উজনি অসমত বানপানীৰ বিভীষিকা লাহে লাহে কমি আহিলেও কৃষকসকলৰ চিন্তা এতিয়াও মাৰ যোৱা নাই। পানী শুকোৱাৰ লগে লগে পথাৰবোৰ ডাঠ বোকা আৰু বালিৰে উপচি পৰিছে। এনে পৰিস্থিতিত সকলোৰে মনত এটা ডাঙৰ প্ৰশ্ন উদয় হৈছে এই বোকাৰে ভৰি পৰা পথাৰবোৰত আকৌ খেতি কৰিব পৰা যাবনে, নে মাটিৰ সাৰুৱা গুণ একেবাৰেই নষ্ট হৈ গ’ল? বিজ্ঞানী আৰু বিশেষজ্ঞসকলৰ মতে, ভয় খোৱাৰ কাৰণ নাই, বৰঞ্চ খবৰটো আশাপ্ৰদহে। কিন্তু পৰৱৰ্তী খেতি কেনেকুৱা হ’ব, সেয়া নিৰ্ভৰ কৰিব পথাৰত কি ধৰণৰ মাটি জমা হৈছে আৰু আমি কেনেকৈ তাৰ যত্ন লওঁ তাৰ ওপৰত। কথাটো একেবাৰে সহজকৈ বুজিবলৈ হ’লে আমি কিছুমান কথাত গুৰুত্ব দিব লাগিব।
প্ৰথম কথাটো হ’ল, সকলো বোকা একে নহয়। ধৰি লওক, আপুনি গছপুলি এটাত সাৰ দিছে। ঠিক তেনেকৈয়ে, যদি বানপানীয়ে পাহাৰৰ পৰা বা নদীৰ কাষৰ পৰা ভাল সাৰুৱা মাটি কঢ়িয়াই আনি পথাৰত পেলাইছে, তেন্তে সেয়া মাটিৰ বাবে আচলতে লাভজনক, কাৰণ ই মাটিৰ গুণাগুণ বঢ়ায়। যদি বানপানীয়ে কেৱল বালি বা বেয়া মাটি কঢ়িয়াই আনিছে, তেন্তে তাত গছৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় পুষ্টিকৰ উপাদান নাথাকে। গতিকে, বানপানীয়ে পেলাই যোৱা মাটিখিনি সাৰুৱা নে কেৱল বালি, সেয়া জনাটোৱেই হ’ল কৃষি পুনৰুদ্ধাৰৰ প্ৰথমটো পদক্ষেপ।
মাটিৰ প্ৰকৃত অৱস্থা জানিবলৈ মাটি পৰীক্ষা কৰাটো অতি জৰুৰী। পথাৰখন দেখিলে হয়তো বোকাত পোত যোৱা যেন লাগিব পাৰে, কিন্তু আচলতে মাটিখিনি খেতিৰ বাবে উপযোগী হৈ আছেনে নাই, সেয়া কেৱল খালী চকুৰে চাই গম পোৱা টান। ঠিক যেনেকৈ বেমাৰ হ’লে আমি ডাক্তৰৰ ওচৰলৈ গৈ ৰোগ নিৰ্ণয় কৰোঁ, ঠিক তেনেকৈয়ে কৃষি বিভাগে মাটিৰ অৱস্থা পৰীক্ষা কৰিহে ক’ব পাৰিব তাত কি খেতি কৰিব পৰা যাব বা মাটিখিনিক কি ধৰণৰ যতনৰ প্ৰয়োজন হ’ব।
ইয়াৰ সমান্তৰালভাৱে, কৃষকসকলে এতিয়া বিকল্প খেতিৰ কথাও চিন্তা কৰিব লাগিব, কাৰণ তেওঁলোকৰ হাতত সময় অতি কম। খেতি কেতিয়া আৰম্ভ কৰিব পৰা যাব সেয়া নিৰ্ভৰ কৰিব পথাৰৰ পানী কেতিয়া সম্পূৰ্ণকৈ শুকায় তাৰ ওপৰত। যিহেতু স্বাভাৱিক খেতিৰ সময় পাৰ হৈ গৈছে, কৃষকসকলে পুৰণি পদ্ধতি সলনি কৰি এতিয়া সৰিয়হ, দাইল বা মাহজাতীয় শস্য, আলু, শাক-পাচলি আৰু পশুধনৰ বাবে ঘাঁহৰ দৰে কম সময়ত হোৱা খেতি কৰাত গুৰুত্ব দিব লাগিব।
আন এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ দিশ হ’ল পথাৰৰ পানী ওলাই যোৱাৰ ব্যৱস্থা বা ড্ৰেইনেজ। কেতিয়াবা ওপৰৰ পৰা পথাৰখন শুকান যেন লাগিলেও, বোকাৰ ডাঠ তৰপৰ বাবে তলত পানী জমা হৈ থাকিব পাৰে। লগতে, বোকা-বালিয়ে পথাৰৰ পৰা পানী ওলাই যোৱা প্ৰাকৃতিক নলাবোৰ বন্ধ কৰি পেলায়। সেয়েহে, নতুন খেতি আৰম্ভ কৰাৰ আগতে কৃষকসকলে পথাৰৰ পানী সুকলমে ওলাই যোৱাৰ ব্যৱস্থা কৰাটো অতি প্ৰয়োজনীয়, নহ’লে গছৰ শিপা পচি গৈ খেতিৰ বিস্তৰ ক্ষতি হ’ব পাৰে।
এইটো মনত ৰখা প্ৰয়োজন যে প্ৰতিখন পথাৰৰ অৱস্থা বেলেগ বেলেগ। কাৰোবাৰ পথাৰত হয়তো ভাল মাটি জমা হৈছে, আৰু কাৰোবাৰ পথাৰত কেৱল বালি। সেয়েহে সকলোৰে বাবে একেটা নিয়ম প্ৰযোজ্য নহয়। বানপানীয়ে খেতিমাটিৰ ক্ষতি কৰিছে সঁচা, কিন্তু ইয়াক একেবাৰে ব্যৱহাৰৰ অনুপযোগী কৰি পেলোৱা নাই। কৃষক, স্থানীয় প্ৰশাসন, কৃষি বিভাগ আৰু বিজ্ঞানীসকলে মিলি কাম কৰিলে, সঠিক মাটি পৰীক্ষা আৰু সময়মতে লোৱা ব্যৱস্থাই আমাৰ পথাৰবোৰ নিশ্চয়কৈ পুনৰ সেউজীয়া কৰি তুলিব পাৰিব।
