিতং প্ৰতিবেদন প্ৰকাশ কৰিছে। এই প্ৰতিবেদনখনৰ নাম দিয়া হৈছে ৰেডনিং দ্য গ্ৰীণ আৰু ইয়াত ২০২৪ চনৰ পৰা ২০২৬ চনলৈকে হোৱা যুদ্ধৰ পৰিণামৰ লগতে ইয়াৰ আইনী প্ৰক্ৰিয়াৰ ওপৰত প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰা হৈছে। প্ৰতিবেদনখনত উল্লেখ কৰা অনুসৰি ২০২৪ চনৰ ১ জানুৱাৰীৰ পৰা ২০২৬ চনৰ ৩১ মাৰ্চলৈকে বস্তৰৰ সাতখন জিলাত মুঠ ৬০৭ জন লোকৰ মৃত্যু হৈছে। ইয়াৰ উপৰিও ৪৮৭ জন লোকক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হৈছে আৰু ১,৪৯৬ জন লোকে আত্মসমৰ্পণ কৰিছে। নিহতসকলৰ ভিতৰত ৫১৬ জনক মাওবাদী বুলি দাবী কৰা হৈছে, ৫৫ জন সাধাৰণ নাগৰিক আৰু ৩৬ জন নিৰাপত্তাৰক্ষী আছিল। উল্লেখযোগ্য যে অপাৰেচন কগাৰৰ সামৰণিৰ সময়ত যোৱা ৩০ মাৰ্চত কেন্দ্ৰীয় গৃহমন্ত্ৰী অমিত শ্বাহে লোকসভাত ভাৰতক নক্সালমুক্ত বুলি ঘোষণা কৰিছিল।
পি ইউ ডি আৰে অৱশ্যে এই পৰিসংখ্যাসমূহ সাৱধানেৰে গ্ৰহণ কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছে। কিয়নো সংগঠনটোৱে বস্তৰত গৈ নিজে কোনো স্বতন্ত্ৰ অনুসন্ধান চলোৱা নাই। তেওঁলোকৰ এই তথ্যসমূহ মূলতঃ বাতৰি কাকত, বিশেষকৈ দৈনিক ভাস্কৰৰ বস্তৰ সংস্কৰণ আৰু চৰকাৰে ৰাজহুৱা কৰা তথ্যৰ ওপৰত আধাৰিত। প্ৰতিবেদনখনত কোৱা হৈছে যে অপাৰেচন কগাৰ সম্পূৰ্ণ ৰাজহুৱাভাৱে চলিছিল যদিও স্বাধীন তথ্য বা নিৰপেক্ষ খবৰৰ প্ৰৱেশত কঠোৰ বাধা আছিল। বাতৰি কাকতসমূহে কেৱল চৰকাৰী তথ্যৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিয়েই বাতৰি পৰিৱেশন কৰিছিল আৰু ঘটনাৰ পিছত কি আইনী ব্যৱস্থা লোৱা হ’ল, যেনে গোচৰ ৰুজু হ’ল নে নাই বা দণ্ডাধীশৰ তদন্ত হ’ল নে নাই, সেইবোৰৰ বিষয়ে একো উল্লেখ কৰা নাছিল।
পূৰ্বৰ বছৰবোৰৰ তুলনাত এই ২৭ মাহত মৃত্যুৰ হাৰ অস্বাভাৱিকভাৱে বৃদ্ধি পাইছে। প্ৰতিবেদনখনত কেইবাটাও এনে ঘটনাৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে য’ত চৰকাৰী ভাষ্য আৰু স্থানীয় লোকৰ দাবীৰ মাজত বহু অমিল দেখা গৈছে। উদাহৰণস্বৰূপে ২০২৪ চনৰ মে’ মাহত বিজাপুৰত আৰক্ষীয়ে ১২ জন মাওবাদীক হত্যা কৰা বুলি দাবী কৰিছিল, কিন্তু আত্মীয়ই মৃতদেহ বিচাৰি আহি তেওঁলোক মাওবাদী নহয় বুলি দাবী কৰিছিল। একেদৰে অবুঝমাঢ় আৰু আন আন ঠাইতো আৰক্ষীৰ দাবী আৰু গাওঁবাসীৰ দাবীৰ মাজত বিৰোধ দেখা গৈছিল। বৃহৎ পৰিসৰৰ এই অভিযানবোৰত হাজাৰ হাজাৰ নিৰাপত্তাৰক্ষী নিয়োগ কৰা হৈছিল। মৃতদেহৰ বিনিময়ত দিয়া আৰ্থিক পুৰস্কাৰৰ ব্যৱস্থাই আইনী নিয়ম ভংগ কৰিবলৈ উদগনি যোগাব পাৰে বুলিও প্ৰতিবেদনখনত সন্দেহ প্ৰকাশ কৰা হৈছে।
গ্ৰেপ্তাৰ হোৱা ৪৮৭ জন লোকৰ বহুতো ক্ষেত্ৰত গ্ৰেপ্তাৰৰ তাৰিখ আৰু স্থানৰ কোনো সঠিক উল্লেখ নাই। আনকি অস্ত্ৰ উদ্ধাৰ হোৱা বুলি দাবী কৰা ঘটনাৱলীত কোনো গোচৰ বা এফ আই আৰ নম্বৰ দিয়া হোৱা নাই। চৰকাৰৰ আত্মসমৰ্পণ নীতিক একপ্ৰকাৰৰ ক্ষমা বুলি অভিহিত কৰিলেও, আত্মসমৰ্পণ কৰা ১,৪৯৬ জন লোকক সাংবিধানিক অধিকাৰ অবিহনে শিবিৰত অনিৰ্দিষ্টকালৰ বাবে আৱদ্ধ কৰি ৰখা বুলি অভিযোগ কৰা হৈছে। প্ৰতিবেদনখনত চৰকাৰৰ দায়বদ্ধতাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হৈছে। উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ নিৰ্দেশনা অনুসৰি আৰক্ষীৰ এনকাউণ্টাৰত মৃত্যু হ’লে স্বতন্ত্ৰ তদন্ত, মেজিষ্ট্ৰেটৰ অনুসন্ধান আৰু মানৱ অধিকাৰ আয়োগক অৱগত কৰাটো বাধ্যতামূলক যদিও বস্তৰৰ ক্ষেত্ৰত এই নিয়মবোৰ একেবাৰেই পালন কৰা হোৱা নাই বুলি প্ৰকাশ কৰা হৈছে।
এই সমগ্ৰ সংঘাতৰ মূল কাৰণ হিচাপে আদিবাসীসকলৰ ভূমি আৰু অধিকাৰ খৰ্ব কৰা কাৰ্যকে আঙুলিয়াই দিয়া হৈছে। খনি আৰু বনাঞ্চলৰ ওপৰত ব্যক্তিগত খণ্ডৰ আধিপত্য বৃদ্ধি কৰিবলৈ চৰকাৰে বিভিন্ন আইন সংশোধন কৰিছে। ছত্তীশগড়ৰ উদ্যোগিক নীতিত বস্তৰত ৫২,০০০ কোটি টকাৰ বিনিয়োগৰ প্ৰস্তাৱ দিয়া হৈছে, যাৰ বেছিভাগেই খনি প্ৰকল্পৰ সৈতে জড়িত। মাওবাদীয়ে অপাৰেচন কগাৰ বন্ধ কৰিলে শান্তি আলোচনাৰ প্ৰস্তাৱ দিছিল যদিও চৰকাৰে সেয়া নাকচ কৰে। প্ৰতিবেদনখনৰ অন্তত কোৱা হৈছে যে চৰকাৰে নক্সালবাদ শেষ হোৱা বুলি দাবী কৰিলেও, বস্তৰৰ আদিবাসীসকলৰ ভূমি, বনাঞ্চল আৰু স্বায়ত্তশাসনৰ অধিকাৰৰ যি মূল সমস্যা, সেয়া আজিও সমাধান নোহোৱাকৈয়ে ৰৈ গৈছে।
