হৰমুজ প্ৰণালীৰ ওপৰত আমেৰিকাৰ ‘সম্পূৰ্ণ নিয়ন্ত্ৰণ’ আছে বুলি দাবী কৰিছে ৰাষ্ট্ৰপতি ড’নাল্ড ট্ৰাম্পে। বুধবাৰে ট্ৰাম্পে কয় যে কৌশলগতভাৱে অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ এই জলপথটোৰ নিয়ন্ত্ৰণ আমেৰিকাৰ হাততেই থাকিব বুলি তেওঁ বিশ্বাস কৰে।
আমেৰিকাৰ নৌ-অৱৰোধৰ প্ৰশংসা কৰি ট্ৰাম্পে ইয়াক ‘ইস্পাতৰ দেৱাল’ বুলি অভিহিত কৰে। তেওঁৰ দাবী অনুসৰি, এই অৱৰোধৰ বিৰুদ্ধে ইৰানৰ বিশেষ একো কৰাৰ ক্ষমতা নাই। ট্ৰাম্পে কয়, “হৰমুজ প্ৰণালীৰ ওপৰত আমেৰিকাৰ সম্পূৰ্ণ নিয়ন্ত্ৰণ আছে। মোৰ বিশ্বাস, আমি এই নিয়ন্ত্ৰণ ধৰি ৰাখিম।”
ইয়াৰ লগতে ট্ৰাম্পে ইৰানৰ সামৰিক আৰু অৰ্থনৈতিক অৱস্থাক লৈ তীব্ৰ সমালোচনা কৰে। তেওঁৰ দাবী, ইৰানৰ কোনো নৌসেনা বা বিমান বাহিনী নাই আৰু দেশখনৰ অৱশিষ্ট সৈন্যসকলকো দৰমহা দিব পৰা হোৱা নাই। ইছলামিক ৰিভলিউচনেৰী গাৰ্ড ক’ৰ্পছ বা আইআৰজিচি ‘বিধ্বস্ত হৈ পৰিছে আৰু পলাই ফুৰিছে’ বুলিও ট্ৰাম্পে মন্তব্য কৰে।
ইৰানৰ নেতৃত্ব আৰু দেশখনৰ অৰ্থনৈতিক অৱস্থাক লৈও ট্ৰাম্পে প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰে। তেওঁ ইৰানক ‘ধ্বংসপ্ৰায়’ দেশ বুলি অভিহিত কৰি দাবী কৰে যে দেশখনৰ হাতত কেৱল ‘ভুৱা খবৰ’ আৰু ‘৩০০ শতাংশ মুদ্ৰাস্ফীতি’ আছে, যি আৰু অধিক বেয়াৰ দিশে গৈ আছে। ইৰানক আৰু ‘মধ্য এছিয়াৰ গুণ্ডা’ হিচাপে গণ্য নকৰাৰ কথাও কয় ট্ৰাম্পে। ইয়াৰ পিছত তেওঁ নিজৰ বক্তব্য ‘আল্লাহৰ প্ৰশংসা’ বুলি কৈ শেষ কৰে।
ট্ৰাম্পৰ এই মন্তব্য এনে এটা সময়ত আহিছে, যেতিয়া আমেৰিকা আৰু ইৰানৰ মাজত উত্তেজনা কমোৱাৰ বাবে মধ্যস্থতাকাৰীৰ জৰিয়তে আলোচনা চলি আছে। কিন্তু যুদ্ধবিৰতিৰ সময়সীমা বৃদ্ধি কৰাৰ বিষয়টো ইৰানে স্পষ্টভাৱে নাকচ কৰিছে।
ইৰানৰ এগৰাকী উচ্চপদস্থ বিষয়াই বুধবাৰে ৰয়টাৰ্ছক জনোৱা মতে, যুদ্ধবিৰতিৰ সময়সীমা বৃদ্ধি কৰাৰ সন্দৰ্ভত ইৰান আৰু আমেৰিকাৰ মাজত কোনো আলোচনা হোৱা নাই। ইৰানে এনে কোনো নিৰ্দিষ্ট সময়সীমা স্বীকাৰ নকৰে বুলিও তেওঁ কয়।
ইৰানৰ যুক্তি হৈছে, অন্তৱৰ্তীকালীন চুক্তিখন সঠিকভাৱে কাৰ্যকৰী হোৱাই নাছিল। সেয়ে সেই চুক্তিৰ কোনো সময়সীমা আৰম্ভ হোৱা বুলি ইৰানে মানি নলয়। ইৰানী বিষয়াগৰাকীয়ে কয় যে সময়সীমাই আৰম্ভ নকৰিলে সেই সময়সীমা বৃদ্ধি কৰাৰ প্ৰশ্নও নুঠে।
ইয়াৰ পূৰ্বে তুৰস্কৰ আনাদোলু সংবাদ সংস্থাই প্ৰকাশ কৰিছিল যে জুন মাহত স্বাক্ষৰিত অন্তৱৰ্তীকালীন চুক্তিৰ অধীনত ৬০ দিনীয়া যুদ্ধবিৰতি বৃদ্ধি কৰিবলৈ তেহৰান আৰু ৱাশ্বিংটনে সন্মতি জনাইছে। কিন্তু ইৰানে এই তথ্য পোনপটীয়াকৈ নাকচ কৰিছে।
ইৰানী সূত্ৰটোৱে আমেৰিকাৰ বিৰুদ্ধে চুক্তি ভংগ কৰাৰো অভিযোগ উত্থাপন কৰিছে। তেওঁৰ দাবী অনুসৰি, অন্তৱৰ্তীকালীন চুক্তি স্বাক্ষৰ কৰাৰ ৪৮ ঘণ্টাৰ ভিতৰতে আমেৰিকাই চুক্তিখন ভংগ কৰিছিল আৰু ইয়াৰ কেইদিনমান পিছতে চুক্তিৰ পৰা আঁতৰি গৈছিল।
ফলত যুদ্ধবিৰতিৰ সময়সীমা বৃদ্ধি কৰাৰ সন্দৰ্ভত আমেৰিকাৰ দাবী আৰু ইৰানৰ বক্তব্যৰ মাজত স্পষ্ট পাৰ্থক্য দেখা গৈছে। এফালে ট্ৰাম্পে হৰমুজ প্ৰণালীৰ ওপৰত আমেৰিকাৰ নিয়ন্ত্ৰণ আৰু নৌ-অৱৰোধৰ শক্তি প্ৰদৰ্শন কৰিছে, আনফালে তেহৰানে কোনো যুদ্ধবিৰতিৰ সময়সীমাই আৰম্ভ হোৱা নাই বুলি দাবী কৰিছে।
পশ্চিম এছিয়াত উত্তেজনা কমাবলৈ মধ্যস্থতাকাৰীৰ প্ৰচেষ্টা অব্যাহত থকাৰ মাজতে দুয়োখন দেশৰ এই বিপৰীতমুখী বক্তব্যই কূটনৈতিক সমাধানৰ পথ এতিয়াও কঠিন হৈ থকাৰ ইংগিত দিছে।
